Tíminn - 03.12.1994, Síða 18

18
WtöM*
Laugardagur 3. desember 1994
Þorbergur Bjamason
fyrrv. bóndi Hraunbœ, Álftaveri
Faeddur4. maí 1902
Dáinn 22. nóvember 1994
Mínir vinir fara fjöld,
feigðin þessa heimtar köld,
eg kem eftir, kannski í kvöld,
með klofinn hjálm og rofinn skjöld,
brynju slitna, sundrað sverð og
syndagjöld.
í haust var 41 ár síöan fundum
okkar Þorbergs bar saman í fyrsta
sinn. Þann dag trúlofaðist ég
Guðrúnu Erlu, dóttur hans. Þá
var snjór og ófærö, enda þótt
nokkrir dagar væru eftir af sept-
embermánuði. Mér féll strax ein-
staklega vel við þessa mann-
mörgu fjölskyldu. Systkinin í
Hraunbæ tóku mér eins og ég
væri einn úr þeirra hópi. Sama
máli gegndi um þau hjónin, Þor-
berg og Guðlaugu.
Þorbergur var einstakur maður.
Ég get ekki stillt mig um að segja
hér smá sögu, því til sönnunar.
Elsti sonur okkar Erlu var í mörg
ár í sveit hjá afa og ömmu í
Hraunbæ. Aldrei tók Þorbergur
bílpróf, enda tekinn að eldast
þegar bíll kom þar á bæ og nógir
um boöið ef ökumann vantaði.
Þó greip hann í jeppann öðru
hvoru, ef þess þurfti. Eitt sinn ók
Gubrún
Fædd 15. janúar 1952
Dáin 24. nóvember 1994
Kveðja.
/ morgun sastu hér
undir meiði sólarinnar
og hlustaöir á fiiglana
hátt uppi ígeislunum
minn gamli vinur
en veist nú, í kvöld
hvemig vegimir enda
hvemig orðin nema staðar
og stjömumar slokkna.
(Hannes Pétursson)
Þetta ljóð beinir huganum aö
góðum dögum, sem fjölskyldur
okkar æskuvinanna áttu saman á
Sauðárkróki síðastliðið sumar.
Síðustu dýrmætu dögunum sem
við áttum saman áður en dimm-
an skýjabakka veikinda dró upp
á himin.
Það er sárt að kveðja vin í
blóma lífsins, vin sem hverfur
Fæddur 1. janúar 1974
á Húsavík
Dáinn 26. nóvember 1994
Foreldrar:
Óskar Axelsson
Ásdís Jóhannesdóttir
Systkini:
Jóna Óskarsdóttir
Elfar Óskarsson
Rúnar Óskarsson
Þegar mér barst sú harmáfregn að
litli bróðir minn hann Njörður
væri látinn, brast eitthvað innra
með mér. Það haföi enginn í
minni nánustu fjölskyldu dáið
svona óvænt fyrr. Hugur minn 'er
dofinn og flestar stundir kemst
engin hugsun að sem ekki snýst
um hann.
Og því varð allt svo hljótt við helfregn
þína
sem hefði klökkur gígjustrengur brostið,
og enn ég veit margt hjarta harmi lostið
sem hugsar til þín alla daga sína.
(Tómas Guömundsson)
Fyrsta skýra minningin í huga
mínum um Njörð bróður er þeg-
hann austan úr mýri. Farþegar
hans aö þessu sinni voru tveir
afastrákar, annar þeirra Eyvindur
sonur okkar. Eitthvað höfðu þeir
við ökulag afa síns að athuga og
varð Þorbergur þess var. En hin-
um tókst að leyna hlátri sínum,
en átti þó upptökin. Þorbergur
stoppaöi, tók stráksa, lét hann
við vegkantinn og ók svo áfram.
Eyvindur sagði þessa sögu löngu
síðar. Þessi refsing varö honum
eftirminnilegri en flenging eða
skammir, sem ég og flestir hefðú
sjálfsagt gripið til viö þessar aö-
stæður. Þorbergi var ekkert um
það gefiö að sagan væri sögð,
sjálfsagt vegna þess að honum
þótti mibur aö hafa skipt skapi.
Sagan sýnir þó í hnotskurn, að
aðgát skal höfö í nærveru sálar.
Þorbergur sonur okkar var
lengi sumarstrákur í Hraunbæ.
Veit ég aö kvöldstundirnar, þegar
hann aðstoðáöi afa sinn vjð
mjaltirnar, eru honum ógleym-
anlegar í minningunni.
