Tíminn - 21.12.1974, Blaðsíða 6

*
TÍMINN
Laugardagur 21. desember 1974.
Fjárhagsáætlunin 1975 afgreidd í borgarstjórn:
FJÁRHAGSÁÆTLUN REYKJAVÍKUR
ÓRAUNHÆFT PAPPÍRSPLAGG
ÉH-Reykjavik. — „Fjárhags-
áætiun á að vera eins nákvæm
áætlun og tök eru á um tekjur og
gjöld fjárhagsársins. Fjárhags-
áætlun er stefnumarkandi
ákvörðun borgarstjórnar um öfl-
un tekna og ráðstöfun fjármagns
til rekstrar og framkvæmda, og
til þess er ætlazt, að stofnanir og
starfsmenn borgarinnar starfi
samkvæmt henni. Ef augljóst er,
þegar liðið er á fjárhagsár, að
ranglega hefur verið áætlað til
einstakra liða i áætluninni og hún
af þeim sökum fer verulega úr
skorðum, þá ber borgarstjórn að
endurskoða áætlunina, þannig að
hún sé á hverjum tima nothæft
stjórntæki. Þessari meginreglu
hefur ekki verið fylgt hjá Reykja-
vikurborg.”
Þannig segir i bókun, sem full-
trúar minnihlutaflokkanna létu
gera við siðari umræður um f jár-
hagsáætlun Reykjavikurborgar
fyrir árið 1975, en umræðurnar
fóru fram i fyrrakvöld og stóðu
fram undir morgun* Sýndu
borgarfulltrúarnir fram á, i skel-
eggum málflutningi sinum,
hversu fráleitt og marklaust
plagg þessi fjárhagsáætlun er, og
áttu fulltrúar ihaldsmeirihlutans
i vök að verjast. Af hálfu Fram-
sóknarflokksins töluðu borgar-
fulltrúarnir Kristján Benedikts-
son, Alfreð Þorsteinsson og Guö-
mundur G. Þórarinsson.
Enn fremur segir i álitsgerð-
inni:
,,Á yfirstandandi ári fór fjár-
málastjórn borgarinnar alvar-
lega úr skorðum, svo sem kunn-
ugt er. Það leiddi m.a. af sér stór-
aukna skuldasöfnun borgarsjóðs.
Taka varð rekstrarlán hjá Lands-
banka tslands, að upphæð kr. 600
millj., og fá hækkun yfirdráttar á
hlaupareikningi úr 80 millj. kr. i
300 millj. kr. Auk þess hafa hlað-
izt upp skulair vegna ógreiddra
vörukaupa að upphæð kr. 128
millj. Þannig hefur skuldasöfnun
borgarinnar á yfirstandandi ári
aukiztum a.m.k. rúmar 900 millj.
kr., og eru þá ekki talin með lán
til framkvæmda. Þrátt fyrir
þessa skuldasöfnun var verulega
dregið úr nýjum framkvæmdum
á vegum borgarinnar, s.s. bygg-
ingu skóla og dagvistunarstofn-
ana.
t fjárhagsáætlun ársins 1975
virðist eiga að halda sama skolla-
leiknum áfram. Allir tekjustofn-
ar, nema aðstöðugjöldin, eru
nýttir til fulls. Hvergi er gert ráð
fyrir fé til að mæta hækkuðum
rekstrarkostnaði. A þennan
óraunhæfa hátt eru hafðar nokkr-
ar hömlur á hækkun rekstrar-
kostnaðar, og þvi hægt að skrá á
eignabreytingareikning kr. 1.954
millj. kr. Af þeim fara þó a.m.k.
711 milljónir I annað en fram-
kvæmdir, þ.e. kr. 391 milljónir i
afborganir af lánum, 100 milljón-
irjónir i rekstrarframlag til BÚR
200 milljónir i framlag til SVR og
20 milljónir i framfærslulán og til
reksturs Laugardalshallar.
Þessi fjárhagsáætlun gerir
þvi ráð fyrir, að afborganir og
raunverulegur rekstrarkostnaður
verði 4.656 milljónir króna, og eru
þvi samkvæmt áætluninni 1.243
milljónir til framkvæmda.
Miðað við þær verðlags-
hækkanir, sem þegar er vitað að
verða á næstu mánuðum, og með
hliðsjón af yfirlýsingum um
kaupmátt launa i stefnuræðu for-
sætisráðherra, þá er sýnt, að
rekstrarkostnaður borgarinnar
mun hækka á næsta ári um a.m.k.
10% Slik hækkun myndi lækka
rekstrarafgang til eignabreyt-
inga um tæpar 500 milljónir
króna.
