Atuagagdliutit - 12.01.1983, Page 31
Alaskami nunap
inuiisa kattuffiat
Kalaallit ilinniartitsisut pingasut ukioq manna Alaskap
°vannaani Barrowimi naggueqatitta akornanni sulipput —
Kara Heilmann, Tupaarnaq R. Olsen kiisalu Sakka Kva-
nia- Taakkua Alaskami naggueqatitta kattuffiat pillugu ili-
s,nic,titsissutaat matumuuna Hanngupparput
askami nunap inuiisa kattuffiat
•aska Federation of Natives-mik
aaneqartartoq ukioq manna ukiut
'-nissaanik ataatsimeersuartitsi-
V<H|- Kattuffik taanna 1966-mi i-
n,l|attut oqartussaaqataalernissaq
anguniarlugu pilcrsinneqarsima-
V>(^* Kattuffiup ilaasortarai Ala-
s ami naggueqatitta Inupiaat cq-
lii lit aammalu aleutermiut peqati-
gnffii.
. ^attufflup malittarisassaani erseq-
^ssarneqarpoq kattuffimmi inuk i-
asortaasinnaasoq sisamararterum-
. nunap inuiinut attuumassuteqa-
V”'> (assa imaappoq inuk qaqorlu-
lk akusaasimaguni aanaq aatar-
Unniit Inupiaasariaqartoq, eqqiliu-
r|aqartoq aleutiniluunniit nunaqa-
'ssuusariaqartoq.
Kattuffik peqatigiiffinnik aqqaneq
arlunnik Alaskamit tamaneersunit
aasortaqarpoq Inupianut, eqqilin-
ut aleutinullu agguataarsimasunit.
AkN-ip aaqqissuunneqarnerani a-
9utsisut suleqatigiiffiat (Board of di-
cl°rs) qullersaavoq. Taassuma a-
amipput nunanik piginnittussaaner-
1]k ataatsimiititaliaq (Land claims
oard) inunnillu isumaginninnermik
^ aatsimiititaliaq (Human resource
°ard). Aatsaat taakkua tulleralugit
qUl lttaasoq (President) inissisimaffe-
i rP°q, taassumalu ataaniipput a-
atsimiititaliat assigiinngitsut tamar-
'k inimikkut assigiinngitsunik aki-
sussaaffeqartut.
i^ Ukioq allortarlugu siulittaasussa-
q'nersineqartarpoq, ataatsimiiti-
(a la"i siulittaasui ukiumoortumik a-
atsimiinnermi qinerneqartarlutik.
^qalliffiuinnarneq
Uki
ajorpoq
°Q manna ataatsimeersuarnermi
’oberirni pisumi aalajangersakkat
Wions) 80-it sinnerlugit ilaasor-
akuersissutigitinneqarput, akue-
(resol
•anit
llnr>eqareernerisalu kingorna immik-
ut Amerikap naalagaaffiata naalak-
tufrU'SU’lu (oqartussMtitaasullu) kat-
ommilu siulersuisut isumaqatigiin-
‘^•'gisussaavaat.
Ukiumoortumik ataatsimersuar-
q Alaskap illoqarfiisa annersaani
, 'orage-nti pisarpoq, ukiorman-
i oktoberip 20-aniit 22-at ilan-
gullugu pivoq. Alaskamit tamaniit
aPpassuit aggiasarput, Anchorage-
11,.,“ hotel-it tamangajalluinnarmik
aarsimasarput. Sapinngisamik i-
ulikki
j'Uu amerlanerpaat ataatsimeersuar-
Crmik malinnaatikkusullugit ataatsi-
eersuarneq TV-kut toqqaannartu-
■k aallakaatinneqartarpoq.
Ataatsimeersuarneq oqalliffiuin-
atneq ajorpoq, aammali ingerlane-
3111 qitittartut, isiginnaartitsisartut
I Ssi8>saallu akunniliisarput qanga i-
s°qqutoqqat tammatsaaliniarlugillu-
Q°°q- Isiginnaarlugit alutornarta-
Paat, qiteriaatsit atisallu assigiinngit-
sorpassuit eqqillit, yupiit, aleutermiut
inupiaallu alutornaqisumik takutitta-
ramikkik.
