Pressan - 18.02.1993, Blaðsíða 8

8
FIMMTUDAGUR PRESSAN 18. FEBRÚAR 1993
Nær tveggja milljarða kröfur í þrotabú Hagvirkis
HAGVRKIS
SAMSTEYMN
RYNJA EFTDt
GLÚRHAUSAN
REKSTIIR
Harðar ásakanir Ragnars H. Hall bústjóra um mismunun milli kröfuhafa og
hundraða milljóna króna gjafir á eignum gamla Hagvirkis. Eigendur Hagvirkis
færðu til eignir og skuldir þar sem þeir höfðu beinna persónulegra hagsmuna að
gæta vegna ábyrgða og veðsetninga á húsum sínum. Eigendurnir sjálfir kröfðu
þrotabúið um rúman hálfan milljarð króna. íslandsbanki er í vondum málum og
reynir nú að fá einhvern pening fyrir lóðirnar í Smárahvammslandi.
Allt bendir nú til þess að
grundvöllur verktakarisans Hag-
virkis-Kletts hrynji á næstu mán-
uðum í kjölfar gjaldþrots Hagvirk-
is (sem nú kallast þrotabú Fórnar-
lambsins) og riftunar og kyrrsetn-
ingar Ragnars Hall bústjóra
vegna umdeilds samnings frá í
desember 1990. Flestallir viðmæl-
endur PRESSUNNAR eru ein-
huga um að uppgjör á fyrirtækja-
samsteypunni hefði átt að fara
fram fyrir löngu. Reksturinn hafi
verið glórulaus og í raun hafi fót-
unum verið endanlega kippt und-
an fyrirtækinu með frestun álvers-
framkvæmda um haustið 1991.
Um sömu mundir gerði forstjóri
Hagvirkis örvæntingarfullar til-
raunir til að bjarga fyrirtækinu
með því að leita til fslenskra aðal-
verktaka um sameiningu, en fA
hafnaði því að lokum í ljósi
slæmrar fjárhagsstöðu Hagvirkis.
HALDIÐ Á FLOTIMEÐ
UNDIRBOÐUM OG VEL-
VILD ÍSLANDSBANKA
Kröfúr í þrotabú Hagvirkis eru
með þeim allra hæstu sem sést
hafa á umliðnum árum og í fljótu
bragði virðist þrotabú Álafoss hið
eina stærra. Framsettar kröfur eru
í 280 liðum og hljóða ails upp á
1.890 milljónir, tæpa tvo milljarða
króna. Þar af eru fram settar al-
mennar kröfur um 1.490 milljón-
ir, forgangskröfur tæplega 23
milljónir og veðkröfur um 377
milljónir. Ragnar Hall bústjóri
skar kröfúrnar allmikið niður eða
um nær 700 milljónir; niður í
1.216 milljónir.
Jóhanti G. Bergþórsson og aðr-
ir aðstandendur Hagvirkja-sam-
steypunnar hafa með ýmsum
hætti getað haldið fyrirtækinu á
floti undanfarin ár gagnvart miklu
andstreymi. Fyrirtækið hefúr mis-
kunnarlaust undirboðið við útboð
framkvæmda, notið verulegs
skilnings hjá viðskiptabanka sín-
um, fslandsbanka, og slegið mál-
um á frest með málaferlum við
ríkið. Síðast en ekki síst var líf fyr-
irtækisins framlengt með um-
Sumarið 1989 gekk fjármála-
ráðuneyti Ólafs Ragnars Gríms-
sonar hart eftir greiðslu sölu-
skattsskuldar Hagvirkis að upp-
hæð 108 milljónir króna. Hag-
virki vildi ekki viðurkenna þessa
kröfú ríkissjóðs, sem átti rætur að
rekja til vinnu við ýmiss konar
mannvirkjagerð. Svo fór að fyrir-
tækið var innsiglað og starfs-
menn þess fóru í fjöldagöngu að
ráðherrabústaðnum til að mót-
mæla aðgerðum ráðuneytisins.
Urn var að ræða nokkur
hundruð manna fyrirtæki í kjör-
dæmi Ólafs Ragnars og því tölu-
deildum samningum í desember
1990 þar sem umtalsverðar eignir
Hagvirkis, upp á tæpar 700 millj-
ónir að núvirði, voru fluttar yfir til
Hagvirkis-Kletts í eigu sömu aðila.
Gamla fyrirtækið var skilið eftir
með verðlausar eignir og himin-
háar skuldir sem vonlaust er talið
að innheimtist.
