Tíminn - 19.07.1996, Blaðsíða 6

Tíminn - 19.07.1996, Blaðsíða 6
Föstudagur 19. júlí 1996 Hátíö á 100 ára verslunarafmœli Stöövarfjaröar um helgina: Hátíbin heitir Stob í Stöð og höfðar til flámælisins! Stöðfirðingar og nágrannar fagna aldarafmæli verslunar á staðnum meo miklum látum um helgina. Þeir halda þriggja daga hátíð sem þeir kalla „St0b í Stöð" og hefst í dag. Auk fjölbreyttra skemmtiatriba bjóba Stöbfirðingar væntanlega upp á Mallorcavebrib sem þar hef- ur yljab fólkinu í þessari viku, þeg- ar hitamælar fóru hátt í þrjátíu gráburnar. Björgvin Valur Gubmundsson, oddviti Stöbvarhrepps og talsmab- ur afmælisnefndar, sagbi í gær ab ætlunin væri ab bjóba gestum bæjarins, sem áreibanlega yrbu margir, upp á fjölbreytta dagskrá. Þar verba myndlistar- og ljós- myndasýningar, dansleikir, tón- leikar, útimarkabur, gönguferbir, gróbursetning, varbeldar og flug- eldasýning, svo eitthvab sé nú nefnt. Björgvin Valur segir ab nafnib St0b í Stöb eigi sér skýringu. Nefnilega þá ab vísab sé til flámæl- is íbúa á austurströnd landsins! En lítum abeins á dagskrá hátíb- arinnar: Föstudagur 19. júlí Kl. 14 Opnun sýninga í Gallerí Snærós o.v. Kl. 15 Skreyting fyrir börn mib- svæöis. Kl. 16-19 Útimarkaður miðsvæðis. Kl. 16.30 Gönguferð frá Sundlaug að Seljatjörn. Kl. 18 Gróðursetning á Balanum. Kl. 20 Tónleikar samkórs í kirkjunni. Kl. 21.30 Unglingadansleikur í skól- anum/samkomuhúsinu. Kl. 22.30 Djasstónleikar í Boðanum. Kl. 00 Almennur dansleikur í sam- komuhúsinu. Laugardagur 20. júlí Kl. 10.30 Minningarhlaup við Fjarðar- braut. Kl. 11.30 Veitingar í grunnskólanum. Kl. 13 Hátíðardagskrá við samkomu- húsið. Kl. 16-19 Útimarkaður miðsvæðis. Kl. 17 Grillveisla á Balanum. Kl. 18.30 Varðeldur á Balanum. Kl. 20.30 Hagyrðingamót í kirkjunni. (Kl. 17 Félag ljóðaunnenda á Austur- landi í kirkjunni). Kl. 22 Unglingadansleikur í skólan- um/samkomuhúsinu. Kl. 23.30 Flugeldasýning á höfninni. Kl. 0.30 Almennur dansleikur í sam- komuhúsinu. Sunnudagur 21. júlí Kl. 11 Hátíðarmessa í kirkjunni. Kl. 13-16 Útimarkaður miösvæðis. Kl. 15 Knattspyma á knattspymuvell- inum (minningarmót). Kl. 21 Harmonikuball í samkomuhús- inu. Kl. 23 Slit hátíðarinnar við samkomu- húsið. Kl. 2330 Lokadansleikur í samkomu- húsinu. Arið 1884, þann 4. mars, er fyrsta brunavirð- ing gerð á húsinu Ráðagerði, sem Árni Jóns- son byggði á lóðarskika sem hann fékk úr Selslób. Húsinu er lýst á eftirfarandi hátt: Þab er byggt úr steini á þrjá vegu, en suburgafl þess er úr bindingi. Þab er meb járnþaki á vibi. Stærb hússins er 10 1/2 x 7 3/4 álnir og hæb 5 álnir. í húsinu eru tvö herbergi auk eldhúss. Húsinu er ekki lýst nánar í þessari heimsókn virbingarmanna, sem voru þeir Helgi Helgason snikkari og Björn Gub- mundsson. Ekki er vitab meb vissu hvenær Árni byggbi húsib, en líklegt má telja ab það hafi verib 1882. í fyrsta sóknarmannatali, sem er frá árinu 1883, eru taldir til heimilis í Rábagerbi: Árni Jónsson tómthúsmabur, 27 ára, Margrét Gubmundsdóttir kona hans, 28 ára, Gub- björg Jónsdóttir vinnukona, 45 ára, sonur hennar Þorleifur Sumarliði Þorleifsson 9 ára, María Jónsdóttir 25 ára, og Ingibjörg Eiríks- dóttir lausakona, 27 ára. Árib 1885 verba nokkur íbúaskipti í hús- inu. Áfram búa þar hjónin Árni Jónsson og Margrét Gubmundsdóttir, þeim hafbi fæðst sonurinn Magnús sem var á fyrsta ári. Þá eru þar einnig Ingimundur Þórðarson, 32 ára snikkari, Helga Haraldsdóttir, 35 ára kona