Lesbók Morgunblaðsins - 04.10.1964, Blaðsíða 13

Lesbók Morgunblaðsins - 04.10.1964, Blaðsíða 13
isfirði og Elís Jónsson kaupm. fyrr verzl unarstjöri á Djúpavogi. Þorsteinn Jóns- son kaupra. á Bakkagerði. Gísli J. John- sen stórkaupm. og konsull, Árni John- sen og þeir bræður, móðir þeirra bræðra var dóttir Árna bónda Þórarinssonar að Hofi, af ætt Ásmundar Sveinssonar í Svínafelli og komin af systur Einars Jónssonar skólameistara. Frá Einari Jónssyni eru og komnir dr. Sigurkarl Stefánsson og Árni Benedikts son stórkaupmaður. SMÁSAGAN Framhald af bls. 3 ha-is í ótal myndum, hann staldraði við þsr sem nokkrir klettar höfðu lokað birtuna úti, en blátt auga gægðist upp úr rifu innst inni í myrkrinu, það var g leym-mér-ei, sem hafði séð ljósrönd é klettinuim og teygði sig upp í ljósið óttajaus og í fullu trausti á það sem við tekur. Þannig skyldi lifað í fullu traustii Hann settist, aldrei hafði hann bugleitt þannig fyrr, sæla og . friður gagntóku hann. E I: i- engi rennir hann augunum um jarðveginn á þetta iðandi líf og stað- næ-mist við hnapp holtasöleyja, sem spretta á berangri, hvítar og hljóðar spruttu þær upp úr hrjóstrugum meln- um, og hann f ærir sig nær, döiggin hafði setzt í bikarana, krónublöðin umluktu þessar dýru veigar himinsins, og hann horfði lengi á fræflana sveifla sér í dögginni. Loks leit hann upp hlíðina og sá gamla steinhöggvarann bsra við him- in ems ag höggmynd. Geislar sólarinnar féllu skáhallt niSiir og brotnu'ðu á berginu, hann bar höfuðið hátt eins og hann eygði eitt- hvað inni í Ijómanum. Lengi starði ungi maðurinn á þessa tnynd, ávallt myndi hún geymast í huga hans máttug og fögur. Þá hélt hann heim á leið hægum jöfrwim skreifum. Lesbók æskunnar Framfhald af b!s. 7 þelrra sannfærði Fischer um, að hann gætið unnið meistarann, ef hann fengi tækifæri til að keppa við hann. En möguleiki Fisehers til að keppa við meistarann varð að engu í loka- x'irtökukeppni í Curacao, í hollenzku Vestur-Indíum. Þessi tveggja mánaða eldraun byrjaði illa hjá unglingnum, og bá tók hann að beita afli til að vinna sig upp, en hrapaði við þær tilraunir. Samt lauk þessu vel hjá honum, er hann varð fjórði á eftir Rússunum þremur' — af átta keppendum. ftir að hafa gengið út á hlið, borð frá borði í sal gistihúss i Was- hington, lauk Fischer 65-mannafjöltefl- inu, sem hann hafðihafið hálfri sjöttu kiukkustund áður. Útkoman varð: 52 vinningar, 4 töp, 9 jafntefli. Þessari sýningu 8. marz sl. lauk nokkrum klukkustundum fyrir 21-árs afmæli hans. Fyrstu áttatiu árin mín Framhald af bls. 4 únisma, þegar bágast var hjá þeim, eft- ir ófriðinn. (Sannast að segja hafa þeir reist mér likneskju i Aþenu, sem ég sá ekki nema snöggvast, þegar ég ók þar fram hjá — enda er ég andvígur líkn- esl.jum af lifandi mönnum). Þegar við komum aftur til Washing- ton var komin nótt og ég hafði ljósin beint í augun, þegar við stigum út úr fiugvélinni. Ég heyrði rödd segja: „Vel- kominn heim, herra forseti". Ég var al- veg blindaður og spurði tiví: „Hver er þetta?" Og röddin svaraði: „Það er Bardaríkjaforseti". Þetta gæti svo sem alla hent. Skömmu síðar héldum við forsetinn báðii ræður við opnun heimssýningar- innar í New York. Þyrlan hans kom seint, rétt eftir að ég hafði lokið máli mínu, og svo gekk hann fremst eftir pallinum, til ræðustólsins. Hann tók í iiöndina á mér og kyssti konuna mina á kinnina. „Ég lofa nú ekki mörgum að kyssa konuna mína," sagði ég. „Ég lofa nú heldur ekki mörgum að fara með mína til Grikklands", svaraði hann. Ég ætlaði að vera í New York alla þá viku til að Ijúka við langa sjónvarps- E= i f tir keppnina sakaði Fischer rússnesku meistarana um að hafa vilj- andi gert jafnteQi hver gegh öðrum í ílestum skákum þeirra innbyrðis, og «ð keppnikerfi F.I.D.E. væri Rússum