Óliklegt er, að takast muni að
halda kaupgjaldi við þessi mörk,
enda allir kjarasamningar verka-
lýðsfélaga lausir, og er þvi óvar-
legt að gera ráð fyrir svo litilli
hækkun rekstrarkostnaðar. Það
er þvi augljóst, að taka verður
þessa fjárhagsáætlun til endur-
skoðunar innan fárra mánaða.
Með hliðsjón af þessu teljum
við, að fjárhagsáætlunin, sem hér
er til samþykktar, sé óraunhæft
pappirsplagg, en ekki stjórntæki.
Við munum þvi ekki taka þátt i
atkvæðagreiðslu um fjárhags-
áætlunina i heild. Um þau mál,
sem við teljum að taka þurfi sér-
stakt tillit til, flytjum við þvi sér-
stakar ályktunartillögur.”
Alyktunartillögur fulltrúa
Framsóknarflokksins, Alþýðu-
bandalagsins og Alþýðuflokksins
i borgarstjórn voru svohljóðandi:
I.
A undanförnum árum hafa
borgarfulltrúar minnihlutans
flutt fjölmargar tillögur um
sparnað og aukna hagkvæmni i
rekstri borgarinnar.
Með fáum undantekningum
hefur meirihluti Sjálfstæðis-
flokksins fellt þessar tillögur og
kosið að halda öllu sem mest i
sama gamla farinu, án nokkurra
meiriháttar breytinga.
Er nú svo komið, að af tæplega
6000 millj. króna áætluðum tekj-
um hjá borgarsjóði á næsta ári
má gera ráð fyrir, að um 5000
millj. króna fari i rekstrar-
kostnað, þ.e. til að halda kerfinu
gangandi.
Við teljum, að verulega megi
draga úr útgjöldum hjá Reykja-
vikurborg, þótt ekki verði það
gert að marki með lækkun ein-
stakra útgjaldaliða á fjárhags-
áætluninni eins og nú er. Annað
og meira þarf til að koma.
Þvi samþykkir borgarstjórn að
láta á næsta ari gera heildarút-
tekt á öllum rekstri borgarinnar.
Verði i þvi sambandi leitað til
viðurkenndra aðila, innlendra
eða erlendra, á sviði hag-
ræðingarmála og þeim falið að
gera ýtarlega úttekt á borgar-
kerfinu og skila um það álitsgerð,
ásamt tillögum um skipulags-
breytingar og endurbætur á
rekstrinum.
II.
I frumvarpi að fjárhagsáætlun
fyrir Reykjavikurborg 1975 eru
tekjur borgarsjóðs áætlaðar kr.
5.899.527 þúsund.
Ráðstöfunarfé borgarinnar er
þó mun meira, þar sem hundruð
milljóna króna, bæði beinar tekj-
ur borgarsjóðs og framlag rikis-
sjóðs til ýmissa framkvæmda,
koma til frádráttar á undirliðum.
A eignabreytingareikning er
færður fjárhagsstuðningur
borgarsjóðs við ýmis fyrirtæki,
svo sem S.V.R. og Bæjarútgerð,
þ.e.a.s. hundruð millj. króna, sem
raunverulega tapast i rekstri.
Þá vantar i frumvarpið fjár-
hagsáætlun fyrir Bæjarútgerð
Reykjavikur.
Þrátt fyrir itrekaðan tillögu-
flutning um lagfæringar á
framangreindum atriðum, er
fjárhagsáætluninni enn verulega
ábótavant.
Borgarstjórn telur þvi nauð-
synlegt, að eftirfarandi breyting-
ar verði gerðar á uppbyggingu
hennar:
1. Að á yfirliti um tekjur borgar-
sjóðs komi allar tekjur fram.
2. Að það fé, sem borgarsjóður
sandur eitt afskekktasta byggð-
arlag landsins. Þaðan er yfir háa
heiði að fara til Dýrafjarðar.
Timanum fannst þvi forvitnilegt
að frétta þaðan.
— Við hér á Sandinum erum
eitthvað tuttugu og fimm að tölu,
sagði Asvaldur Guðmundsson,
bóndi I Ástúni, en ætli við verðum
ekki fjörutlu um jólin, ef allir
komast heim, sem hug hafa á
þvi?
Við höfum oft rutt Sandsheiði
sjálfir fyrir jólin, svo að við kæm-
umst I kaupstað, og Vegagerð rlk-
isins hefur komið eitthvað til
leggur borgarfyrirtækjum til
vegna rekstrarhalla þeirra,
verði fært sem rekstrarkostn-
aður, þegar engin von er um
endurgreiðslu.