hans, Guðmundur Magnússon, 27 ára vinnumaður, og Anna Vigfúsdóttir, 36 ára vinnukona. Árið 1886 verður Einar Björnsson eigandi að Rábagerbi. í sóknarmannatali frá desem- ber 1889 búa í Ráðagerði: Einar Björnsson tómthúsmabur, 36 ára, Gubrún Steindórs- dóttir kona hans, 26 ára, Kristján Ragnar Einarsson, 1 árs, Steindór Helgi Einarsson, á fyrsta ári, Magdalena Sigríbur Árnadóttir vinnukona, 15 ára, Gubmundur Sigurbsson tómthúsmabur, 31 árs, Sigríbur Bergsteins- dóttir kona hans, 31 árs, og bam þeirra Gub- ríbur, á fyrsta ári. í brunavirbingu, sem var gerb árib 1894, segir ab Einar Björnsson, Rábagerði, Selslób, hafi byggt geymsluhús áfast við suðurhlið hússins. Þab er byggt af bindingi meb járn- þaki á Iangböndum, ab stærb 5x3 álnir og hæb 3 4/2 alin. Á þessum tíma stækkabi Einar einnig íbúbarhúsib, en ekki er vitab meb vissu hvab mikib. Verbur því stubst vib brunavirbingu, sem gerb var 1920 eftir ab Steindór Einars- son hafbi stækkab þab. Einar Björnsson var fæddur á Öxnalæk í Ölfusi 20. febrúar 1845. Hann var sonur Björns Oddssonar og Ing- veldar Einarsdóttur konu hans, sem þar bjuggu. Kona Einars var Gubrún Steindórs- dóttir frá Bjargi í Reykjavík, fædd 16. maí 1863. Gubrún var dóttir Steindórs Matthías- sonar og konu hans Helgu Vigfúsdóttur. Börn Einars og Gubrúnar voru Kristján Ragnar, Steindór Helgi og María Ingibjörg. Einar Björnsson lést 9. júlí 1909. Gubrún Steindórsdóttir lést 15. júlí 1940. í brunavirðingu frá 24. apríl 1920 er Steindór Helgi Einarsson skráður eigandi að Ráðagerði. Þar segir ab hann hafi aukib og endurbætt hús sitt í Rábagerbi vib Sellands- stíg, en svo hét gatan í þá daga sem lá frá Sól- völlum og nibur ab sjó, en var sameinub Sól- vallagötu um 1940. íbúbarhúsið er byggt af bindingi, klætt utan meb 1" plægbum borbum, klætt meb Sólvallagata 68A (Ráðageröi) HUSIN I BÆNUM FREYjA JÓNSDÓTTIR pappa og járni á tvo vegu, en steinveggir eru á tveimur úthlið- um. Önnur hlið hússins er upp á tvær hæðir, á hinni hlið- inni er ris. Nibri í húsinu eru tvö íbúb- arherbergi, eldhús og gangur, allt þiljab og meb striga og pappír á loftum og veggjum, allt málab. A lofti íbúbarhússins eru þrjú íbúðarherbergi þiljub og meb pappa á loftum og tvö geymsluherbergi þilj- ub, allt málað. Kjall- ari er undir hálfu húsinu, 2 1/2 alin á hæb. Húsib er 10 1/2 alin á lengd og 11 álnir á breidd, hæb 5 l/2alin. Þrír ofnar eru í hús- inu og ein eldavél. Línoleumdúkur er á gólf- um, vatns-, gas- og skólpleibslur eru í hús- inu. Inngönguskúr er byggbur eins og húsib, 4x4 álnir. Norban vib húsið er geymsluhús, byggt af bindingi, klætt utan meb borbum og járni þar yfir á þrjá vegu, en rimlar á einn veg. Meb járnþaki á lektum. Nibri eru fimm geymsluklefar og hjallur, uppi eru tvö geymsluherbergi. Stærð 10 x 8 1/2. Þarna er bifreibaskúr byggbur af bindingi, klæddur utan plægðum borðum og önnur hlibin ab innan einnig klædd borbum. Þak er meb pappa á súb. Stærb 18 1/2 x 7 3/4 al- in. Hann hýsti leigubifreibar Steindórs Ein- arssonar. Búib var ab byggja bifreiðaskúrinn árib 1926. Skúr þessi er byggbur úr steinsteypu á þrjá vegu, en norburhlibin úr bindingi, klæddum utan borbum. Þakib er úr borbsúb, pappa og bárujárni. Stærb skúrsins 15,0 m x 6,5 m, hæb 3,0 m. I skúrnum er steinsteypugólf. Þar er geymsla fyrir sex bifreibar. Bifreibavibgerbar- skúr er byggbur vib vesturgafl bifreiba- geymsluskúrsins, úr steinsteypu meb járn- þaki á borbasúb, meb