Tíminn - 07.02.1990, Blaðsíða 5

Tíminn - 07.02.1990, Blaðsíða 5
Miövikudagur 7. febrúar 1990 Tíminn 5 Steingrímur Hermannsson, forsætisráðherra, segir að launahækkanir í þeim samningum sem enn er eftir að ganga f rá megi ekki verða meiri en þær sem gert er ráð fyrir í „tímamótasamningunum": „Höldum út á mjög þröngt einstigi" Steingrímur Hermannsson, forsætisráðherra, flutti Alþingi skýrslu ríkisstjórnarinnar um nýgerða kjarasamninga, í sameinuðu þingi í gær. Þar rakti hann innihald kjarasamning- anna ítarlega og sagði að markmið þeirra næðist ekki nema allir aðilar Ieggðu sitt að mörkum. Launahækkanir hjá þeim hópum í þjóðfélaginu sem enn væri ósamið við, mættu ekki verða meiri en sem næmi þessum samningum. Forsætisráðherra minnti á að launaskrið," sagði forsætisráðherra. mikilvægt væri að allir aðilar leggðu sig fram til þess að kjarasamningarn- ir héldu og það markmið næðist að verðbólguhraðinn væri um 2% í lok þessa árs. „Við erum að halda þarna út á mjög þröngt einstigi og þar má lítið út af bera," sagði Steingrímur. „Ég vil í fyrsta lagi vekja athygli á því að launahækkanir annarra í þjóðfélag- inu mega ekki verða umfram það sem hér er gert ráð fyrir og það er sett mikil ábyrgð á alla þá sem eiga eftir að semja um kaup og kjör, að sprengja ekki þessa samninga. Mér heyrist reyndar undirtektir við þá vera slíkar að það megi gera ráð fyrir því að á þessu verði ríkur skilning- ur." Forsætisráðherra sagði það jafn- framt mikilvægt að ekki skapaðist þensla í þjóðfélaginu á samningstím- anum. Nokkur merki um slíkt mætti nú þegar greina, s.s. aukna sölu fasteigna og bifreiða, ásamt því að atvinnuleysi væri nú töluvert minna heldur en spáð hefði verið. „Lítið atvinnuleysi er vitanlega af hinu góða, en þarna verðum við að læra af reynslunni frá árunum 1986 -'87 og '88, þegar við misstum efnahagslíf þjóðarinnar í þenslu, sem leiddi af sér mikla verðbólgu og „Það er afar nauðsynlegt að vextir lækkí eins og ráð er fyrir gert og ánægjulegt að bankarnir hafa þegar fylgt eftir fyrstu ákvörðun um vaxta- lækkun. Raunvextir þurfa að lækka og það þarf að gæta mikillar hag- ræðingar í bankakerfinu til þess að það megi takast." Steingrímur sagði það jafnframt eina af forsendum þess að samning- arnir næðu tilgangi sínum, að verð- lagi yrði haldið í skefjum og það tryggt að þær lækkanir sem fylgja eiga í kjölfar upptöku virðisauka- skttsins skili sér. Abyrgðin á því að árangur næðist hvíldi á öllum, stjórnvöldum, atvinnurekendum og launafólki. „Þarna er til afar mikils að vinna. Getur þýtt, og mun þýða ef þetta tekst, nýja framtíð í íslensku efna- hagslífi og þá fyrst getum við vænst þess að standa okkur sæmilega í þeirri auknu samkeppni sem fram- undan er í opnara samfélagi þjóð- anna," sagði forsætisráðherra. Þorsteinn Pálsson, formaður Sjálfstæðisflokksins, sagði í sinni ræðu í gær að engin svör hefðu fengist frá ríkisstjórninni um það hvernig mæta ætti auknum halla á ríkissjóði vegna kjarasamninganna. Sú fjárhæð bættist við þann ríkis- IH^ Ipfr8*'*** ^e^«| b jáéjáSr ÆtL ¦Nr jU 'MÆM Steingrímur