3. Að gerð verði fjárhagsáætlun
fyrir B.Ú.R.
4. Að með fjárhagsáætlun hverju
sinni fylgi timasett sjóð-
streymisáætlun.
III.
I fjárhagsáætlun ársins 1974
var ákveðið að verja samtals 137
milljónum króna til stofnana og
sérstakra ibúða fyrir aldraða.
Þrátt fyrir þessa rausnarlegu
fjárveitingu var hætt við að
byggja fyrirhugað fjölbýlishús
fyrir aldraða við Furugerði, og
hvergi örlar á framkvæmdum við
stofnun af neinu tagi I þágu
aldraðra á vegum borgarinnar.
Borgarstjórn samþykkti einnig
ýtarlega 10 ára áætlun um bygg-
ingar fyrir aldraða, en engin við-
leitni hefur verið höfð I frammi til
þess að gera þá áætlun að öðru en
orðum á pappír, nema hvað
öryrkjabandalaginu hefur verið
veittur 20 milljón króna styrkur
til húsbyggingar.
Til þess að koma i veg fyrir, að
fjárveiting til stofnana i þágu
aldraðra i fjárhagsáætlun næsta
árs reynist sams konar mark-
leysa og.fjárveitingin á þvl ári,
Framhald á 19. siðu
ekki I að ryðja hana, en i þess stað
kom flugvél frá Vængjum með
jólavarning og fjóra farþega af
flugvellinum við Holt i önundar-
firði á flugvöllinn hérna neðan við
túnið. Sjóleiðin hefur lengi verið
ófær, svo að við komumst hana
ekki.
Hér I byggðarlaginu eru þrir
snjósleðar, sem við getum
skroppið á yfir heiðina, en á þeim
er ekki kleift að flytja nema einn
farþega og svo smápinkla.
Ekki er þess vegna ósennilegt,
aö flugvél fari hingað aðra ferð
fyrir jólin með fólk, sem sumt
blöur þegar ferðar á Flateyri.
Tekjustofninn, sem meirihlutinn vill
ekki nýta
BH—Reykjavik. — Við af-
greiðslu fjárhagsáætlunar
Reykjavikur i fyrrinótt báru
fulltrúar minnihlutaflokkanna
fram svohljóðandi tillögu:
Borgarstjórn samþykkir að
breyta gjaldskrá aðstöðugjalda
frá þvi sem hún var við álagn-
ingu fyrir árið 1974, á þann veg,
að þeir aðilar, sem þá greiddu
1%, en núverandi lög um að-
stöðugjöld heimila að mætti
leggja á 1,3%, verði á næsta ári
látnir greiða fullt gjald sam-
kvæmt lögum.
t máli sinu fyrir tillögunni
komst Kristján Benediktsson
m.a. svo að orði, að þessi gjöld
væru nú áætluð 802 millj. en
voru I fyrra 530 millj. Hefði
borgarstjórnarmeirihlutinn
ekki séð ástæðu til að nýta þenn-
an tekjustofn, meðan aðrir, sem
sneru beint að almenningi, væru
nýttir til fulls. Þó myndi sam-
þykkt þessarar tillögu gefa um
60 millj. kr. auknar tekjur.
En það var samhentur hópur
sem felldi hana. Niu samhljóða
atkvæði —eins og svo oft fyrr og
siðar.
Ingjaldssandur:
,,Ætli við verðum
ekki 40 um jólin?"
JH — Reykjavik. — Þegar snjóa-
lög eru mikil og sjór ókyrr eins og
oft er að vetrinum, er Ingjalds-
móts við okkur, kannski að helm-
ingi. Að þessu sinni er fönn svo
mikil á heiðinni, að við lögðum
Meirihlutinn felldi leiðrétt
ingu á kvöldsöluleyfum
BH—Reykjavik. — íhaldið hafði
I mörg horn að lita við af-
greiðslu fjárhagsáætlunar
Reykjavikurborgar fyrir næsta
ár. Eitt gott dæmi er meöferð
tillögu, sem borgarfulltrúar
minnihlutaflokkanna báru
fram, svohljóðandi: Borgar-
stjórn ákveður að breyta sam-
þykkt um afgreiöslutima verzl-
ana I Reykjavik frá 28. júli 1964
á þann veg, að gjald fyrir leyfi
til kvöldsölu verði 30 þúsund
krónur á ári.
