Lesbók Morgunblaðsins - 28.11.1971, Blaðsíða 7

Lesbók Morgunblaðsins - 28.11.1971, Blaðsíða 7
Picasso ásamt Jacqueline konu sinni. Hún er 49 áium yngjri en Picasso. Málverk frá 1900. Hér er Picasso óráðinn ogr minnir t. d. á Manet. Picasso á vinnustofu siimi rétt fyrir niræðisafmælið. Iikamlega er iiann svo vel á sig komínn að nærri einstakt niá teljast. Ouernica 1937, sem margrir telja h&punktínn í list Picassos. Hún er ugrgrlaust frægasta mynd, sem máluð hefur verið á þessari öld. „Draumurinn" 1932. Fyrirsæta var eiginkona hans, Frá vinstri: Grátandi kona, 1937, s.iálfsmynd frá 1964 og „Köttur að éta Enn við sama heygarðshornið. Mál- María-Theresa. fugl" frá 1939. verkið ei frá bessu ári. barn á vettvangi tónlistar, svo var Picasso undrabarn í mynd Hst. Hanin fæddisit 25. október, 1881 í Malaga; skýrður rnynd- ariegu nafni: PABLO Diego José Fransisco de Paula Juan Nep- omunceno Crispin Crispinano de la Santisma Tininidad Rariz PICASSO. Sjálfur kveðst hann hafa teiknað eins og Rafael þegar hann var tó'lf ára, en það er ugglaust nokkuð orð- um aukið. Hmsvegar telst það nærri lagi, að hamn hafi verið búinn að tilein'ka sér flest, sem hægt var að læra í myndlistar- akademii, þegar hann var fimmtán ára. Ungur aö árum hélt hann til Parísar, líkt og fjöldi ungra málara gerði á þeim tíma. Hann sagði fljóUega skilið við hinn akademiska stíl og í myndum hans frá því um aldamótim má sjá bregða fyrir hjá'hbnum meira en gremileg- um áhrifum frá Toulouse- Lautrec, Manet, Gaugain, Munch og fleirum. Greinilegt er, að hinn ungi Picasso var á þessum árum mjög leitandi og óákveðinn listamaður þótt hann segði síðar: „. . . það er tilgangslaust að ieita í mál- verki; það sem máli skiptir er að finna." Slik staðhæfing var ekki með öliu ólik honum. Sú gamla skoðun, að snillingar hafi öðr tmi meiri auðmýkt tii að bera, fær venjulega ekki staðizt, og Picasso er þar heldur ekki undantekning. Eftir því sem bezt verður skilið, hefur Picasso verið og er enn — eitt stórt ÉG. Hann hefur sjaidan efast um það, sem hann var að gera og kannski ekikd þurft þess: Meira lof hefur veriS á hann borið í lifanda Hfi en flesta aðra listamenn. Kataióniumaðurinn ungi var ennþá einn af hinum nafn- lausa skara í Parisarborg um aldamótin. Og þá var gaman að lifa í borg ljósanna þrétt fyr- ir fátæktina og framundan það gdaðværa timaskeið, sem síðar hefur verið nefnt La BeHe Epoque. Þátttaskila i lifi Pablo Picassos var ekki langt að bíða. Þau urðu með „Bláa skeiðinu" í myndlist hans, sem byrjaði 1902 og síðar „Bleika skeiðinu". Þarmeð hafði Picasso áskotnazt persónuleg- ur stíll. Samt er það svo, að væri allt það sem Picasso mál- aði fyrir 1906 máð af blöðum listasögunnar þá yrði þar eng- in umtaisverð eyða. En einmitt það ár byrjaði Picasso að þreifa sig áfraim með nýtt form, sem síðar var nefnt kúbismi. Með þeirri myndgerð var lagð- ur grundvöllurinn að síðari tíma flatarlist. PICASSO TEKUB FOBUSTUNA Það var þó eteki fyrr en ár- ið eftir, 1907, að til varð sú mynd í höndum Picassos, sem jafnan er höfð til viðmiðunar um upphaf kúbismans: Les Demoiselles d'Avignooi, fimm konur naktar og ^ið surou leyti ærið tröllslegar en verkið allt mjög i anda þessarar nýju hugsunar, kúbismans. (sjá með fylgjandi mynd) Svo mjög var brotið blað í þróuninni, að nánustu vinum Picassos í hópi listamanna fannst nóg uin og sumir héldu, að nú væii hann likiega að ganga af göflunum. Það væri of einföld skýring að segja, að kúbisminn hefjist ná- kvæmlega með þessari einu mynd, en staðreynd er það hinsvegar, að xwn þetta leyti urðu timamót í list Picassos; hér eftir var hann „maestro" í heimi myndlistarinnair, stæJd- ur í stað þess að stæla aðra. Frá áratug kúbismans, sem á eftir fylgdi, sjáum við hvern- ig formin breytast frá þvi að vera talsvert stilfærð til þess að verða hálfgerðar felumynd ir og mjög nærri því að verá alveg abstrakt. Stundum má sjá að dagbiöð'n frá þess- um tima hafa orðið efniviður; þau hafa verið limd á mynd- flötinn og þarna má likiega greina undanfara nútíma popp iistar. Á árunum m']]' 1930 og 1940 gcrði gicas^r) ' ölda stór- kostlegra myndlistai-verka; meginyrkisefnið er ástin og kvenfólkið annavsvegar, en of- beldi, stríð og dauði hinsveg- ¦ ar. Ef til vill nær þessi ára- tugur í list Picassos hámarki með hinu magnaða verki Guernicu, sem hann málaði eft* ir árás ÞJóðverja á samnefnt Framh. á bls. 14 28. nóvember 1971 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 7

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.