Lesbók Morgunblaðsins - 04.10.1964, Blaðsíða 7

Lesbók Morgunblaðsins - 04.10.1964, Blaðsíða 7
eistari? tðhbh J ngi - maðurinn hávaxni og .herðabreiði skaut sér hratt á hlið frrm með borðröndinni, með vinstri hönd í buxnavasanum, en-sú hægri snaraðist nið.ur á hvert borð, jafn- skjótt sem bjtm hafði fest auga.á því. Þetta var hinn tvítugi skák- meistari, Robert J. Fischer, að starfi' — að sýna 65 andstæðingum af Washingtonsvaeðinu, sern sátu við bessi borð, hversvegna hanrt er skakmeistari Bandaríkjanna og ef til vill tilvonandi heimsmeistari . . . 'R. lobert Fischer, betur kunnur mi iljóríiírn skákunnenda hnattarins undir nafninu „Bobby Fischer frá Brook lýn", hefur aldrei verið í neinuni vafa um, að einhverntíma verði hann viður- kenndur bezti skákmaður heims — íildrei síðan hann fékk nafnbótina al- þjóðlegur skákmeistari á 15 ára aldö —- sem yar dæmalaust. Heidur ekki 'hafði hann raunverulega efazt um það, 14 ára garnail, þegar hann varð Banda- ríkjameistari í opnu keppninni og siðan 'jBahdaiíkjameistari. Sannast að segja 'hugsaði hann nokkra leiki fram í tínv énn áieiðis að heimsmeistaran'afninu, 13 ára gamall, þegar hann gerðist unglingameistari Bandaríkjanna. A síðustu fáum árum hefur hann imnið eftirtektarverða sigra á alþjóða- iriótum, þar með talda sigra yfir fyrr- verandi heimsmeistara og síðar heims- meistara, auk jafnteflis við núverandi Jieimsmeistara. ¦ „Bobby er bezti skákmaður, sem okk- ar .and hefur alið", hefur amerískur skákfræðingur sagt. „Og líklega. á hann eftir að verða mesti skákmaður, sem anokkurntíma hefur uppi verið". Rússneskur skákfræðingur hefur f-agt: „Frarntíðarmög.uleikar hans eru takmarkalausir". Fischer er feiminn, innhverfur bg til- íinninganæmur —- nema við skákborðið, þ'v; að þar geislar frá honum vo^dugur, og £ið því er virðist ósigrandi, kraftur. „Fischer virðist njóta sín bezt í hörku spennu, sem mundi taka á taugar allra annarra skákmanna", hefur einn athug- and: sagt. „Og það er lykillinn að skák- stí! hans". i vetur sem leið færði þessi kraft ur og þessi stíll Fischer nafnbót Banda- ríkjameistara í sjötta sinn — sem er jnet. Þetta var kallað „eitt ægilegasta efrek í skáksögunni", enda vann Fisch- er allar 11 skákir, án taps eða jafntefl- is, af sterkustu skákmönnum Banda- ííkjanna, en í þeim hópi voru fimm al- .þióða-stórmeistarar. Hreinn vinningur á svo mikl'U móti er slíkt ævintýralegt Dfrek, að það hefur einu sinni aðeins veriS unnið áður, og það fyrir 70 ár- vm — af Emanuel La§ker 1893, en ekömmu síðar varð hann heimsmeistari. , Urdrabörn eru ekkert sjaldgæf í ekáksögunni, en þetta er fornaldaríþrótt eem er ýmist rakin til Kína eða Ind- lands og gegnum Austurlönd nær. En tfáir skákmenn hafa þrozkast eins fljótt c<5a hlotið annan eins frama og Bobby Fischer. Hann fæddist í ChicagO, 9. marz 3943 Faðir hans var eðlisfræðingur af |iýzkum uppruna, en móðir hans kenn- ari, sem hafði flutzt inn í landið frá Svíss, á barnsaldri. Þegar Bqbby Var tveggja ára gamall, skildu foreldrar lians, og hann og Joan, eldri systir hans, vora hjá móður sihni í Arizona og Kalifomiu, áður en þau séttust að i Brooklyn, ,N.Y. ... >,.., . . Joan keypti skáktafl í leikfangabúð þegar Bobby var se'x ára, o^ svq lærðu bau í félagi að færa merinina til á skák- borðinu. Drengurinn var ekkert sérlega hrifinn af þessum nýja leik. „í>etta var bara eins og hver annar leikur", sagði hann sí'ðar „kannski svolítið flóknari". u, I m átta ára a'.dur var hann far- inn að tefla reglulega í Tafifélaginu í Brocklyn og lesa skákbækur og tima- rit. Tíu ára gamall segist hann hafa ver- ið íarinn að taka málið „alvarlega". Hann fór að' taka taf:ið sitt með sér á neðanjarðarbrautinni í taflfélög í New York og skákklúbbana í Marshall og Mai-hattan, en