Eftir að Guðlaug kona hans dó,
dvaldi hann um stund hjá okkur
hjónum. Get ég ekki stillt mig
um að skrá örstutta frásögn sem
lýsir honum vel. Ég hafði aðstoö-
að þjóðkunnan mann lítið eitt
við samningu bókar. Haustið sem
frá ungri fjölskyldu og hálfloknu
lífsstarfi.
Heimili þeirra Röddu og Mar-
teins, foreldra Rúnu, stób ætíð
opib öllum vinaskara barnanna
þeirra sjö. Þar gekk ég út og inn
eins og heima hjá mér og naut
góðs félagsskapar yngra sem
eldra heimilisfólks. Unglingsárin
liðu meö Bítlana hljómandi úr
hverju skoti, við lásurh danskar
ástarsögur, prjónuðum okkur all-
ar eins peysur, boröuðum fransk-
brauð með rabarbarasultu.
Menntaskólaárunum fylgdi gam-
an og alvara, nýir félagar og ný
lífsreynsla. Stundum þroskuöust
vinir til andstæöra átta, en í öör-
um tilvikum til frekari samleið-
ar. Við bundumst traustum vin-
áttuböndum og fylgdumst aö,
þær systurnar Gudda og Rúna og
ég, allt til tvítugs, er leiðir skildu
um stund.
Rúna var afburða námsmaður
og átti að baki glæsilegan náms-
feril bæöi heima og erlendis.
Hún vann við doktorsritgerðina
ar hann lærði ab ganga. Eg var
yngstur okkar hinna, aðeins 10
ára. í langan tíma höfðum við
fjölskyldan fylgst með veikburða
og hikandi tilraunum hans til aö
standa á eigin fótum, og satt að
segja var ég oröinn harla vonlítill
um árangur. En dag einn, okkur
til mikillar glebi og stolts, sleppti
Njörður bróöir loks takinu og
gekk einn og óstuddur. Hann var
í miklu dálæti hjá okkur systkin-
unum og við létum mikið með
hann. Ég passaði Njörð stundum,
þegar hann var lítill, og man vel
að oft var haft á orði hve fallegt
barn hann væri. Meira að segja
jafnaldrar mínir, sem annars
pældu nú lítiö í smábörnum,
gátu ekki orða bundist. Og vissu-
lega var hann fallegur eins og
börn eru, en einnig var um að
ræða einhverja glaðlega útgeisl-
un, sem snart marga.
Eitt sinn snemma á unglingsár-
unum tók hann upp á því að
kaupa sér rafmagnsgítar, sem síð-
an átti hug hans allan. Fylltu nú
hann og gítarinn heimiliö af
miður fögrum hljómum að
hún kom út, knúöi hann eitt
sinn dyra hjá mér. Var erindi
hans að gefa mér bókina. Við
drukkum kaffi í eldhúsinu hjá
Erlu. Þorbergur blaðabi í bókinni
og þótti aö vonum mikið til
hennar koma, rétti hana síðan til
höfundar og sagði eitthvað á
þessa leiö: „Það er nú ekki meira
af því ab mér komi það við, en
mikið held ég aö Albert hefði
meira gaman af aö eiga þessa fal-
legu bók, ef hún væri árituð af
þér." Rithöfundurinn baðst af-
sökunar, tók við bókinni og árit-
aði hana. Þorbergur gat sér rétt til
um það. Áritun höfundar var mér
mikils virði, enda bók þessi í sér-
stöku uppáhaldi hjá mér æ síðan.
Almenn bústörf til sveita bjóða
ekki upp á sérstaka snyrti-
mennsku fremur en önnur erfið-
isvinna, en aldrei minnist ég þess
að á Þorbergi sæi hrukku eða
óhreinindi, og þegar hann hafði
klætt sig í köflóttu sparifötin og
var kominn í svarta frakkann
sinn og setti upp hattinn, var
hann líkari erlendum tignar-
manni en íslenskum bónda.
Á síöari árum las Þorbergur all-
mikib meðan honum entist
heilsa til, gjarnan upphátt ef
hann gat á þann hátt stytt ein-
sína, „Heilsuefling kvenna", eins
lengi og kraftar leyfðu og eitt
hennar síðasta verk í þessu lífi
var að undirrita skjöl sem heim-
iluðu að frá ritgerðinni yrði
gengið til útgáfu. Viðfangsefni
hennar var fyrirbyggjandi
heilsuvernd og var henni mikið í
mun að rannsóknir hennar og
starf síðustu ára kæmi að gagni.
Góðir vinir hennar og samstarfs-
fólk munu sjá til þess ab sú ósk
rætist.
Hún var lektor og síðan dósent
í hjúkrunarfræði við Háskóla ís-
lands frá 1980 og átti drjúgan
þátt í að móta námsbrautina vib
skólann.