og hag. Hanm lýsti því yfir, að hann mundi ekk; oftar taka þátt í svona mótum. Svo var sagt, að þessir fjórir mestu skákmenn Sovétríkjanna hefðu gerl eintóm jafntefli hver gegn öðrum, þar til keppnin var hálfnuð og þrír þeirra hefðu haldið þessu sama áfram, keppnina á enda, en sá fjórði tapaði íyrir hinum, eftir að hálfnað var. En þessi ásökun Fisohers um samtök var engin ný bóla. Eins og hann benti ejálfur á, höfðu aðrir borið fram sams- konar kærur áður. F.I.D.E. herti því- næst á reglunum og endurskoðaði keppnifyrirkomulagið. En það nsegði ekkj til að breyta ákvörðun Fischers bC neita að taka þátt í svona mótum — Jjeirri afstöðu hafði hann enn ekki breytt í marzanánuði síðastliðnum. jnyr.d, sem sýna á í haust. En forset- in.i heyrði, að ég ætlaði að skreppa til Washington næsta laugardag, til að taka þátt í samsæti Gridiron Club. „Ég skal senda fflugvélina mína eftir þér", sagði hann. JL augardaginn um hádegi kom ég til Washington og fór til Blair House, ásami tengdasyni mínum, Clifton Dani- el. Ég hringdi til Hvíta hússins og sagði ritaianum, sem sér um móttökur, að ég ærtlaði ekki að ónáða forsetann. „Segið honum bara, að ég sé kominn aftur með íluy/élina hans", sagði ég. En Johnson forseti hlýtur að hafa setið þarna alveg hjá því að hann gall við í símanum cg sagði: „Þú kemur hingað klukkan 12.45 í hádegisverð". Ég gekk því yfir götuna og beið í biðsalnum, og næsta hálftímann sá ég svo að segja hvern einasta starfsmann Hvíta hússins. Svo kallaði forsetinn á mig inn til sín. En hann kallaði lika á blaðamenn og sagði við mig: „Viltu ekki segja eitthvað við þá?" Ég sagði nei; ég hefði bara komið af því að ég 'væri boðinn í mat og væri svangur. Einn blaðamaðurinn spurði mig, hvort ég hefði fundið að þvi, að John- son íorseti legði sig of mjcig í hættu með því að koma svona oft fram innan um fólksfjölda. Ég sagði: „Já, þetta er satt — ég vil ekki, að neitt komi fyrir þenn- an mann". Og mér er alvara með þetta. Það er aldrei að vita, hvenær einhver brjálæðingur getur fundið upp á því að stinga forsetann með hnífi. J i ohnson er maður að mínu skapi og mér líkar vel við hann. Ég trúi því, að hann komist betur út ur kosning- unuan í nóvember en Roosevelt 1936, þegar hann tapaði ekki nema Maine og Vermont. Ég segi þetta án þess að vita eða kse**a mig um, hver frambjóð- endi repúblikananna verður. Ég býst við að sækja lanidsþing demó- krata í ágúst; í fyrsta sinn síðan ég studdi Averell Harriman í Ghicago, 1956 Ég sótti þáð ekki 1960 af því að Joe Kennedy hafði áður gert svo marg- ar fyrirfram-ráðstafanir. Sjónvarpssamsteypa ein bauð mér 50.000 dali fyrir að segja frá þinginu 1964, en ég afþakkaði. Margir eru fús- ii að eyða miklu fé í slíkt sem þetta. Þegar ég fór úr Hvíta húsinu, bauð Mike Todd mér ævintýrlega upphæð til nt standa fyrir samsteypu, sem hann var að koma á fót. Nokkur olíuifélög voru einnig á hælunum á mér, og trygg ingafélag bauð mér 100.000 dali á ári fy^ir að vera forseti þess. Ég íhraraði: ,i&g eyddi mínum tíu beztu áram í að reka 600 ekra bújörð. Þá voru erfiðir timai hjá bændum og ég varð að þræla mikið til þess að láta þetta bera sig. Hef'ðuð þið þá komið og boðið mér þessa atvinnu , hefði ég með ánægju tal að við ykkur". En auðvitað var það ckkl ég, heldur forsetanafnið, sem þeir voru að sækjast eftir. tliins og greinin ber með sér, var hún saxnin snemma á liðnu sumri). Hagalagðar Hvorttveggja sómi Það var eitt sinn á landsmálafundi héi í sýsilu, að Pétur á GautLöndum var í orðakasti spurður: „Mundi þingmanninn einu gilda, hvort hann væri kallaður Solveigarson eða Jóns son?" Pétur svaraði að bragði og bai tiginn svip: „Hvorttveggja hefði verið mér sómi". _____________(Merkir íslendingar.) * vrir allmöreum árum kom éa út í Revkiahlíð. Þar