Lesbók Morgunblaðsins - 02.05.1965, Blaðsíða 15

Lesbók Morgunblaðsins - 02.05.1965, Blaðsíða 15
árið 1759, Sigurður Magnússon, var upprunninn á Mýrum og bjó þar lengi, lítill búsýslumaður; átti síðast heima á Hnappavöllum í Öræfum. Hann var tvikvæntur. í>ó að hann skrásetti ýmislegt um skaftfellskar æt'dr, var hann svo þögull um einka- mál sín, a'ð enginn veit nú nöfn eigin kvsnna hans eða hverra manna voru. Sigurður var safnari. Hann safnaði ritihöndum allra heldri manna, er hann yfirkomst; væng af hverjum fugli, kvörn úr hverjum fiski og volu úr hverju dýri, er auðið varð, utan lands sem innan. Söfnun hans beinzt að öðrum og verðmætari hlut- um við rýmri efnahag. Snauður ver'ð ur að lúta að smáu. Það eru skemmtilegir draumórar að ímynda sér, að þessi fróðleiksfúsi öreigi hafi átt i gólfum sínum kjör-: giip, sem fannst hvergi annarsstaðar: Jónsbókarhandrit síra Narfa i Möðru dal. Fullvist er að Siguröur Magn- ússon hefði alltaf farið um það nærgætnum höndum sérkennilegs al- þýoumanns. ÆSKAN Framíhald af bls. 6. fr^m hjá fleirum: Sjúklingum og börn- um. JLi ýðræðið er ekki hugsjónalaust, en með hinu sífellda stagli og stöðugum áróðri á sviði efnahagshyggju og þæg- indahyggju ekur það fram hjá náung- anutn, ef til vill gegn vilja sínum. Hvort liér er ekið til hægri eða vinstri fram hjá náunganum, skiptir litlu máli. Kommúnistar tala um „hægri villu" og ..vinstri villu", sem menn gerast sekir um í flokkum þeirra. Hvorttveggja er hégómi. í>að er „miðvillan", sem máli skiptir; kjölfestan þarf að vera í miðju skipinu. Ef það sekkur, þá skiptir ekki máii hvort það veltur til hægri eða vinstri um leið og það hverfur í haf- dýpið. Góð meðferð á náunganum, einkum þeim, sem þarfnast hjálpar vorrar, svo sem sjúklingum, börnum og gamalmenn- um verður að vera hugsjón, sem lýðræoi vort tekur stöðugt tillit til. Kennurum er trúað íyrir börnunum, lífi þeirra og veíferð, meðan þau eru í skólanun;: hjúkrunarliði og læknum er treyst tii að bjarga heilsu — og oft og einatt lífi sjúkra og slasaðra. Um þetta er lítið talað vor á meðal, og lítið gert til þess að skapa skilning á mikilvægi þeirra manna, kvenna og karla, sem hér að vinna. Gert er ráð fyrir því að menn viti almennt hvað hér er um að ræða, en hugsjónafræð'in er ekki endurnýjuff. En í hagfræðihyggjunni er látið í það skína að allt annað muni verða auð- velt ef farið er eftir þeim leiðum, sem á er bent með hinum og þessum kenn- ingum. En þólt fjárhagurinn sé góður, verður velferðarríki eitt, ekki langt frá oss, að horfast i augu við að ekki sé annað að gera við nýbyggð sjúkraherbergi en að snúa lyklinum í skránni og hengja hann á sinn stað, af því að fólk skortir til að hjúkra hinum sjúku. Vel skipulagt fjármagn og vel skipu- lagðar fagmannahreyfingar geta farið þannig að ráði sínu að mala á milii sín aðrar stéttir, eins og kunnur menn- ingarfræðingur hefir bent á. Svo virðist sem sundurmölun kennarastéttar og hjúkrunarstéttar teljist nú æskileg. Og hvað vilja menn gera við það gull, sem þar með er malað? Gefa börnum það í stað góðrar kennslu, eða sjúklingum í stað hjúkrunar? IT Unga fólkið, sem er að velja sér sevistarf, hefir ef til vill ekki hugsað þessi mál, en hefir þau samt á tilfinn- ingunni, likt