Fyrri manni sínum, Eiríki
Baldurssyni, kynntist Rúna í
menntaskóla og eignaðist með
honum dótturina Ragnheiði.
Meö seinni manni sínum, Har-
aldi Þór Skarphéðinssyni, eign-
aðist hún tvö börn, Héðin Þór og
Maren Freyju.
Á heimili þeirra ólust einnig
upp dætur Haraldar frá fyrra
flestra áliti. Stóðu þessi ósköp yfir
svo mánuðum og árum skipti og
flestir búnir ab gefa upp alla von
um að úr rættist. En Njörbur gaf
sig ekki og uppskar árangur erfið-
isins. Ég dáðist aö færni hans á
gítarinn og var stoltur, því hann
var sá eini af okkur systkinunum
sem hafði það úthald og þann á-
huga sem þarf til að læra vel á
hljóðfæri.
Ég veit að Njöröur naut mikils
ástríkis á heimilinu alla tíö bæöi
hjá mömmu og pabba, en þó var
samband hans og mömmu sér-
staklega náið. Fyrir mér var hann
yndislega værukær, geðgóður og
glaölyndur drengur. Hann var
sérstaklega barngóður og sóttu
því börnin í fjölskyldunni mikið
til hans. Mér, eins og svo mörg-
um þessa dagana, reynist það
mikil raun að rifja upp minning-
ar tengdar Nirði. Það nístir svo
sárt. En sá yfirþyrmandi harmur,
sem nú skekur nánustu ættingja
og vini, mun væntanlega dvína
smám saman þegar frá líður og
sár söknuður koma í kjölfarib. Þá
verður gott að orna sér við hinar
hverjum stundir.
Börn þeirra Hraunbæjarhjóna:
Þóra, húsfreyja í Bólstab og Vík,
maður hennar var Hjálmar Böðv-
arsson, látinn fyrir fáum árum;
Bjarni, bóndi í Hraunbæ, ógiftur;
Gísli Guðni, bifvélavirki, starfs-
maður Vegagerðar ríkisins, eigin-
kona Sigurbjörg Valmundsdóttir,
kennari; Vilhjálmur Þór, verslun-
armaður, nýlátinn, giftur Maríu
Henley. Áður giftist hann Ingi-
björgu Jóhannsdóttur, en þau
skildu; Gubrún Erla, matráðs-
kona í Skógum, gift undirrituð-
um; Einar og Fjóla. Einar var
lengi bóndi á Gilsbakka í Axar-
firði, en er nú starfsmaður fisk-
eldisstöðvar þar í nágrenni. Kona
hans, Arnþrúður Halldórsdóttir,
lést í haust. Fjóla er húsfreyja á
Kirkjubæjarklaustri. Maður henn-
ar er Ásgeir P. Jónsson, fyrrum
bóndi og bifreiöarstjóri; Guölaug,
húsfreyja í Skaftárdal og Kirkju-
bæjarklaustri, gift Böðvari Krist-
jánssyni, fyrrum bónda, nú
starfsmanni Skaftárhrepps; Jón
Þór, lögregluvaröstjóri, starfs-
maður í Stjórnarráði íslands, eig-
inkona hans er Margrét Guð-
mundsdóttir; Anna Sigríður, hús-
freyja í Austurhlíð, eiginmaður
Guðgeir Sumarliðason. Anna var
áður gift Siguröi Jónssyni, en þau
skildu; Guðrún, húsfrú, gift Met-
húsalem Björnssyni húsasmíða-
meistara frá Svínabökkum í
Vopnafiröi; Kjartan, húsasmiður
á Neskaupstab, giftur Ástu Hjalta-
dóttur sjúkraliða; Sigurveig Jóna,
matráðskona á Hvolsvelli, gift
Kristjáni Hálfdanarsyni verslun-
hjónabandi, Rakel og Svava.
Heimilið, sem sinnt var sam-
hliða námi og krefjandi starfi við
Háskóla íslands, var því stórt.
Þau hjón voru samhent og góðir
félagar.
Rúna var einstök manneskja.
Hún hafði sterka skapgerð, var
glaðlynd, greind og sérstaklega
hjálpsöm. Eg hef grun um ab til
hennar hafi oft verið leitað ef
eitthvað bjátaði á í fjölskyldunni
stóru, þar var að finna staöfestu
og góð ráð, gefin af yfirvegun.
Það er mikil raun að horfa á
eftir hæfileikaríkri mannkosta-
manneskju á besta aldri yfir
móöuna miklu. Við, sem eftir
sitjum, höfum hvert annað og
minninguna til að huggast við.
