Lesbók Morgunblaðsins - 01.07.2000, Blaðsíða 14

Lesbók Morgunblaðsins - 01.07.2000, Blaðsíða 14
 GARE)HÚSABÆR BARN- ANNA A KJARVALSSTÖDUM IKorpuskóla var gerð tilraun til hönn- unarkennslu 10 og 11 ára barna síðast- liðinn vetur. Pétur Armannsson kom að ináli við iii ír síðastliðið haust og bað mig að gera tilraun með að láta börn í grunnskóla hanna lítil hús innan ramma þeirrar sýningar sem nú stend- ur á KjarvaJsstöðum og heitir „Garð- húsabær". Ég fékk frjálsar hendur um hvern- ig námið yrði byggt upp. Það var rennt blint í Hjóinn; þetta hefur ekki verið reynt hér fyrr og ekki hef ég reynslu af því að kenna svo ungum nemendum þðtt ég hafi kennt í arki- tektaskóla erlendis. Það virtist I íka framandi fyrir bæði börnin og kennarana að þetta var eins konar þróunarverkefni en ekki fyrirfram gefin æfing. Þannig var erfitt að sjá hvað kæmi útiír þessu fyrr en allra síðustu dagana. Þetta reyndist ekki síst mðgulegt því gefinn var rúmur samfelldur tfini í verkefnið. Ég hef tröllatrú áhönnunarferlinu sjálfu ogþað skil- aði sér I íka þdtt fyrirfram hafi ekki verið víst hve nemendur á þessu þroskastigi væru mót- tækilegir. Verkefnið var unnið í samvinnu við kenn- ara Korpuskóla og komið var með tillðgur um hvernig hægt væri að flétta þetta inn í sem flestar námsgreinar. Arkitektúr er þeirrar náttúru að honum er nánast ekkert óviðkom- andi. Þetta skilaði sér til dæmis í lýsingu barnanna á liönnuninni sem unnið var í ís- lenskutímum og í tölvuveri skólans og hangir verkunum til stuðnings á Kjarvalsstððum fram til 23. júlí. Hugmyndirnar sem hér getur að líta eru afrakstur ferlis sem börnin voru leidd í gegnum, stig af stigi. Hér verður þess- ari framvindu lýst. Undirbúningur í upphafi verkefnisins voru bðrnin beðin um að teikna hús að eigin vild. Þau festu á blað myndir af húsum sem höfðu enga sér- staka merkingu í sjálfu sé r, en báru öll „venjulegustu" einkenni bygginga, með hurð- ir, þök, glugga strompa o.s.frv. Nú gerðist áætlunin nákvæmari. Verkefnið var að teikna vinnustað fyrir þá iðju sem þau hygðust stunda fullorðin og nú kom áhuga- verð fjðlbreytni í yós. Því næst voru krðkkunum sýnd mðrg dæmi EFTIRÖRNUMATHIESEN um mismunandi hús fyrir ólikl. fðlk eða að- stæður. Sérstæðar fyrirmyndir urðu fyrir val- inu, t.d. strákofar í Afríku, snjðhús inúíta, jafnvel „garðhús" Loðvíks XTV Frakkakon- ungs; hallirnar í Versölum. Hver mynd var út- skýrð eftir föngum. Reynt var að gera börnin meðvituð um hvernig híbýli eins og t.d. Sjðn- arhóll Lúiu Langsokks passar fullkomlega við lifnaðarhætti hennar og persónuleika. Sem sagt ól i'ka r aðstæður, loftslag, landshættir og þarfir fæða af sér ól íka n arkitektúr bæði hvað varðar form, efnisval, liti, áferð o.s.l'rv. Hugmyndirogefni Krðkkunum var bent á hversu miklu auð- veldara væri að ákveða hvernig byggingin ætti að verða - þ.e.a.s. að hanna, ef þau hefðu einhverja sérstaka manngerð eða áhugamál í huga. Nú kom að þeim sjálfum að gera sér hugmynd um hvern þau vildu hanna fyrir eða c. I.. v. hvaða áhugamáli súiu þau vildu einbeita sér að ef þetta væri handa þeim sjálfum. Eftir nokkurn umþóttunarthna voru krakkarnir teknir í einkaviðtal þar sem hugmyndir þeirra voru reifaðar, og í mörgum