Lesbók Morgunblaðsins - 14.11.1998, Blaðsíða 11

Lesbók Morgunblaðsins - 14.11.1998, Blaðsíða 11
+ ^y? SVEINN Bjömsson: Sigla himinfley, 1968. Olía,130x155. ísins, Brautryðjendur Evrópulistar á 20. öld. PÉTUR Friðrik Sigurðsson: Eyjafjallajökull, 1955. Vatnslitir, 60x75. röð frá vinstri: Pétur Friðrik Sigurðsson, Helga einn Björnsson. Aftari röð: Sigurður Kr. Árnason, son og Jón Gunnarsson. félagsins um atkvæðisrétt félagsmeðlima. Hann taldi ekki æskilegt að bera fram mótmæli vegna sýningarinnar í Danmörku, en okkar fé- lagi var ekki gefinn kostur á að taka þátt í henni. Fundargerð sama árs ber með sér að Mynd- listarfélaginu var neitað um að ganga í Banda- lag íslenskra listamanna. Það reyndist vonlaust fyrir snillinga eins og Finn Jónsson og Gunn- laug Blöndal að berja þar að dyrum... Þessi hópur myndlistarmanna var yfirleitt útilokaður frá samsýningum erlendis, þrátt fyr- ir bjartar vonir í upphafi félagsins. Og það var ekki mikið um það að ríkið keypti myndir eftir þessa menn, eftir að öflin frá síðari hluta fimmta áratugarins urðu ráðandi í íslenskri menningu. Sagan er skrifuð af sigurvegurum eins og all- ir vita og þeir hafa einstakt lag á því að gera sjálfa sig og sína menn mikla og láta aðra EGGERT Guðmundsson: Portret af Guðmundi Kamban, 1947, 100x74 hverfa. Sjálfsagt hafa verið í þessum hópi mis- góðir listamenn. Sjónarhornin eru mörg. Að mínu viti voru þetta allt frambærilegir lista- menn sem tóku störf sín alvarlega. Og í hópi þessara manna voru óumdeildir snillingar sem urðu á þessum tíma að gjalda lífsstefhu sinnar. íslendingar hafa enn ekki eignast neinn dýran og heimsfrægan málara. En ég hygg að í þess- um hópi hafi verið slíkur maður. Eg held að ís- lendingar hefðu getað eignast dýran og heims- frægan málara ef þeir hefðu viljað. En þeir vildu það ekki. Ekki á þessum tíma. Þeir komu beinlínis í veg fyrir að svo gæti orðið af menn- ingarpólitískum ástæðum. Á ég hér við Finn Jónsson. Finnur var snemma á öldinni í litlum hópi evrópskra málara sem síðar voru taldir brautryðjendur evrópskrar myndllistar á okkar öld. Hver einasti þessara manna öðlaðist heimsfrægð og málverk þeirra allra urðu dýr. Já, þeir öðluðust allir heimsfrægð, nema Finn- ur Jónsson. Ástæðan var ekki sú að Finnur væri ekki jafnsnjall málari og þeir, heldur hin að þessir málarar áttu allir þjóð sem reyndi að lyfta sínum bestu mönnum. Finnur Jónsson átti ekki slíka þjóð, ekki þá. Hún kom beinlínis í veg fyrir það að hann hlyti alþjóðlega viður- kenningu sem honum bar." Ennfremur segir Gunnar Dal í formálanumn: „Það má kalla þennan hóp listamanna utan- garðsmenn en það er ekki nema hálfur sann- leikur. Langflestir þessara manna nutu hylli al- mennings og þeir seldu myndir sínar síst verr en aðrir og flestir þeirra lifðu þokkalegu lífi af list sinni, sumir mjög góðu... Öfl þau sem byrja að taka völdin í á íslandi á fjórða áratugnum voru yfirleitt vinstrisinn- uð. Kjarni þeirra var marxismi. Og það voru sjónarmið marxismans sem voru ríkjandi. Af- staðan til málara sem voru þeim öndverðir le SIG UTILOKAÐAN + LESBÓK MORGUNBLAÐSINS ~ MENNING/LISTIR 14. NÓVEMBER 1998 11

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.