Hermannsson forsætisráðherra. sjóðshalla, sem stjórnvöld hefðu ætl- að sér að dylja við afgreiðslu fjárlaga fyrir áramót. „Launafólkið í landinu hefur fall- ist á mjög hógværa kjarasamninga," sagði Þorsteinn. „Ríkisstjórnin hef- ur skuldbundið sig til þess með beinum aðgerðum að lækka verðlag, en fyrir Alþingi liggja frumvörp hennar um hækkun á sköttum, sem ekki hafa verið afgreidd." Máli sínú til stuðnings nefndi formaður Sjálfstæðisflokksins, frumvörp um sérstakan skatt á orku- fyrirtæki og tillögur um hækkun á bifreiðagjaldi. „Það koma engin svör um þessa Þorsteinn Pálsson formaður Sjálfstæðisflokksins. fyrirhugðu skattheimtu," sagði Þor- steinn. Ólafur Ragnar Grímsson, fjár- málaráðherra, svaraði Þorsteini á þá leið að stóru tíðindin væru þau að nú hefði í fyrsta skiptið á þessum áratug tekist að skapa þau skilyrði að unnt væri að gera kjarasamninga í þeim anda sem gert hefði verið nú. -. „Ríkisstjórn Þorsteins Pálssonar varð að binda verkalýðsfélögin með lögum, en skildi samt atvinnulífið eftir í rúst og stóð frammi fyrir því að hrökklast frá," sagði fjármálaráð- herra. „En hér hefur tekist á full- komlega lýðræðislegan hátt, með frjálsum samningum aðila á vinnu- Ólafur Ragnar Grímsson fjármálaráðherra. markaði, að festa í sessi stöðugleika í efnahagsmálum og byggja á þeim grundvelli sem ríkisstjórnin hefur lagt. Án þess að beita lögþvingun með einum eða öðrum hætti." Umræðum utan dagskrár um skýrslu forsætisráðherra varðandi kjarasamningana var frestað síðdeg- is í gær og fyrir tekið frumvarp um Stjórnarráð íslands sem gerir ráð fyrir stofnun umhverfisráðuneytis. Önnur umræða um frumvarpið í fyrri deild var síðan kláruð í gær og stóð til samkvæmt samningi á milli stjórnar og stjórnarandstöðu að ljúka utandagskrárumræðunum í gærkveldi eða nótt. - ÁG Forsætisráðherra segir um niðurskurð: Ráðunautafundur Búnaðarfélags íslands fjallar um möguleika til lækkunar búvöruverðs: Auknar kröfur eru gerðar til bænda *?*"ier 9 mjog þrong Nú stendur yfir í Reykjavlk árlegur ráðunautafundur Búnaðarfé- lags Islands og Rannsóknarstofnunar landbúnaðarins. Á fundinum er rætt um ýmsa þætti landbúnaðaríns frá ólíkum sjónarhornum. í gær og í fyrradag var rætt um möguleika til lækkunar búvöruverðs. Gunnlaugur Júlíusson, hagf- ræðingur Búnaðarfélagsins, var spurður hvort fundarmenn telji al- mennt að unnt sé að Iækka verð á búvórum. Gunnlaugur sagði að menn teldu sig vissulega geta hagrætt eitthvað bæði í framleiðslu og vinnslu land- búnaðarvara. Hins vegar kæmust menn ekki hjá því að taka með í reikninginn byggðasjónarmið og hagsmuni einstaklinga og fyrirtækja. Gunnlaugur sagði tímafrekt að koma á hagræðingu því málin væru flókin. „Umræða um hagræðingu í land- búnaði og lægra verð á landbúnaðar- vörum er ekki einangruð við ísland," sagði Gunnlaugur. „Þetta er hluti af alþjóðlegri umræða sem kemur í kjölfar meira frjálsræðis í verslun með landbúnaðarafurðir. Á fundi norrænu bændasamtakanna sem haldinn var í Helsinki í haust kom fram að rekstrarumhverfi bænda færi harðnandi og að í framtíðinni yrðu gerðar