Lesbók Morgunblaðsins - 23.11.1996, Blaðsíða 6

Lesbók Morgunblaðsins - 23.11.1996, Blaðsíða 6
RÖDD Lawrence Weiners er djúp og einsog berst langt innan úr þykku skegginu. Hann lítur á það sem eina af skyldum sínum sem listamanns, og þar með opinberrar persónu, að spjalla jafnt við listnema sem blaða- menn, og hefur ánægju af því að gefa ráð og velta hugmyndum fyrir sér. Heiðblá augun eru kímin og hann vefur ramm- ar sígarettur og reykir meðan við spjöllum; á sama tíma er verið að leggja lokahönd á upp- setningu á verki hans í sýníngarsalnum fyrir innan þar sem við sitjum, verki um dagsljósið sem á sér íslenskar rætur. „Fyrsta hugmyndin sem ég fékk eftir að mér var boðið að sýna hérna," segir Lawr- ence, „var að draga línu í kringum rýmið og efniviðurinn átti að vera úr því sem ég þekkti um ísland, en það voru íslendingasögurnar. í grundvallaratriðum er ég nefnilega efnis- hyggjumaður og sögurnar eru efni sem má nota sem hluti. Eftir því sem ég hugsaði meira um það, fannst mér að verkið yrði að tengjast landslag- inu en ég var ekki nægilega fróður um það. Ég hafði komið þrisvar eða fjórum sinnum til landsins. Einu sinni kom ég yegna ve'rks sem ég var að gera um birtu og var sýnt í Köln. Ég hafði ekki samband við nokkurn mann hér, ég steig bara út úr flugvélinni, gisti eina nótt á hóteli, rakst inn á bar og skipti á kassa af viskí við mann sem í staðinn flaug mér í þyrlu á stað nálægt flugvellínum svo ég gæti skoðað landið svolítið. Eg gerði það sem ég þurfti að gera og fór síðan! Ég var að hugsa um ljósið, sérstaklega það í norðri, og upp í hugann kom silfurberg, en það er einmitt kallað Iceland Spar á ensku. Ég fór því og keypti slatta af kalkspati sem er nokkurnvegin það sama en ekki raunveru- \egt íslenskt silfurberg, það hefði verið of dýrt. Ég byrjað að leika mér með það og komst að nokkru skrýtnu; að með því einu að taka þetta efni, hreinsa það og dreifa á jörðina, þá hefur Ijósið sem skín í gegnum það breytt um lit þegar það nær til jarðarinnar. Allt Ijós breytir um lit þegar það fer gegnum kristalla. Ég bjó því til þetta verk en mér finnst að Iistamenn hafi því hlutverki að gegna að sýna öðru fólki það einfalda samband sem þeir hafa við hluti. Það hefur ekkert með hendur listamannsins að gera, því þegar hann hefur gert eitthvað geta aðrir gert það líka. Og með því einfald- lega að dreifa silfurberginu á jörðina, getum við búið til liti. Útgáfur annarra af verkinu munu verða alveg jafngóðar. Hlwlir sem enginn vill sjó Sumir hafa ekki trú á því, en listamenn hafa raunverulegt hlutverk í þessu samfélagi. Og þegar þeir gera verk þá er það svipað og þegar Einstein kom fram með afstæðiskenn- inguna; eftir það gat hver sem er sannað hana. Mér finnst þetta verk hérna vera spennandi og það virðist vera spennandi hugmynd fyrir ungt fólk sem ég hef hitt hérna að fara eitt- hvert út á land og gera svona skúlptúr þar. Þetta getur þannig hjálpað fólki viðað fínna sinn eigin stað undir sólinni. Þegar list inniheld- ur ekki myndhverfingu kemur fólk að henni með sínar þarfír og finnur myndhverfingar í henni. Það sama gerist þegar þú skoðar verk eftir Mondrian; það inniheldur enga mynd- hverfmgu en þú kemur með hana með þér og það gerir verkið einhvers virði og þannig er listin; hver einstaklingur kemur að henni með þarfir sínar og langanir og getur notfært sér þessa framleiðslu sem annar einstaklingur hefur lagt fram." - Þannig að hver sem er getur búið verkið til? „Já. Og oft þegar fólk veit um hvaða efni er að ræða, þá þarf það ekki einu sinni að gera verkið. Það getur skilið hvernig það er, séð það fyrir sér. Fólk hefur valið; það getur notað listina á þann hátt sem hentar því best. Málið er að gera list sem er ekki hægt að nota gegn siðferðilegum gildum manns. Að gera verk sem eru á engan hátt rasismi, sex- ismi eða fasismi." - Þú sagðir að listamaðurinn hefði hlutverki að gegna í samfélaginu. „Það er alveg öruggt og það eru tvær Ieiðir til að líta á það. Annars- vegar er hægt að skoða það pólitískt hvað lista- maðurinn gerir sem einstaklingur sem kýs að verja tíma sínum í að skoða hluti og samband hluta við fólk, fyrir annað fólk sem hefur ann- að að gera og er ekki að hugsa um þetta. Hitt sjónarhornið er mjög rómantískt. Þá sjáum við að listamaðurinn fer í einhverskonar ferð, uppgötvar eða tekur eftir einhverju - það er oftast mjög smágert - og hefur fyrir því að reyna að snúa aftur og segja öðru fólki frá uppgötvuninni. Listamaðurinn sem fer inn í vinnustofu sína og sá sem fer út á rnörkina; allir eiga þetta sameiginlegt og hafa þetta í sér. Þeir reyna að fínna svæði sem að ein- hverju leyti hefur verið öðrum hulið eða virt að vettugi. Og hluti af hlutverki listamannsins er að halda áfram að sýna samfélaginu þetta, eða þangað til samfélagið ákveður hvernig eigi að iosna við þetta eða samþykkja það. Þetta LAWRENCE Weiner í sýningarsalnum Önnur hæð. Morgunblaóið/Einar Falur LIST ER ÞESSI ÓVISSITÍMI Fyrir skömmu var opnuð í sýningarsalnum Annarri hæó vió Laugaveg sýn- ing á verki eftir Lawrence Weiner, bandarískan listamann sem nefndur hefur verið einn af upp- hafsmönnum konsept- listarinnar. EINAR FALUR INGÓLFSSON ræddi við Weiner sem er kunnastur fyrir verk sem byggja á texta. er hlutverk listarinnar. Klassísk samræða við samfélagið um hluti og fólk. Flestir listamenn eyða ævinni í að sýna hluti sem enginn vill sjá, en þeir verða samt að halda því áfram, það er hluti af starfi þeirra." THE LIGHT OF DAY MCSUÍSH ( SUCH AS IT IS ) & ICELAND SPAR (EIKNMUEI) 1 SILFBRIEIG ( AS CLOSE AS PURE ) TO FORM COLORS (SEMTIIAST) mnitiiLin (ATnmiiunu) ( ON THE SURFACE OF THE EARTH ) VERK Lawrence Weiners um dagsljósið eins og þao birtist á booskorti frá sýningarsalnum. Nýr himingeimur opnaéist - En hefur hlutverk listamannsins ekki ver- ið að breytast á síðustu áratugum? „Það er reynt að breyta listamönnum í einhverskonar þjóðardýrlinga, að flokka þá í einhverskonar fótboltalandslið. En það þýðir ekki að maður þurfi að taka þátt í því. Ég er 54 ára gamall og hef alið upp barn með því að gera það sem ég geri; ég kenni ekki, græði ekki peninga en 6 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS ~ MENNING/LISTIR 23. NÓVEMBER 1996

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.