Sjómannablaðið Víkingur - 01.08.1956, Blaðsíða 6

kópana nýfasddu og gerir oft mikinn usla á við-
komunni.
Um vorið sáu þeir félagar mörg hreindýr fyr-
ir innan Rwuðhöfða svipað og haustið áður. Þar
virtist vera mjög gott haglendi fyrir dýr, því
í dölunum á milli lágra hlíða er veðursæld og
gróður mikill, enda sáust á stóru svæði troðn-
ingar og götuslóðar í allar áttir, svo og beina-
grindur og hreindýrahorn snjáð og fáguð af
skepnum dauðum fyrir tugum og jafnvel hundr-
uðum ára síðan.
Snemma í aprílmánuði urðu leiðangursmenn
fyrst varir við farfugla, lóur, spóa o. s. frv. og
seint í mánuðinum og í byrjun maí komu alls-
konar land- og sjófuglar. Eftir því sem snjórinn
þiðnaði á láglendinu og lagnaðarísinn bráðnaði
á firðinum, auðgaðist fuglalífið mjög mikið,
meðal annars af gæsum, öndum, æð'arfiugli,
svartfugli o. s. frv.
Til að byrja með skutu þeir félagar mikið af
fugli, en eftir því sem leið að varptímanum
hættu þeir því með öllu. Þegar leið á sumarið og
ungarnir voru orðnir fleygir, byrjuðu þeir fé-
iagar aftur að auka matarforða sinn með alls-
konar fuglategundum, þar á meðal gæsum, önd-
um, lómi, himbrima og æðarfugli, svartfugli
m. m. Dag einn í lok júlímánaðar komu veiði-
menn heim í kofa sinn meðal annars með 60
gæsir, og þótti það góður fengur.
Kapt. Ryder tekur það fram, að þrátt fyrir
þótt þeim félögum sýndist landið ærið hrjóstr-
ugt frá skipinu að sjá, virtist það vera býsna
grösugt þegar í land var komið.
Kjarr, lyng og blóm af mörgum tegundum,
klæddu hlíðarnar upp að snjólínu, sem þarna
var í hérumbil 1000 feta hæð. Og þegar þeir fé-
lagar ferðuðust í landi, fannst þeim ærið örð-
ugt að komast áfram gegnum hnéhátt lyng og
skógarkjarr.
Af berjum var þarna ógrynni. Bláber, kræki-
ber og fleiri tegundir. Allskonar blóm og rósir
uxu þarna. 1 hlíðum og dölum, er lágu móti
suðri, var suðrænn hiti og bakandi sól marga
daga í röð í síðari hluta ágústmánaðar, svo
menn gengu lítið klæddir' og nutu sumarsins
eins og þeir væru mörgum breiddarstigum
sunnar.
1 lok ágústmánaðar fór kapt. Ryder með
nokkrum mönnum í rannsóknarferð lengra inn
í flóanum, þangað sem kallað er Rauðoddi. Þar
fannst þeim mjög gróðursælt. Þar voru hrein-
dýr í hópum og voru mjög spök. Undirforingi
Vedel skaut 4 dýr. Fleiri vildi hann ekki skjóta.
Kapt. Ryder skrifar, að hann óvíða á vestur-
strönd Grænlands hafi séð jafn gróðursælt sem
þarna.
„Ekki er hægt að segja annað, en að dýralíf
sé talsvert mikið í Scoresby-sund“, skrifar kapt.
Ryder, og þar sé góður staður fyrir veiðimenn,
sem eru vel útbúnir. En hann viðurkennir, að
það sé aðeins lítill hluti af þessu næstum ótak-
markaða svæði, sem honum hafi tekist að rann-
saka. — En þótt dýralíf sé þar tiltölulega mikið,
þá virtist honum það næsta ótrúlegt, hve jarð-
argróður, blóm og berjategundir þróuðust og
uxu á skömmum tíma, eftir því sem sólin steig
hærra á loft og hitinn óx. Um vöxt og lit margra
hinna viltu blóma, er vaxa þar í brekkum og á
láglendi skrifar hann, að stærð og litskrúð
sumra þeirra geti vel jafnast á við fegurstu
gluggablóm, er sjást í stórborgunum.
I ágústmánuði var mýbitið suma daga óþol-
andi, og var það mjög að kenna því, að þeir
skipverjar höfðu ekki nægilega góðar andlits-
hlífar til varnar gegn þessum óvinum þeirra.
Þann 8. ágúst 1902 hélt kapt. Ryder heim á
)eið með Heklu frá Scoresby-sund. „Okkur hafði
liðið mjög vel á ferðinni", skrifar hann.
Þess má geta, að vegalengdin milli vetrar-
stöðvar kapt. Ryders á Danmarkseyju og þess
staðar við mynni Scoresby-sund, er Einar
Mikkelsen rúmlega 30 árum síðar stofnaði ný-
iendu sína, er á að gizka eins og vegalengdin frá
Reykjavík til Snæfellsness. Svo hér er um all-
mikið landrými að ræða.
Frá heimferð kapt. Ryders til Danmerkur er
iítið að segja. Hún gekk vel. Hann lætur þess
getið, að hann tók stefnu frá Scoresby sund til
Vestfjarða á Islandi.
Eftir að hann hafði siglt nokkrar mílur, hitti
hann norska hvalveiðabáta, er voru gerðir út frá
Vestfjörðum og létu vel af aflabrögðum. Seinna
þegar hann var kominn rúmlega miðja vega
milli íslands og Grænlands, hitti hann nokkra
islenzka þilbáta, er áttu heima á Vestfjörðum
svo og Norðurland. Þeir láu fyrir stjóra og fisk-
uðu hákarl á handvað. Um þetta farast honum
orð á þessa leið: „Manni getur ekki annað en
kennt í brjóst um þessa aumingja menn, sem á
litlum manndrápsfleytum illa útbúnum liggja
íyrir stjóra dögum saman langt norður í hafi,
þar sem allra veðra er von og dorga eftir há-
karli“.
Svona var það þá. Áhættusöm atvinna, er í
mörgum tilfellum kostaði fjölda röskra manna
lífið.
Merkilegt að kapt. Ryder — maður, sem í
VÍKINGUR
13E3