meiri kröfur til bænda sem rekstraraðila. Þar að leiðandi yrði að gera meiri kröfur til leiðbeining- arstarfseminnar og rannsóknar- starfseminnar." Gunnlaugur var einn af fulltrúum bænda í viðræðum þeirra við aðila vinnumarkaðarins. „Það er alveg Ijóst að bændur verða að taka mið af kröfum neyt- enda og verkalýðsfélaga um lægra verð á landbúnaðarvörum. Bændur geta ekki leyft sér að sitja hjá og látið eins og neytendur séu ekki til. Þeir þurfa á neytendum að halda á sama hátt og neytendur þurfa á bændum að halda. Ég tel að bændur geti unað vel við þá niðurstöðu sem fékkst í kjarasamningunum. Ég held að það hafi verið mjög mikilvægt fyrir bændasamtökin að taka þátt í þessum samningum. Það var einnig mjög jákvætt að verkalýðshreyfingin skyldi í fyrsta skipti í um 25 ár ljá máls á því að taka þátt í verðlagn- ingu landbúnaðarvara," sagði Gunn- laugur. í gær fluttu Egill Bjarnason og Vilhelm Andersen erindi um hag- ræðingu í mjólkuriðnaði. Þeir sátu í Frá Ráðunautafundinum á Hótel Sögu. Tímamynd Ámi Bjarna nefnd sem fjallaði um þetta málefni, en nefndin lagði m.a. til að mjólkur- samlögum yrði fækkað og komið yrði á meiri sérhæfingu í vinnslu mjólkurafurða. Niðurstöður nefnd- arinnar hafa verið harðlega gagn- rýndar í fjölmiðlum. Sama var upp á teningnum á fundinum í gær. Ýmsir töldu að með tillögum að leggja niður mjólkursamlög á stöð- um eins og Borgarnesi og Hvamms- tanga væri verið að vega að atvinnu- uppbyggingu á þessu stöðum. Verið væri að leggja til að flytja atvinnu- tækifæri frá landsbyggðinni til Reykjavíkur. Egill Bjarnason sagði að þessi gagnrýni væri ekki að öllu leyti rétt. Hann sagði slæmt að öll umræða um hagræðingu á þessu sviði skyldi snú- ist upp í karp um hvaða mjólkursam- lög ættu að leggja niður. Tillögur nefndarinnar snerust um margt fleira. í dag verður m.a. rætt um bænda- bókhald og virðisaukaskatt. Fundin- um líkur á föstudaginn, en þá verður rætt um íslenskan landbúnað með hliðsjón af landbúnaði í Evrópu- löndunum. -EÓ Á ríkisstjórnarfundi í gær var rætt um með hvaða hætti væri hægt að skera niður útgjöld ríkisins, en ljóst er að útgjöld ríkissjóðs munu aukast um nokkur hundruð milljónir vegna nýgerðra kjarasamninga. Fjármála- ráðherra lagði fram sínar hugmyndir um niðurskurð á fundinum. Engin ákvörðun var tekin. Málið þarf að fara fyrir þingflokkana og fjárveit- inganefnd. Steingrímur Hermannsson sagði eftir fundinn í gær að mjög erfitt væri að skera útgjöldin meira niður því mjög hart hefði verið gengið fram í niðurskurði við fjárlagagerð- ina. Hann sagði ljóst að niður- skurðurinn kæmi fyrst og fremst niður á framkvæmdum, mjög erfitt yrði að draga meira úr rekstrarkostn- aði. Steingrímur sagði óæskilegt að leita eftir innlendu lánsfé til að mæta þessum auknu útgjöldum því þá yrði erfitt að halda vöxtunum niðri. „Við viljum reyna niðurskurð eins og frekast við getum áður en við förum að leita lána. En ef að við verðum að taka lán ber að leggja áherslu á að taka þau innanlands," sagði for- sætisráðherra. -EÓ

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.