var bá staddur Áseeir Jónsson frá Gottorp; var hann að safna efni í síðari bók sína ..Horfnir eóð- hestar". Ásgeir bað mig bá að FPTia sér einhveria eftirminni- leea ferð mína á Stiarna. reið- eftir næturstöðu. Við Sandvatn fór ég af baki litla stund. Yfir allan sandinn lét ég Stjama valihoppa, það var svo mikið léttara fyrir hann. Fg teymdi Stjama niður Hólaibrekk- una, svo sem venja var. Fór yfir Lax á á Þverárvaði, vestur yfir heiðina sunnan við Hvítafell, og eins og ieið lá norðan við túnið á Stauru- bsldinu og á rjúkandi sprett á ný. Allt gekk þó vel þar til við fórum suður með vallargarðinuim í Reykja- blíð. Komu þá tveir humdar þar að heiman og hhipu í haelana á Stjarna. Ég mun aldrei gleyma því viðbragði og þeim spretti sem Stjarni tók þá. M STJARNI hesti okkar hiónanna. í fyrstu gat ég ekki áttað mig á hvenær mér hefði fundizt mest til um Stjarna á ferðalagi. Ég átti svo margar minningar um hann, fót- fimi hans, snarræði og traustleika. Ég skrifaði þá eftirfarandi frásögn: Vissulega á ég fjölmargar ferða- minningar um Stjarna minn; hvort þessi verður svo heilsteypt og ítar- leg er aninað mál. Eitt sinn þurfti ég að hitta lækni. Var þess enginn kostur nema fara ríðandi niður í Breiðimýri í Reykja- dal. Ég ákvað því að leggja af stað næsta morgun þá leið. Maðurinn minn sótti Stjarna um Mvröldið í hag- ann og lét hann inn í hús. Ég þurfti ýmsum störfum að sinna um morgun inn áður en ég gat lagt af stað, mjólka kýr og fé. Kl. 8,30 var ég þó komin í söðulinn." t3 tjarni tölti svo undur mjúk- lega með mig, enda léttur í spori laugum yfir Reykjadaisá á vaði og lauguim ytfir Reykjadalsá á vaði og heim í Breiðimýri. Læknirinn var heima, svo viðdvöl var þar ekki nijög löng. J\. heimleiðinni tafði ég um stund á bernskuheimUi mínu, Önd- cifsstöðum. Fylgdi svo faðir minn, Stefán Jónsson, mér ausfcur yfir Lax- á. Var Stjarni minn mjög órór; ég sa.t hann því upp HóLabrekkuna þó brött sé. Var engin töf af því, svO bratt fór hann. Austan við Bæjar- ósinn fór ég sem snöggvast af baki, vissi að Stjarni mundi ekki fáanleg- ur að stanza eftir að á Sandinn veeri komið. Reyndist það líka rétt. Þurfti ég alltaf að halda fast í við hann, hvar sem sléfct var fram undan. Hann bað ekki um leyfi heldur tók sprett- inn. Eg áfcti í stimpinguim við hann; þó lék ég við tauminn eins og ég gat. Hann tölti mjúklega eftir hvern sprett, fór svo að skjóta eyrunum aftur og fram, og áður en ég vissi var eins og hann lyftist upp úr fcaum . jög voru þá krókóttir götu- trcðningar suður með kollhólnum. Stjarni skeytti engum götuan eða giótum með hundana á hælum sér. Hann stökk yfir hvað sem fyrir var. Ég var ekki óhrædd að mér mundi takast að tolla í söðlinuim. Þó treysti ég fótfimi Stjarna, svo og því að ég var ekkert óvön að sitja hest. Við Stórugjáarhliðið stanzaði þá Stjarni og ég komst af baki. Ég tók upp steina og kastaði í átt til hundanna. Svo var skapið í Stjarna að engin leið var að komast á bak, heldur snerist hann í kringum mig hring eftir hring. Ég teymdi hann því suð- ur í kambinn; þar fór skapið að ró- ast og hann gaf mér tækifæri að stíga í söðulinn. Eftir það skilaði hann mér á hröðu tölti heim. f ið tún.garðinn spretti ég söðl- inuim af Stjarna, strauk honum um stund áður en ég tók út úr honum beizlið. Vék hann sér þá austur fyr- ir götuna, lagðist, tók nokkrar snögg ar veltur, spratt upp, hristi svita- storkinn skrokkinn, reisti höfuðið hátt, tók götuna og hvarf mér. Ég stóð um stund ag naut veð- urblíðunnar. Hugur minn var í sæili leiðslu yfir ógleymanlegri ferð. Datt mér þá í hug vísupartur eft- ir Jón Þorsteinsson: Hneggjaðu svo og hittu mig hinum megin grafar. K.S. S0. tbl. 1964 ¦ LESBOK MORGUNBLAÐSINS 13

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.