pappa í milli. Dyr eru á milli skúranna meb ójárnvarinni tréhurb. Steinsteypugólf er í skúrnum. Stærb skúrsins 8,0 m x 11,2 m, hæb 3,5 m. Þá er einnig lýst húsi því sem Steindór Einarsson byggbi handa móbur sinni og syst- ur. Þab hús var steinsteypt á þrjá vegu, en fjórbi veggurinn var ab eldra húsinu. Þak er úr borbum, pappa og járni. Innan á útvegg]- um er borbagrind meb pappa og panelþilj- um innan á. Allir útveggir eru múrhúbabir ab utan. Skilveggir eru úr bindingi, klæddir tvöföldum borðum. Milligólf er í nebri bita- lögum, meb pappa og sagspónasteypu á milli gólfanna. í húsinu eru tvö íbúbarher- bergi, eldhús, fataskápur og gangur. Allir veggir og loft eru strigalagbir og ýmist vegg- fóbrab eða málað. Á eldra íbúbarhúsinu er ekki nein breyt- ing frá brunavirbingu, sem gerb var 1920 og er lýst hér ab framan. Steindór Einarsson var einn af framsækn- ustu mönnum þjóbarinnar. Hann var fædd- ur í Rábagerbi 25. júlí 1888 og ábur en hann hóf rekstur leigubifreibar stundabi hann þá atvinnu ab flytja fólk og varning á milli skipa og lands í Reykjavík. En eftir því sem hafnargerb fleygbi fram, bryggjur voru lengdar og skip gátu lagst ab, sá Steindór ab þessi vinna stób völtum fótum. Steindór var harbduglegur og stjórnsamur. Hann leitabi nýrra tækifæra, keypti fimm manna Fordbif- reib árib 1915 og réb til sín bílstjóra. Sjálfur fékk Steindór ökuskírteini ári síbar. Bifreib- ina hafbi hann heima í Rábagerbi og auglýsti hana til mannflutninga. Þessi atvinnuvegur stækkabi óbum og haustib 1918 hóf Bifreiða- stöb Steindórs göngu sína og hafbi á ab skipa átta bifreibum. Afgreiðsla var í kompu í and- dyri Hótel íslands. En bifreiðaverkstæbi og geymsla var áfram í Ráðagerði við Sellands- stíg. Kona Steindórs var Ásrún Sigurbardóttir. Þau eignubust fimm börn: Sigurb Einar, Önnu, Gubrúnu, Fjólu ög Kristján Ragnar, sem öll eru fædd í Rábagerbi. Árib 1930 flutti Steindór meb fjölskyldu sína frá Rábagerbi ab Vesturhlíb vib Öldu- götu. Eftir þab notabi hann húsið fyrir vinnumenn sína og fjölskyldur þeirra. Þar byrjuðu margir sinn fyrsta búskap. Bifreiöastöð Steindórs var um ára- bil í Hafnarstræti. Þaban voru gerbar út stórar bifreibar, rútur til mann- flutninga, sem voru í förum á milli Reykjavíkur og Akureyrar svo og annarra landshluta, þegar búib var ab leggja vegi sem færir voru stórum bílum. Auk þess var leigubílaakstur Steindórsbíla um Reykjavík og ná- grenni í miklum blóma. Margir menn voru í vinnu hjá Steindóri Ein- arssyni, bæbi bifreiðastjórar og við- gerbamenn. Síbar byggbi Steindór Einarsson tvö fjölbýlishús við Sólvallagötu, á landi frá Ráðagerbi. Sum af börnum Steindórs Einarssonar og Ásrúnar Sigurbardóttur bjuggu þar sín fyrstu búskaparár. Þab var búsæld í Rábagerbi. Stór og ræktar- legur matjurtagarbur er enn í fersku minni þeirra sem þar áttu heima. í hjallinum vib geymsluhúsib var þvotturinn þurrkabur, salt- kjöt og abrar vistir til heimilisins voru geymd- ar í hluta hússins, en dekk og annab til nota fyrir bifreibar var geymt uppi á loftinu yfir geymslunni. Fyrir allmörgum árum var geymsluhús þetta rifib, en mebfylgjandi mynd sýnir hvar þab stób. Einnig er búib ab rífa bifreibageymsluna, sem Steindór Einars- son byggbi yfir fyrsta bílinn sinn. Húsib er í eigu afkomenda Steindórs Ein- arssonar og Ásrúnar Sigurbardóttur. Heimildir frá Árbæjarsafni og Landsbóka- safni.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.