Ukioq manna ataatsimeersuarneq
King Island-imiut qitittartuinit am-
marneqarpoq. Alaskap inuiinit suli
qilaatersorneq atorneqarluarpoq al-
laallu meeqqanut ingerlateqqinneqar-
tarluni. Angutit tulleriiaarlutik qilaa-
serlutik issaasimasarput ungataa-tu-
ngaanniittarlutillu arnat qataatsun-
nguarmik qilaatersortut ingiallorlugit
ajjajj-tuusartut. Taakkua siornga-tu-
ngaanni arnat, nukappissat, niviarsis-
sat angutilluunniit tamarmik assi-
giimmik pissusilersorlutik qilaater-
sortut akuttoqatigiissaarinerat malil-
lugu qitittarput. Qitiit tamarmik oqa-
luttuassaqartarput soorlu piniarneq,
pilineq allanilluunniit inuunermut
tunngasunik oaluttuartarlutik.
Ulluttaaq ataatsimeersuarfiusup
aallartiffiata ualiani TukaK-teateri i-
siginnaartitsivoq, KATTUTTA alu-
torineqaqisumik isiginnaartitsissuti-
galugu.
Utoqqarlatik assul ataqqivaat
Malunnarpoq ataatsimeersuarnerup
ingerlanerani Alaskap inuiisa utoq-
qartatik assut ataqqigaat toqqamma-
vissatullu isigigaat. Tamannalumi tu-
pinnarpallaanngilaq nunap inuiisa a-
vataaninngaaniit akuleruffigineqarsi-
manerat sakkortoqimmat, taamaat-
tumillu suli kulturitoqqamik piginnit-
tut utoqqaat annaatinnagit kinguller-
nut tunniussinnaasaat siaruarterniar-
lugit eqiingasumik suliniartoqartoq
malunnarluni.
TukaK-kut isiginnaartitsereermata
ualeq utoqqarnut pigitinneqarpoq,
tassanilu utoqqaat ullumikkut qanga-
lu atugaat siunissamilu qanoq iluaqu-
taasinnaaneri qanorlu ajunnginneru-
sumik pineqarsinnaanerat eqqartor-
neqarluni. Uagutsinnut nuanneqaaq
takullugit qanoq utoqqartatik ulluin-
narni inuunermut akuliutsilluinnarlu-
git, iluaqutigalugit ataqqilluinnarlu-
gillu inooqatigigaat paasillugu.
Eqqartorneqartul
Ulluni ataatsimiiffiusuni eqqartorne-
qartut pingaarnersiorlugit makku eq-
qaasinnaavagut:
Alaskami tamarmi nunaqavissut i-
nuutissarsiornerat eqqartorneqarpoq.
Ullumikkut utoqqartaasut atugaat o-
qallisigitinneqarput. Nunanik pigin-
nittuusaanermut atuisinnaanermullu
ataatsimiitilaliat saqqummiisinneqar-
put. 1991-mi nunap inuiisa nunamin-
nik tunisisinnaalernissaannik piareer-
saataasumik oqallinnerit soqutigine-
qaqalutik ingerlanneqarput.
Kattuffiup peqqinnissantik, imi-
gassamik ikiaroornartunillu atuipi-
lunnermut ataatsimiititaliaa suliami-
nik saqqummiivoq, tassungalu atatil-
lugu ullutsinni arnat ajornartorsiutil-
lit sulissunniarneqarnerat eqqartorne-
qarluni. Nunaqarfinni ajornartorsiu-
tit assigiinngitsut oqallisigineqarput.
Qanoq iliorunik pitsaanerusumik
kulturiminnik attassisinnaanertik o-
qallisigaat. 1983-mi ataatsimeersuaq-
qilerpata siulittaasussarsiorlutik qi-
nersisussaapput, taamaattumik taa-
manikkussamut qineqqusaartut oqal-
linnernut akunniliullugit qineqqu-
saartinneqartarput.
