Lesbók Morgunblaðsins - 12.06.1982, Blaðsíða 3

Lesbók Morgunblaðsins - 12.06.1982, Blaðsíða 3
Francis Pym maðurinn sem settist í stól utanríkisráðherra, þegar þau átök hófust viö Falklandseyjar, sem sumir hafa nefnt „styrjöld án ástæðu" og aðrir „síðasta fjörkipp brezka heimsveldisins". Francis Pym og til hægri: beíti- skipiö Sheffield, sem Argentínu- menn eyöilögöu með einu skeyti. Að neðan: Landslag og byggö á Falk- landseyium. Francis Pym hefur verið einn af hörð- ustu andstæöingum Margrétar Thatch- ers, og því var litiö á þaö sem kænsku- brago, að hún skyldi einmitt fela honum embætti utanríkisráöherra, þegar Carr- ington lávaröur sagöi af sér. f þelm vanda, sem Falklandseyjamálið olli, var nauösynlegt aö tryggja samstööu innan flokksins. En mestu máli skiptir þó, aö staöa Pyms er óvenju traust, hann á aö baki merkan stjórnmálaferil og var í rauninni einn af sárafáum meiri háttar stjórnmálamönnum í brezka íhalds- flokknum, sem gat komiö í staö jafn dugandi utanríkisráöherra og Carring- tons lávarðar. Þaö leiö heldur ekki á löngu, eftir aö Pym haföi veriö skipaöur utanríkisráð- herra, áður en fariö var aö ræöa um stöðu hans í framtíðinni. Þá var átt við möguleikana á því, aö hann tæki viö for- mennsku og embætti forsætisráðherra. Þaö er ekki fariö dult meö þaö, aö lík- lega yröi frú Thatcher að segja af sér, ef aðgerðimar í sambandi vö Falklandseyj- ar misheppnast. Bíöi Bretland álits- hnekki, mun ekki aöeins stjórnarand- staöan krefjast afsagnar hennar, heldur og stór hluti hennar eigin flokks. Fari svo, er nú mest rætt um Francis Pym sem líklegastan eftirmann hennar. Hann var forseti Neöri málstofu brezka þingsins, þegar honum var boöiö að taka við utanríkisráöuneytinu, og áö- ur haföi hann gegnt fjölmörgum mikil- vægum störfum á vegum flokksins. Fyrir kosningarnar árið 1979 var hann utan- ríkisráðherra í skuggaráöuneyti íhalds- flokksins, og hann mun hafa gert ráö fyrir því, aö sér yröi boöin sú staöa í alvöru eftir kosningar. En frú Thatcher hefur aldrei veriö ýkja hrifin af Francis Pym. Til þess eru margar ástæöur. Hann greiddi atkvæði gegn henni 1975, þegar hún var kjörin formaöur flokksins, og þegar þau voru saman í stjórnarand- stööu, háöu þau marga pólitíska hildi í fundarherbergjum flokksins. I kosn- ingabaráttunni 1979 hafði hann sig einna minnst í frammi af helztu mönnum íhaldsflokksins. Og þaö þótti jaöra viö hney'Ks!!, ftyéw.'g hann kom fram eitt sinn í sjónvarpsdagskrá, er haíín 5ýndi áhugaleysi sitt svo berlega, aö á honum mátti skilja, aö úrslit kosninganna skiptu ekki svo miklu máli, meöan frú Thatcher væri forsætisráöherraefni. Aö sjálfsögöu hlýtur slík framkoma að hefna sín, og frú Thatcher sá að minnsta kosti um, að honum yrði ekki aö ósk sinní aö veröa utanríkisráðherra aö sinni. Hæfni hans fór þó ekki á milli mála, og staða hans sem stjórnmálamanns var svo sterk, aö hann hlaut aö veröa i ríkisstjórninni, ef hann gæfi kost á sér. Og varnarmála- ráðuneytið féll í hans hlut. Þegar svo voru uppi ráögeröir haustiö 1980 um verulegan niöurskurð fjárveitinga tll varnarmála, hótaöi hann að segja af sér, og nokkrum mánuöum síöar var hann kjörinn til að vera forseti Neðri málstof- unnat. I því hlutverki kunni hann prýöi- lega viö sig og naut jafn mikilla vinsælda hjá stjórnarandstööunni sem innan eigin þingflokks. Francis Pym er dæmigerður áhrifa- maöur innan brezka íhaidsflokksins. Hann hefur hlotið menntun sína í hinum beztu heimavistarskólum og háskólum, er fjárhagslega sjálfstæöur og á miklar landeignir. Hann krefst virðingar fyrir lögum og reglu, er mjög mótfallinn því, áo íljÓn^skilnaöir séu auöveldaðir, og mælir eindregið méo £ví, 2Ö moröingjar séu hengdir. Mest áberandi hefur hann þó verið undanfariö fyrir andstööu sína viö stefnu frú Thatchers í efnahagsmál- um. Við mörg tækifæri hefur hann gert haröa hríð aö forsætisráðherranum og mælzt til þess, aö linaö yröi á hinni höröu stefnu, því aö ella komist landiö á vonarvöl eins og hann eitt sinn komst aö oröi. Margir stjórnmálamenn töldu hann hafa veriö ósanngjarnan í garð frú Thatchers og fara of höröum oroum um hana. Álitu þeir hann hafa þaö eitt í huga með hinni hvössu gagnrýni sinni að koma henni frá og taka síðan sjálfur við. En hann hefur alltaf boriö á móti því, að hann hefði metnaö til slíks. Hann kveöst heldur ekki vera nógu hraustur og bend- ir á, að tvisvar hafi hann oröið fyrir áfalli vegna of mikils álags í stjórnmálastörf- um, fengiö fyrir hjartað og verið lengi að ná sér. Of snemmt er aö segja, hvernig hann muni standa sig sem utanrikisráöherra. Hann hefur fyrst og fremst haft áhuga á innanlandsmálum og gefiö sig að þeim. Hann er á engan hátt neinn stríösæs- ingamaður, en í slíkri deilu sem Falk- landseyjamálinu vill hann beita dipló- matískum áðíSrílí."1 meo herskipum, eins og það hefur verið kaiiaö, Óu £".' tilskildu, að ekki komi til þess, að hafið litist blóði, svo sem hann komst að orði af öðru tilefni. — Swá — úr „Farmand" V

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.