þar voru nokkrir fram- úrskarandi skákmenn landsins. Tólf ára fór hann að keppa, en tapaði fleiri skákum en hann vann. Þrettán ára var h;.nn farinn að vinna allar skákirnar — og keppnirnar sömuleiðis. Ári síðar var „strákurinn.frá Brook- lyn" búinn að vinna' sér nafnbótina „fremsti skákmaður Ameríku", með því að vinna 'fyrsta titil sinn sem Banda- ríkjameistari, íklæddur ermastuttri sportskyrtu og gallabuxum. Hvernig verða menn meistarar? Fischér svarar þeirri spurningu á þessa leið: „Það sem til þess þarf er gott minni, einbeiting, ímyndunarafl og viljafesta". Stærðfræðigáfa kemur þár lítt við sögu, segir hann. Þegar 15-ára unglingurinn Bobby Fischer. hafði lagt alla mótstöðu að velii í heimalandi sinu, tók hann að renna augunum til útlanda. Sumarið 1958 mætti.hann 20 mestu skákmönnum heims. í Júgósiavíu. Þar náði hann í fimmta sæti og gerði jafntefli við alla meistara Sovétríkjanna, að með- tbldum Tigran Petrosjan, sem varð heimsmeistari 1963, og Mikhail Tal, sem varð það 1960. Þetta einstaka afrek Bobbys varð til þess, að hanh var, yrgstur allra manna, útnefndur al- þjóðaskákmeistari af F.I.D.E. (Alþjóða skáksambandinu ). E hefði getað náð jafntefli. En honum er alveg samá um það: „Ég t&fli heiðariega og upp á vinn- ing. Ef ég tapa, þá tek ég það eins og hvert an'nað. meðal". . Fischer hefur í síauknu mæli vakið eftirtekt skákheimsins. í Ziirich 1959 varð hann annar á eftir Tal og vann þá fyrrverandi heimsmeistara, Smyslov i'rá Sovétrikjunum. í Mar del Plata í Argentinu 1960 varð hann fyrstur með öðrum, en síðar á sama ári, í Buenos Aires, fréttist það, að hinn 17 ára gamli meistari væri „orðinn skotinn". Þá keypti hann sér mikið af fötum, lét klipps sig, tapaði þrem skákum í röð og endaði sextándi af tuttugu keppendum. i ftir þetta afrek veittist Bobby 'það æ erfiðara að beita sér við gagn- fræðanám sitt. Þar hafði hann verið talinn „bráðgreindur drengur", góður í stærðfræði, spænsku og liffræði, en „miður góður" í öðrum greinum. Enda þótt borðið hans heima vseri alltaf al- þakið skáktímaritum og bókum, og taflbðrð og menn stæðu alltaf hjá rúm- inu hans, gaf hann sér tíma til tenn- isleiks og skíða- og skautaferða. En þegar hann varð 16 ára og á þriðja ári í gíignfræðaskólanum komst hann að þeirri niðurstöðu, að hann kærði sig ekki um neitt annað en skák — og sagði sig því úr skóla. Skákin var nú allt hans líf — skák ti! að vinna. Einhvern tíma var hann aö hrósa tveim nítjándu aldar skák- snil.ingum og sagði þá: ,;Þeir tefldu af dugnaði. Þeir voi-u ekki að fela sig bak við peðin sín og bíðti eftir því, að andstæðinguiinn gerði einhverja vitleysuna". Sóknarstill Fisohers verður oft til þess, að hann tapar leik, þar sem hann E, I n svo gerði hann ástina útlæga úr hinu markvissa lifi sinu og fór í úrtökumótið 1961. Enda þótt hann yrði ekki nema annar var hann þarna eini ósigrandi keppandihn og vann bæíÖ Petrosjan og ,Tal. En svo varð hann efstur, snemma árs 1982 í Stokkhólmi. Þar vann hann alla beztu skákmenn Sovétríkjanna og . enn tapaði hann engri skák. „Að lifa af eina alþjóða- keppni stórmeistara án taps er fuli- m.kið afrek, en að gera það tvisvar í' röð er kraftaverk", skrifaði einhver um þetta Árið 1962 bauð upp á tvp sögulega viðburði í viðbót — annan hálfgerðan si^ur, sem staðfesti álit það, er menn höfðu á hæfiieikum hans, en hinn varð honum gremjuefni. Þessi „hálfsigur" var skák, þar sem h&nr. gerði jafntefli við Mikhail Bot- vinnik, heimsmeistarann, í alþjóða- ílokkakeppni í Varna, 3úlgariu. Fis.- cher átti unnið tafl, en skjátlaðist undir tafllok, svo að rússneski meistarinn siapp með jafntefli. En þessi viðureign Framhald á bls. 13 30. tbl. 1964 LESBOK MORGUlNto^xEkSINS 7

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.