Tíminn - 03.05.1983, Síða 7

Tíminn - 03.05.1983, Síða 7
ÞRIÐJUDAGUR 3. MAÍ 1983. í umsjðn: B.St. og K.L. GÐMKONAN I VARDEKKI BARNSHAFANDI! ■ 1982 reyndu Rússar að gera konu bam útí í geimn- um, er þeir sendu Svetíana Savitskaja í vikulanga ferð með Soljut 7 út í geiminn. Tilraunin misheppnaðist þó og Svetíana varð ekki bamshafandi. Upplýsingar þessar koma frá þýskum kven- sjúkdómalæloii, dr. H.G. Mutke, og birtust þær í Súddeutsche Zeitung ásamt öðrum fréttum af ráðstefhu sem haldin var um Iæknisfræðileg efiii í sambandi við loft- og geim- ferðir í Fúrstenfeldbmck, rétt hjá Múnchen. Læknir- rnn þýsld hafði súiar upp- lýsmgar frá lækni sovésku geúnfaranna, dr. Statsha- detse. Sovéski læknúinn hafði veríð sendur tíl Múnchen af yfirmönnum geúnferða- læknisfræðistofhunarinnar í Moskvu til að kynna sér uppgötvun, sem dr. Mutke hafði gert, en hún gerír það kleift að gera skurðað- gerðfr á fólld í þyngdar- leysi. Sovéska tifraunin var gerð í 250 km. fjarlægð frá jörðu, þegar geúnfarið var á 28.000 km. hraða. Rússar sjálfir hafa opin- berlega upplýst, að tilraun- frnar hafi verið læknis- fræði- og líffræðilegs eðlis, en sovesld læknfrúm stað- festí við hinn þýska starfs- bróður súin nákvæmlega eftfr hverju var leitað og að tifraunúi hefði ekld borið árangur. með misjöfnum árangri þó. Mér þótti skákir þeirra félaga í Laug- ardalshöll oft æði spennandi og í framhaldi af því fór ég svolítið að stúdera skákbækur og tímarit og sækja æfingar". Hvenær byrjaðir þú svo að tefla á skákmótum? „Það var strax árið 1972 en þá var ég í Taflfélagi Reykjavíkur. Síðan gekk ég í Taflfélag Sel- tjarnamess en það var stofnað árið 1977. Síðan þá hef ég þrí- vegis orðið skákmeistari á Sel- tjarnarnesi. Árið 1976 hlaut ég svo hinn eftirsótta titil að verða unglingameistari íslands. Ég hef þó ekki teflt nema einu sinni á móti í útlöndum, en það var á Norðurlandamótinu 1973.“ - Var þetta erfitt einvígi? „Já, þetta var fjandi strembið og reyndi mikið á mann. Annars er það nú þannig með skákina að það er fyrst og fremst úthaldið sem gildlir í svona mótum. Ég held að það hafi ráðið úrslitum hér því óneitanlega var maður orðinn svolítið taugastrekktur“. - Áttu þér einhverja upp- áhaldsbyijun? „Já, það er E4, kóngspeðið fram um tvo reiti. - En áttu þér einhvern upp- áhalds skákmeistara? „Það get ég nú varla sagt. Ef það er einhver þá er það heims- meistarinn Karpov, en hann tefl- ir skákir sínar á þann veg sem mér er mjög að skapi. Fisher er oft nefndur um leið og Karpov í þessu sambandi, en ég verð að segja að ég er ekki eins hrifinn af taflmennsku hans. Ég er meira hrifinn af skákum sem tefldar eru af varúð frekar en þeim sem tefldar eru með miklum látum. Ég er lítið fyrir „flugeldasýning- ar“ í skákinni. - Er ætlunin að fara út í atvinnumennskuna? „Nei, það get ég engan veginn hugsað mér. Mér finnst þetta ganga út í öfgar þegar maður er farinn að hafa skákina bæði fyrir aðal- og aukastarf. Hitt er svo að sjálfsögðu ljóst, að þetta á eftir að taka mikinn tíma frá manni 'í framtíðinni, eins og skákin hefur reyndar alltaf gert hingað til. Samt sem áður kem ég ábyggi- lega ekki tiÞeð að sjá eftir þeim tíma.