og fjármálin. Það liggur svo að segja í loftinu hvernig hin ein- stöku störf í þjóðfélaginu eru metin, hvaða kosti og annmarka þau hafa. En hér má ekki hugsa of skammt. Eftir nokkur ár er það fólk, sem nú er ungt, tekið að stjórna landi og ríki. Þess vegna þarf nú þegar að taka upp föður- betrungastefnu, losa sálina úr klóm pen- ingahyggju og þægindahyggju og spyrja hvað þjóð þurfi til að lifa. Brauð og fiskar eru vissulega nauðsynlegir hlut- ir, enda notaði Drottinn vor þá til að framkvæma stórkostlega heigiathöfn, og brauð er nauðsynlegt til hversdags og til hins heilaga sakramentis. En maður- inn lifir ekki á einu saman brauði, heldur á Guðs orði. Barnið lifir á for- eldrum sínum, og síðar meir einnig á kennara sínum. Sjúklingurinn lifir á lækni sínum og hjúkrunarkonu ef hann á annað borð lifir. Vér verðum að vera íúsir til aS láta aðra hafa það, sem þeir þurfa til að lifa, einn á þennan veg, annar á hinn. Góð landstjórn og góð veðrátta er einnig hluti af dag- legu brauði samkvæmt skýringu Lút- hers. Þannig kemur sköpunarorðið til vor, ef svo mætti segja, í gegnum verk annarra manna, og til annarra manna gegnum vor verk, ef vér getum unnið. Þjóð vorri fjölgar verulega tniklu örar en þjóðum nágrannalandanna. Það þýðir meðal annars það að vér munum þurfa tiltölulega stærri hóp kennara en þær, a£ því að svo mikill hluti þjóðar vorrar er enn lítil börn. „Það er lítið á kennslunni að græða fyrir þá, stKn tilbiðja Mammon, en mikið fyrir þá, sem tilbiðja Guð" eru niðurlagsorð í nýju uppeldisfræðiriti ensku, sern er mjög athyglisvert (Teaching without Tears). Og við mætti bæta: Fyrir þá, sem elska land sitt og þjóð sína. Ég sé að i nýjum erlendum blöðum eru fréttit af kennurum, sem eru stöðugt að efla menntun sina, með því að haida nám- skeið og kveðja til þeirra mjög færa^ fræðimenn. Tuttugu og niu slik nám- skeið voru haldin í Noregi á liðnu sumti, og þó hefjast skólar þar víða í ágúst- mánuði. Að mikil þörf sé fyrir hjúkrunarkon- ur, þarf enginn að efast um. í>að vita læknarnir, og venjulegir menn ættu að geta skilið það, þegar slysum fjölgar og hjartasjúkdómum. Auk þess þarf vísindafólk í báðum þessum stéttum, sérmennt.13 fólk, sem hefir bæði reynslu og mikla kunnáttu. Skortur er hér á landi til- finnanlegur — ekki síður en í öðrum löndum — á sérfróðum hjúkrunarkon- um, sem gota kennt öðrum og unnið að ritstörfum. Og hvað kennara snertir, sem þekkja skólc.líf og vandamál barna af eigin raun, er mikil þörf á mönnum, sem leggja út í sérmenntun til að hjálpa þeim börnum, sem af einhverj- um ástæðum mistelcst í skólalífinu. Til slíkra hluta eru góðir kennarar allra manna heppilegastir. Hér nægir ekki að hugsa um hina nánustu nútíð, heldur verður einnig að hugsa til framtiðarinnar. Að hugsa til framtíðarinnar er erfiðara nú en oft áður, meðal annars vegna fjármála- ástandsins, sem virðist gera margt til- gangslaust, sem áður hafði tilgang. En hér er um almenningsheillir að rær>a „Og það sem almenningsiheillum við- kemur, á að vera öllum kunnugt" ritaði Jón Sigurðsson fyrir meir en hundrað og tuttugu árum. 16. tbl. 1965 -LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 15

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.