Lesbók Morgunblaðsins - 27.10.1974, Blaðsíða 2

Lesbók Morgunblaðsins - 27.10.1974, Blaðsíða 2
i_______________________ '&*/& HALLGRIMS- MINNING IDAG - 27. OKTOBER im - ERU LIÐINRÉTT300 ÁR FRÁ DAUDA TRÚAR- SKALDSINSISA URBÆ OG MINNIST LESBÓK ÞESS MED NOKKRUM GREINUM. Séra Jakob Jónsson L JÓD OG PRÉDIKUN Flutt í Hallgríms- kirkju í Reykjavík við hátíðamessu. Hinn 26. júní í sumar í sambandi við synous fór fram Hallgrímsminning innan múra hinnar háifbyggðu Hallgrímskirkju í Reykjavík. Við athöfnina þjónuðu fjórir prest- ar, sem allir höfðu þjónað við kirkjuna. Auk núverandi sóknarpresta Ragnars og dr. Jakobs voru það þeir dr. Sigurbjörn biskup Einarsson og síra Lárus Halldórsson. Söngfólk úr kirkjukórum Reykjavíkur söng Hallgríms- sálma, en hljóðfæraleikarar úr Sinfóníuhljóm- sveit íslands léku undir. Voru söngflokkarnir uppi á vinnupöllum, en hljómsveitin í turnin- um. Tónlistina samdi Þorkell Sigurbjörnsson tónskáld og var hann söngstjóri. Ritningarorð og bænir fluttu prestar, en aðrir lesarar voru Jón Sigurbjörnsson leikari og Regína Ásvalds- dóttir, eitt af fermingarbörnum vorsins. Ljóð það, sem hér birtist eftir dr. Jakob Jónsson var samið til lestrar við þetta tækifæri og predikun einnig. Altarið var óheflaður trékassi, teningsmynd- aður, og á honum stóð krossmark úr samskon- ar viði. Hamarshögg frá vinnupöllunum voru felld inn í hljómlistina. Himins og jarðar hæstur höf uðsmiður lætur hamars högg heyrast úraustri. Hugur Guðs hleður musteri á eilífðargrunni, aldanna kirkju. Fegurð er f formum, festa í veggjum, vizka f hvelfingum og himinbogum. Rúnir eru ristar að regins vilja. Hæstur höfuðsmiður himins og jarðar hvern mann kallar hamri að lyfta, hrjúfan stein höggva sléttan, svo fletir fágaSir falli þétt saman. Heyrist bergmál horfins tíma. Hallgrímur skáld f hugarsmiðju tungunnar meitli málstuðla sló. Hrukku neistar af hörðu stáli, svo köldum hjörtum kviknar Iffgeisli, hljóma söngvar f sálmahofi. Frá barna vörum og brjóstmylkinga berast f hljóði bænarmál. Hallgrfmur smiður helgum böndum tengdi þjóð vora tignum drottni. Söfnuð samfeNdan signdi krossi. ísaland allt varð að einni kirkju, tindar fjalla aðturnum musteris, stuðlar blágrýtis að stoðum styrkum, háfossaniður hljóSfæraspíl. En kærleika Guðs kröftugum rómi er kveðinn lofsöngur f kór björtum eða f kofa við koluljós. í hverju hjarta Hallgrfmssálmar helgidóm vígðu hæstum höfuðsmið himins og jarðar „Létu upp byggjast lifandi steinar íandlegt hús ævarandi". Er barmur bifast bitrum ekka, fæti fipast að finna veg réttan, syndin myrkvar sálar inni, þjáning lamar Iffsvon fira Hallgrímur smiður helgidóm reisir. Opnum örmum inn til gleði bauð f Krists nafni börnum alföður, svo barmur ei bifist bitrum ekka. Fótum ei fipist að finna veg réttan, synd ei myrkvi sálar inni, þjáning ei lami lífsins von. Þvf rfs hin háva Hallgrimskirkja, tákn þess musteris, er hið mæra skáld Guði byggði f brjóstum þegna. Prédikun Texti: I. Kor. 3,10- -11. © Hinn hœsti höfuðsmiður himins og jarðar hefir fjöld húsameistara I sinni þjónustu. Hann þarfnast manna til að styðja að framgangi sköpunar- verksins með því aS rækta landið orj hreinsa