“ -ÞB ■ Þýzka vikuritið Stern hefur tryggt sér útgáfuréttinn á meintum dagbókum Hitlers. Þessi mynd úr blaðinu sýnir sýnishorn af rithönd Hitlers, ásamt mynd af foringjunum tveimur, Mussolini og Hitler. Seinen Freund, Italiens Duce, hat Hitler nie ganz ernst genommen • Gial CUno bei mlr. Musiolinl hat keinenScnneid mit untei d>e Augenzu kommen. 1 schon Gufing geeegl, ich betrecme Museolmi al» meinen Statihnliei m Rom Ciano isl lnlk nledaigeschlagen. ei hal eehr viel von samcr Hochnasigkeit verloren. Unsere Trup- pen marschieren derwcilcn in Warschau eln,- - 1, Oktcber 1939 Nur m oer ÖKentlichhuu ftvt Mussohn: rni Qioichschnu. Na< inðrsch der ÖOMtschen Wohrmacht m Polon machl sich Hitier v densbemuhungen des Duco und dessnn Aunenministeis Gral v / stom storn Dagbækur eignaðar Musso lini reyndust falsaðar ■ í MORGUNBLAÐINU birtist um þessar mundir athygl- isverð söguleg framhaldssaga eftir Matthías Johannessen rit- stjóra, sem hann nefnir: Spunnið um Stalín. Matthías Johannessen er mikilvirkur og skemmtilegur rit- höfundur, en sjaldan hefur hon- um betur tekizt en að þessu sinni. Hann hefur bersýnilega unnið þetta verk af mikilli kost- gæfni, leitað víða fanga og lesið flestar meiriháttar bækur, sem skrifaðar hafa verið um Stalín og valdaskeið hans í Sovétríkjun- um. Úr þessu efni hefur Matthías unnið mikinn róman, sem jöfnum liöndum byggist á sögu- legum heimildum og hugarflugi hans. Frásögnin er hin læsileg- asta. Það leynir sér ekki, að verkið er unnið af alúð, sem virðist stafa öðrum þræði af duldri að- dáun á söguhetjunni. Matthías Johannessen hefur eins og áður segir, valið þessari frásögn sinni heitið: Spunnið um Stalín. Mér hefur stundum kom- ið í hug, hvort Matthíasi hefði ekki tekizt enn betur, ef hann hefði lagt dagbókarformið til grundvallar. Frásögnin hefði þá verið lögð Stalín í munn, en að sjálfsögðu innan þess ramma, að hér væri um róman að ræða, studdan sögulegum heimildum. MÉR hafði komið í hug að vekja athygli Matthíasar á þessu, en hefi horfið frá því eftir að umræður hófust um meintar dag- bækur Hitlers, sem talið er, að nýlega hafi fundizt. Nú væri hægt að telja þetta óeðlilega stælingu. Ég hvet því Matthías til þess að halda áfram því frásagnarformi, sem hann hefur valið sér. Hitt er ég ekki efins um, að Matthías er búinn að setja sig svo vel í spor söguhetju sinnar, að hann hefði getað samið dag- bókarblöð Stalíns, sem hefðu þótt trúleg. Matthías mundi þó sennilega hafa þurft að lesa meira af ritverkum Stalíns, en það hygg ég, að hann hafi mest vanrækt í hinni rækilegu undir- búningsvinnu sinni. Þessi hæfileiki snjalls rithöf- undar, en þó einkum snjalls blaðamanns, að geta samið dag- bækur í nafni einhvers þekkts og látins stjórnmálamanns, hefur I ■ Mussolini. aukið mér efasemdir um það, að hinar meintu dagbækur Hitlers séu ófalsaðar. Þó verður ekkert fullyrt um það á þessu stigi. Sagan um það, hvernig dagbækurnar varðveitt- ust virðist þó harla