En til að skiljast óbuguð viö eig-
inmann, börn og aðra ástvini
þarf mikinn styrk og sjálfsaga.
Rúna hafði ekki áhyggjur af eig-
in hlutskipti, en þótti erfitt ab
skilja vib sína nánustu í sárum.
Hún vissi að hún átti góða fjöl-
skyldu aö, sem í sameiningu
mun takast á vib komandi daga
og það var hennar huggun.
Senn er þess von að úr sessinum
mínum ég víki,
mörgu góðu minningar sem við
öll eigum og geymum svo vel.
Þínum anda cetíð fylgdi gleði,
gamansemin auðnu þinni réði.
Því skaltu halda áfram hinum megin
með himnaríkisglens við mjóa vegöm.
Ég vona að þegar lífi tnínu lýkur
ég líka verði engill gœfuríkur.
Þá við skoöum skýjabreiður saman
og skemmtum okkur. Já það verður
gaman.
(Lýður Ægisson)
Njörbur Óskarsson
Marteinsdóttir
t MINNING
arstjóra. Ein dóttir þeirra hjóna
fæddist andvana. Áfkomendur
þeirra Hraunbæjarhjóna eru 153,
myndarfólk, vel gefið til munns
og handa.
Þorbergur í Hraunbæ var ágæt-
ur söngmaður. Man ég vel hversu
söngur þeirra Álftveringa við
kirkjulegar athafnir hreif mig.
Skal þar fyrst nefna Norðurhjá-
leigubræður, Böðvar og Júlíus,
Ásgeir og Jón Gunnar í Jórvík,
Hjört á Herjólfsstöðum, Þorberg í
Hraunbæ og fleiri. Þar í sveit
sungu aðeins karlar. Veit ég að
margir muna eftir tvöföldum
karlakvartetti þeirra Norðurhjá-
leigubræðra í útvarpinu hér á ár-
um áður. Oft hef ég hugsað til
þess hvers vegna systkinin í
Hraunbæ iökuðu ekki söng til
jafns við frændur sína í Norður-
hjáleigu og helst komist á þá
skoðun að gagnrýni föður þeirra
hafi ráöið þar nokkru um. Þab
særði söngvitund hans ef byrj-
andi tók rangan tón og þá gátu
orb falliö sem ekki allir tóku. Þess
skal þó getið aö mörg Hraunbæj-
arsystkina, er burtu fluttu, eru
góðir þátttakendur í söngkórum á
þeirra slóbum.
Að leiðarlokum vil ég þakka
Þorbergi einstök kynni. Þessi
kveðjuorð eru fátæklegri en hon-
um hæfði.
Albert Jóhannsson
t MINNING
senn skal mér stefnt inn í skugg-
anna fjölmenna ríki,
spyrji þá einhver hvar atliafna
minna sér staði,
er það í fáeinum línum á gulnuðu
Það er misjafnt hve langan
tíma menn fá til aö láta athafna
sinna sjá stað og hversu vel sá
tími er nýttur. Við vonuðum öll
ab tími minnar kæru vinkonu
yrði lengri. Úti í Frakklandi ligg-
ur hálfnað bréf frá herbergisfé-
laga hennar í Menntaskólanum
á Akureyri, sem sendir samúðar-
kveðjur til fjölskyldunnar. Önn-
ur vinkona ætlaði að heimsækja
Rúnu um næstu helgi.
Hún Rúna mín notaði tímann
sinn vel og þess sér víða stað.
Minningin um hana vekur hlýj-
ar og góðar tilfinningar.
Kæru vinir. Við í fjölskyldu
minni á Sauðárkróki samhryggj-
umst ykkur innilega og hugsum
til ykkar.
Anna Kristín Gunnarsdóttir
t MINNING
Elsku hjartans Njörður minn,
Guð veri með þér á leið þinni til
ljóssins. Stattu þig vel í öllum
þeim verkefnum, sem þér veröa
falin, og mundu að ást okkar
allra og hlýja mun fylgja þér.
Elsku mamma og pabbi, Guð gefi
ykkur styrk til að syrgja, svo sárin
megi gróa. Elsku vinir: Hilmar,
Abba og allir hinir, ekki gefast
upp, lífið heldur áfram. Njótið
styrks hvort af öðru. Þið eruð öll
svo óendanlega dyrmæt.
Kveðja frá foreldnun
Aldrei mun ég, aldrei, gleyrna
okkar góðu stundum hér.
Allt það tnun ég ávalltgeyma
eins oggull, í hjarta mér.
(J.F.E.)
Guö veri með þér, elsku Njörð-
ur okkar.
Mamma og pabþi
/
Fyrir mína hönd og systkina
minna.
Rúnar