hafið. Mannlffið sjálft er þáttur f byggíngu hans. Jesús var húsameistari, tektón, smiður. Ef þú skoðar uppgröft gamalla húsa I Galfleu, mð vera, að þú hafir fyrir augum þér steina, sem meitlaðir voru með höndum hans. Orð Jesú voru grundvöllur húss, sem staðið hefir af sér steypiregn tuttugu alda. Og frá þvi að land vort tók að byggjast fyrir ellefu öldum, hafa hér verið húsasmiðir í hans þjónustu. Nafn eins þeirra er ofarlega i hugum vorum í dag, þvf að senn eru þrjár aldir sfðan hann lagði frá sér áhöldin að verki loknu. Þegar snillingurinn Michelangelo virti fyrir sér mynd Donatellis af Markúsi guðspjallamanni, á hann að hafa sagt: ÞaS hefði verið ógern- ingur að hafna því fagnaðarerindi, sem flutt var af svo heilhuga manni. Segja má, að það hafi verið ógem- ingur fyrir hina fslenzku þjóð að hafna þvf fagnaðarerindi, sem flutt var af slfkum listamanni sem séra Hallgrfmi — og svo heilhuga manni. Sagan sýnir raunar, að til voru menn, sem höfnuðu fagnaðarerindi hins hæsta höfuðsmiðs, þótt flutt væri af snillingum. Þeir voru til, sem ekki sannfærðust af orðum Krists sjálfs. Samt verður þvf ekki neitað, að listgáfa séra Hallgrims hefir gert hann flestum öðrum færari til að meitla steina í byggingu kristninnar f voru landi. En dæmið má einnig skoða frá annarri hlið. Mun ekki snilligáfan hafa þroskazt við það, að hann barðist ekki aðeins við bragþrautir, heldur þrautir slns innra lífs, unz eldur helgrar trúar logaði skærast á arninum I smiðju hjartans. Gildir ekki hið sama um skáldið og íþrótta- manninn, að þvf þyngri þrautir sem tekizt er á við, þvf meira verður atgerfið og afrekin? Hefði skáldið nokkurn tfma náð þeirri reisn, sem raun varð á nema það hefði tekizt á við andans þyngstu þrautir af öllu afli? Segja má, að yrkisefni hans hafi verið [ tlzku i samtlð hans. En það þurfti meira en tiðarandann til að kveikja þann eld, sem bræddi járnið undir hamarinn f smiðju Hallgrfms. Honum hitnaði við hjartarætur, er hann heyrði hamarshöggin frá Gol- gata. Höggin, sem þar ráku nagla f lifandi hold, hittu hann sjálfan. Og hann skynjaði, að þau hittu Guð. En hann skynjaði einnig, að maðurinn, sem lá flatur undir höggunum, — hann sem af uppreistum krossinum boðaði fjandamönnum sfnum fyrir- gefningu. — að sá hinn sami var grundvöllur þess musteris, er hinn hæsti höfuðsmiður himins og jarðar vildi byggja. „Þvi að annan grund- völl getur enginn lagt en þann, sem lagðurer, sem er Jesús Kristur". Vér erum hér f hálfbyggðri kirkju. Guð blessi hvern þann, sem lyft hefir hug til bænar eða hendi til verks. Vér erum til þess kvaddir að halda áfram að byggja ofan á þann grundvöll, sem lagður er. „En sérhver athugi, hvernig hann byggir ofan á." Þessi kirkja á að vera landskirkja. Þjóðin öll vill fylgja dæmi Hallgrlms og halda áfram að meitla steinana I þá byggingu, sem hamramir á Golgata skyldu rlfa til grunna, en tókst eltki. Það verður haldið áfram „eftir þeirri náð, sem oss er veitt". Maður nokkur sagði eitt sinn við mig: „Er það ekki undanlegt, að þið viljið byggja Hallgrfmskirkju einmitt nú, þegar þjóðin er hætt að skilja séra Hallgrlm?"

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.