ósennileg, en stundum getur raunveruleikinn verið ótrúlegri en mesta lygi. Það er ekki nýtt, að talið er, að fundizt hafi dagbækur eða endurminningar merkra manna, sem enginn vissi þó um, að væru til. Oft hefur verið um falsanir að ræða, en einstökum sinnum hefur þó hið gagnstæða komið í ijós. í ÞESSU sambandi er ekki úr vegi að rifja upp, að fyrir 26 árum eða 1957 var talið, að dagbækur Mussolinis hefðu fundizt í fataskáp heima hjá gamalli ekkju í Vercelli í Ítalíu, Rosa Parvini að nafni. Með henni bjó 44 ára gömul dóttir hennar, Amela. ítalska leyniþjónustan komst á snoðir um þetta vegna orðróms um, að mæðgurnar væru að semja við amerísk blöð um að selja þeim dagbækurnar. Hún gerði því húsleit hjá mæðgunum. Dagbækurnar fundust. Samkvæmt lögregluúr- skurði voru þær teknar og af- hentar forsætisráðuneytinu. Þegar hér var komið sögu, voru rithandarsérfræðingar í Lausanne í Sviss búnir að fella þann úrskurð, að þeir álitu dag- bækurnar ófalsaðar. Rithönd Mussolinis leyndi sér ekki. Að- eins frábær smllingur hefði átt hlut aö máli, ef um fölsun væri að ræða. Mæðgurnar töldu, að dagbæk- urnar hafi komizt þannig í sínar hendur, að eiginmaður Rósu og faðir Amelu, hefði verið beðinn þess af háttsettum embættis- manni að geyma bækurnar, þar sem þær myndu verða í örugg- astri geymslu, á stað, þar sem engar líkur bentu til, að þær gætu verið niðurkomnar. FORSÆTISRÁÐUNEYTIÐ hóf mikla rannsókn í málinu. Börn Mussolinis voru kölluðsem vitni. Dóttir hans lýsti yfir mikl- um efasemdum, en sonurinn lýsti sig þess fullvissan, að um fölsun væri að ræða. Faðir sinn hefði ekki haft tíma til að skrifa dag- bækur. Mæðgurnar voru teknar til strangrar yfirheyrslu og eftir mikil og ströng réttarhöld, játaði Amela á sig fölsunina. Hún hafði lagt á sig mikla undirbúningsvinnu. ( Dögum saman hafði hún sótt bókasöfn og lesið dagblöðin frá 1920-1943. Hún skrifaði hjá sér margt af því, sem þar var sagt frá Mussol- ini. Hún skrifaði einnig hjá sér veðurlýsingar og gat því látið Mussolini lýsa því í dagbókum hvernig veðrið var. Þetta gerði þær enn sennilegri. Móðir hennar mundi svo eftir ýmsu frá þessu tímabili og gaf henni góð ráð. Myndin, sem dagbækurnar drógu upp af Mussolini, var mjög í samræmi við lýsingar fasista á lifnaðarháttum hans og skapgerð á þeim tíma, þegar valdasól hans lýsti skærast. Hann var einstakur fjölskýldufaðir og eiginmaður, viðkvæmur og til- finningaríkur, vinurbarna,dýra og blóma. Á einum stað segir svo frá fundum þeirra Hitlers: Hitler talaði og talaði, meðan ég dáðist að rós í blómavasa á borðinu. Amela bar fyrir réttinum, að upphaflega hefði hún ekki ætlað að semja falsrit, heldur bók- menntalegt verk. Það stafaði af aðdáun sinni á Mussolini, að hún hefði svipaða rithönd og hann. Hún var eigi að síður dæmd í tveggja ára fangelsi fyrir fölsun, en sat aðeins eitt ár inni. Móðir hennar fékk skilorðsbundinn dóm. Þannig lauk þessu máli, sem vakti mikið umtal á sinni tíð. Þórarinn Þórarinsson, ritstjóri, skrifar

x

Tíminn

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.