tilfellumsvo að segja „dregnar uppúr þeim með töngum." Nú var komiiui túni til að snúa við blaðinu og einbeita ser að efninu í stað hugmyndanna. Krakkarnir voru sendir úr skýjaborgunum niður á jörðina. Safnað hafði verið alls lags efnum sem hentug væru til byggingar smárra líkana. Nú var lðgð fyrir krakkana lítil æfing. Ætlast var til að þau rannsðkuðu eiginleika efnanna með því að koma við þau, fikta í þeim, pota, stinga, rffa o.s.frv., sfðan stilla efnunum hverju and- spænis ððru til að sjá hvað þau eru ól i'k /li'k og finna út hvernig þau gætu hangið saman. Lðgð var áhersla á að þau hefðu ekki neitt sérstakt í huga þegar þau byrjuðu heldur að þau sæju hngmyndir fæðast við þessa rann- sókn. Markmiðið var að þau gerðu sér grein fyrir að hráefni sem við tengjum kannski allt ððru hafi í raun og veru fjölmarga ólíka eigin- leika og ef við erum opin fyrir fikti (rann- sókn) með skynfærunum geti það hjálpað okkur að skapa. Annað markmið var að gera þau opnari fyrir sðfnuninni; að opna augu þeirrra fyrir að eitthvað sem lítur út eins og „drasl" getur orðið eitthvað áhugavert, skrít- ið eða skemmtilegt, jafnvel fallegt og/eða nytsamlegt. Vika heilabrota og tilrauna Þessir tveir þættir, hugmynd og efni, mætt- ust í smíði mðdelsins. Nú tök við vika heila- brota og tilrauna með efhið í samræmi við hugmyndirnar. Sumt virkaði, annað ekki, leyfi var til að reyna, láta sér skjátlast, betr- umbæta og þannig læra inargt nýtt á eigin forsendum. (Bðrnin sáu líka að leiðbeinend- unum gat skjátlast og þeir skipt um skoðun.) Námið gekk þannig út á þróun en ekki fyrir- frarn gefin verkefni. Eitt er að tala um hvernig hlutirnir eiga að vera og annað er að búa þá til. Einnig er teikning á tvívíðum fleti gjörðlik vinnu í þrí- vídd. Teikningu skilur maður út frá einu sjdn- arhorni en arkitektúr og skúlptúr yfirleitt út frá mðrgum. Fara þarf umhverfis og/eða imu'. Því var ekki nægilegt að teikna bara hiís og byggja það svo, þá fdrnar maður bara allt of mðrgum mðguleikum sem koma upp ef maður brettir upp ermamar og leyfir sér að velta fyrir sér efninu sem unnið er með, í rým- inu. Leyfi var til að prófa allt mögulegt, hug- ur og hönd fengu að vinna saman. Smám sam- an komst meiri og meiri mynd á afurðirnar. Nidurstaoa I upphafi fannst sumum forsendurnar hálí'- skrítnar og biðu eftir nákvæmari fyrirmæl- um, hvernig ættu þau jú að geta verið hönn- uðir, þau sem lftið vissu? En þau fengu ekki fyrirmæli heldur spurningar um hugmyndir sfnar og reynt var að sýi ia þeim skúlptúra eða byggingar sem voru hugsahlega á sömu bylgjulengd ogþað sem fráþeim sjálfum hafði komið. Þau neyddust til að hugsa og í Ijós kom aðþau vissu bara ýmislcgt ogupp- gðtvuðu að þau gætu notað hugvit. I hðnnun og þar með hönnunarkennslu er senniiega mikilvægast að kunna að spyrja réttu spurn- inganna. Gaman var að sjá hve fólki óx ásmegin er það fðr að sjá árangur. Strákar og stelpur sem héldu að þau hefðu ekki haft neinar hug- myndir urðu stolt á svip og, ef eitthvað, áhugasamari er á leið. Eftir þetta ferli komust þau að niðurstöðum sem nú getur að líta á Kjarvalsstððum. 1 4 LESBÓK MORGUNBIAÐSINS - MENNING/LISTIR 1. JÚLÍ 2000

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.