Nunaqavissut inuusuttaasa kuja-
taani atuarfik ilinniarfigiartortagaat
pisortanit matuniarneqartoq atatiin-
narniarlugu atuartut peqataatillugit
soqutiginartumik oqallinneqarpoq,
atuarfimmi taanna matugaluarpat i-
nuusuttortamik naalagaaffinnut alla-
nut ungaseqisunullu aallartariaqarta-
lernissaat pinngitsoortinniaraluara-
mikku.
Tukan nuannarineqaqaaq
Akunniliullugittaaq naalakkersuisu-
nit oqartussaasut oqaaseqartinneqar-
tarput amerlanerillu tapersersuisu-
ngallutik oqaaseqartarlutik. Inuusut-
tamik oqaaseqartinnissaat aamma
periarfissaqartissimavaat oqaaseqar-
tullu tamarmik nuannaarutigineqar-
lutik pattaanneqartarput — siunissa-
nti aqutsisussatut isumalluarfigine-
qartutullu ntisigisimanerarlutik.
Taariikkatsitullu tamanut akunni-
liullugit nunap inuiisa inuiaassutsi-
minnik qittasitik tulluusimaarutigalu-
git alutornaqisumillu takutittarpaat.
Ulluni taakkunani immikkut takutit-
sinernik assigiinngitsunik unnukkut-
laaq aaqqissuisoqartarpoq. Kalaalle-
qatiguttaaq — Tukan — nuannarine-
qaqalutik alutorsaatigineqaqalutillu i-
siginnaartitsipput Alaskamik kaajal-
laanngilaarnerminni, eqqaanngitsoo-
rusunngilarpullu angalanerntinni ti-
kitaminni tamarluinnarni tikilluaq-
quneqarlutillu takutitsilluarsimasu-
lullu naggueqatitsinnik nuannaaruti-
gineqarluarsimammata.
Kattuffimmi naggataarnersiorlutik
nuannatsitsinerminni nunap inuiisa
kusanartuliaannik akitsorserussillutik
tuniniaanerntinni isertitatik kattuffi-
up ingerlanneqarneranut suliniutaa-
nullu atortarpaat.
FERIE I EUROPA
Spørg grænsepladespecialisten.
Køb en ny bil fra kr. 23.000,-. Sælg den til os efter ferien.
Vi ordner alt og leverer bilen indregistreret på grænseplader.
RENT A CAR
Lej en 1983 model med radio. — Vi sender også ny personbil el-
ler lastbil op til Dem. Evt. på afbetaling.
Er De grønlænder og skal studere hernede — kan De også købe
bil på grænseplader.
Forespørgsler besvares omgående.
FIAT CENTRET, Ringkøbingvej 99
DK-7400 Herning . Danmark
07 -12 63 33 . Aften: 07 - 26 82 33
.4’
OLYMPUS OM-IO J
FULDAUTOMATISK SPEJLREFLEKS
Vejl. pris i Danmark, kr. 2.395,-
DIN SÆRPRIS UDEN MOMS KUN
Find motivet, stil afstan- '
den, tryk på udløseren og
kameraet klarer resten.
Perfekte billeder HVER
GANG.
Optik: 1,8/50 mm.
1.495.-
Kryds din bestilling af på an-
noncen, send den, ring eller
telegrafer, og vi sendes OM-
GÅENDE pr. efterkrav.
Dette er et eksempel på vo-
re billige priser. Har du an-
dre fotoønsker, er vore til-
budlige så gode.
Olympus OM-10 1.495 -
Taske til kamera 185.-
UV-filter + modlysblænde. Pris i Danmark kr. 95.- ... 55.-
3 farvefilm til papirbilleder 135/36 89.-
Kvalitets FOTOARBEJDE, fremk. + kopi. Alle film . . + 30%
MAGASINET
m m rj
XZm
O jj >
3 o n
H C/)
GERRITSGADE 24
5700 SVENDBORG
TLF. 09-21 15 19
Hurtigste ekspedition - billigste priser.
AJU AGAGtD LIUTIT
31