I ræðu sinni fyrir þessari til-
lögu benti Kristján Benedikts-
son, borgarfulltrúi Framsókn-
armanna á það, að gjaldið hefði
veriðóbreytt frá 1964,10 þúsund
krónur, og hefðu verið brögð að
þvi, að það innheimtist slælega.
Hins vegar væri mikil ásókn i
starfsemi þessa, og fyndist
sumum meir en nóg. Þvi væri
rétt að hækka þetta gjald nokk-
uö til samræmis við breyttar að-
stæður.
En það mátti Ihaldið ekki
heyra minnzt á. A sama tima og
það stórhækkar álögur á al-
menning I formi beinna skatta,
þjóta niu hendur borgarfulltrúa
ihaldsins á loft til verndar eig-
endum kvöldsölustaðanna, og er
þó aðeins um sjálfsagða leið-
réttingu að ræða.
NORÐAUSTAN
STÓRHRÍÐ í TVO
DAGA
BS ólafsfirði — Norðaustan stór-
hrfð með mikilli snjókomu geisaði
á ólafsfirði á fimmtudag og
föstudag. Strandferðaskipið
Drangur komst með naumindum
inn á fimmtudag, en á föstudag
lónaði Drangur út af Héðinsfirði
og beið færis á að komast inn til
Ólafsfjarðar.
Vegir allir eru kolófærir, og
hefur ekki verið unnt að flytja
mjólk úr nærliggjandi sveitum,
nema frá þeim bæjum sem næst
liggja.
Á föstudag hafði enginn farið út
I Múla, en það er fjallvegurinn til
Dalvikur, og þvi ekki vitað hvort
mikiö af snjóflóðum hefði fallið.
Aðalsnjóflóðahættan er þó þegar
hættir að snjóa.
STRÆTISVAGNAGJOLDIN
UPP í 42 KR.
BH—Reykjavik. — Fargjalda-
verð Strætisvagna Reykjavikur
hækkar um 40% frá 1. janúar, og
mun þá farmiðinn fyrir full-
orðna, sem nú kostar 30 krónur
fara upp I 42 krónur.
Við afgreiðslu fjárhagsáætl-
unar Reykjavikurborgar i
fyrrakvöld var þetta mál tekið
til umræðu, þar eð Kristján
Benediktsson, borgarfulltrúi
Framsóknarflokksins, varaði
við þessari miklu hækkun i rök-
fastri ræðu, þar sem hann sýndi
fram á hinar gifurlegu hækkan-
ir á farmiðum Strætisvagnanna
á tveim siðustu árum. Varaði
Kristján eindregið við slikum
stökkhækkunum, sem hefðu það
eitt i för með sér, að fólk drægi
við sig notkun almennings-
vagna.
Kristján sýndi fram á, að með
þessari nýju hækkun sem nú
væri ráðgerð, 40%, hefði far-
miðaverðið hækkað um hvorki
meira né minna en 225,9% frá 1.
janúar 1973. Væru hækkanirnar
á þessu timabili þessar: 9. marz
1973 43%, 1. okt. sl. 33% og nú
40%.
Gerði hann að tillögu sinni, að
hækkunin yrði aðeins 20% og
tekna til SVR leitað með öðru
móti, þeirra er upp á vantaði.
En I þetta sinn talaði Kristján
fyrir daufum eyrum, og það
ekki aðeins ihaldsins. Tillaga
hans var felld með tólf atkvæð-
um. Einungis borgarfulltrúar
Framsóknarflokksins greiddu
henni atkvæði, tveir talsins.
500 LESTIR AF
LAKKI TIL SOVÉT
— cíf verðmæti 60 milljónir
gébé Reykjavík — Málningar-
verksmiðjan Harpa hf. I Reykja-
vik sendi á fimmtudaginn 500
tonn af hvitu lakki til Sovétrikj-
anna. Er þetta stærsti farmur,
sem þeir hafa sent þangað i einu
til þessa. Cif verðmæti farmsins
er sextiu milljónir króna.
Þetta hvita lakk, Sigljái, er af-
greitt I tunnum, og þvi eru þetta á
þriðja þúsund tunnur. Skógarfoss
flytur varninginn til Sovétrikj-
anna.
Harpa hefur átt viðskipti við
Sovétrikin siðan árið 1966, og selt
þeim málningu á hverju ári siðan
þá. Sovétmenn flytja inn um eitt
hundrað þúsund tonn af málningu
á ári, en Harpa hefur selt þeim
um 1 þúsund tonn á ári, eða 1%
innflutningsins.
Þessi fimm hundruð tonn af
lakki, fara i ýmsar hurða- og
gluggaverksmiðjur viða i Sovét-
rikjunum.