Bústjórinn, Ragnar Hall, sem
um árabil var skiptastjóri hjá
borgarfógeta og gjörþekkir gjald-
þrotaskipti, hefur sagt um þessa
samninga að hann hafi aldrei séð
verður þrýstingur á um lausn
málsins. Hún fannst með því að
ríkissjóður keypti húseignir f
Fannborg í Kópavogi af Hagvirki.
Þá greiðslu frá ríkissjóði notaði
Jóhann Bergþórsson svo til að
borga söluskattinn (með fýrir-
vara). Á sínum tíma kom ekki
frarn f fjölmiðlum hvernig Hag-
virki hafði tekist að finna fé fyrir
þessari g’reiðslu, aðeins sagt að
það hefði verið til.
Byggingin í Fannborg 6 var
hluti þessara viðskipta Ólafs
Ragnars og Jóhanns. Hún var þá
ófidlgerð, en keypt á 75,6 milljón-
aðra eins gjörninga. Kröfuhöfúm
hafi verið mismunað gróflega og
Hagvirki-KIetti færðar eignir að
gjöf upp á hundruð milljóna
króna. Þar hafi aðstandendur
meðal annars verið að tryggja eig-
in hagsmuni vegna persónulegra
ábyrgða og veðsetninga.
EIGENDURNIR SAGÐIR
FÆRA TIL EIGIN ÁBYRGÐIR
OGVEÐ
Samningurinn frá desember
1990 fól nánar tiltekið í sér að
ir króna í ágúst 1989. Tæpum
tveimur árum síðar, í mars 1991,
keypti Ólafur Ragnar hús SS í
Laugarnesi undir Listaskóla og
var eignin í Fannborg ein þeirra
sem settar voru upp í kaupverðið.
Þá hafði hún staðið óhreyfð síðan
sumarið 1989, enda hafði alltaf
verið óljóst hvað ríkið vildi með
þetta hús. f makaskiptunum var
húsið metið á 60 milljónir króna,
sem þýðir, ef um „raunvirði" var
að ræða í þessum viðskiptum
yfirleitt, að Ólafur hafði borgað
jóhanni 15,6 milljónum of mikið
fyrir hana á sínum tíma. Raun-
Hagvirki-Klettur keypti eignir frá
Hagvirki fyrir 616 mÚljónir króna
eða um 680 milljónir að núvirði.
Ragnar Hall vill að um 350 millj-
ónir gangi til baka, enda um
ótryggðar og ónýtar greiðslur að
ræða.
Meðal þessara ónýtu greiðslna
eru yfirteknar 167 milljóna króna
skuldir án sérstakra trygginga.
Hagvirki-Klettur tók að sér að
greiða samtals 14,7 milljóna skuld
við Rafleiði sf„ í eigu Hagvirkis-
manna, og við Hafnarfjarðarbæ.
verulegt tap ríkisins var þó meira,
því þegar kaupverðið ffá 1989 er
framreiknað til 1991 reynist það
vera 88,8 milljónir. Mismunurinn
er því 28,8 milljónir, sem Jóhann
féldc frá fjármálaráðherra í þess-
um óvenjulegu björgunaraðgerð-
um sumarið 1989.
Reyndar var Fannborgarhúsið
ekki það eina sem svona fór með
Þarna voru helstu aðstandendur
Hagvirkis, þeir Jóhann, Aðal-
steinn Hallgrímsson og Svavar
Skúlason, að koma í öruggari
höfti skuldum sem þeir voru í per-
sónulegum ábyrgðum fyrir. Þá
tók Hagvirki-Klettur að sér að
greiða alls 19,2 milljóna króna
skuldir við íslandsbanka, þar sem
skuldarar voru aðstandendur
Hagvirkis persónulega, en ekki
Hagvirki sjálft. Skuldir þessar
voru með veðréttum í fasteignum
Jóhanns, Svavars, Aðalsteins og
hjá Ólafi. Þegar ríkið seldi Sigló-
síld í september 1990 fékk það
húseign Rækjuverksmiðju Ingi-
mundar í Súðarvogi 6 upp í verð-
ið. I samningum var húsið metið
á 117 milljónir, en hálfu ári síðar
fékk SS það í makaskiptum fyrir
54,5 milijónir.
Karl Th. Birgisson
Fórnarlambið var ekki alltaf fórnarlamb
Ólafur Ragnar gaf
Johanni 29 milljónir