Sjómannablaðið Víkingur - 01.08.1956, Blaðsíða 16

„Vættu þig — vaddu ekki“.
Á Suðurlandi er fugl, er jaðrakan heitir, hann heldur
einkum til í mýrunum í kring-um Þjórsá og- Ölfusá.
Sunnlendingar þykjast geta ráðið það af sögn þessa
fugis, hvort ár séu færar eða ófærar, því að segi hann:
„Vadd’ ekki, vadd’ ekki“, þá er áin ófær, en ef hann
segir: „Vættu þig, vættu þig“, þá er áin fær. Víst er
um það, að rödd fuglsins er misjöfn, og líkist söngur
hans orðum þeim, sem tilfærð hafa verið, að sínu leyti
eins og menn segja að lóan syngi: „Dýrðin, dýrðin".
(St. Stefánsson 1900).
*
Sagnir af Lyga-Þorláki.
Þorlákur var allra manna fráastur á fæti, og kom
honum það einu sinni að góðu haldi, sem oftar. Hann
var staddur að Syðstabæ í Hrísey og ætlaði út að Yzta-
bæ. Þetta var um hávetur, og var komin nótt, þegar
Þorlákur hélt af stað. Gangfæri var hið bezta og rifja-
hjarn. Þegar Þorlákur var nýkominn af stað, varð hon-
um litið við, og sá hann þá, að draugur veitti honum
eftirför. Þorláki leizt ekki á blikuna og hugkvæmdist
honum að reyna að ganga draugsa af sér. Hann tók því
á rás og hljóp allt hvað af tók. Þorlákur leit aftur fyrir
sig við og við og gáði að draugnum. Hafði ávallt dregið
nokkuð í sundur, svo að Þorlákur hafði tíma til þess í
hvert skipti að klæða sig úr einni spjör, til þess að
létta á sér hlaupin. Þegar Þorlákur kom á Yztabæ, var
hann á brókinni einni saman, en þá var hann svo móð-
ur, að enginn rataði í fjárhúsin á Yztabæ daginn eftir
fyrir þoku, sem lagst hafði yfir eyjuna við andardrátt
hans. Aldrei náði draugurinn Þorláki, og ekki varð hon-
um neitt meint við eftirför hans, en aldrei kvaðst hann
hafa lagt eins mikið að sér að hlaupa og í þetta skiptið.
Eftir handr. M. Á. Jóliannssonar 1898.
*
Bæn Herdísar í Grímsey.
Geng ég til kirkju
með nýja skó og skafna þvengi.
Fjórir standa fyrir mér,
fjórir standa bak við mig,
guðs englar góðir.
Krossa ég mig á brjóst,
krossa ég mig á enni,
krossa ég mig á hvirfil há.
Sánkti María, guðs móðir,
stendur við kirkjudyr.
Amen. í Jesú nafni. Amen.
*
Fáðu skamm fyrir fíflslegt hjal.
Þórður Magnússon á Strúgi (d. 1600) orti um smala-
dreng einn:
Fáðu skamm fyrir fíflslegt hjal,
þinn fúll og leiður glanni.
Héðan af aldrei hupp né hval
hljóttu af neinum manni.
Pilturinn svaraði:
Rækallann bið ég reisa upp tögl
rétt, sem ég nú greini,
A FRÍV
hafí hann af þér hár og nögl,
hold og skinn með beini.
Ekki er þess getið, að ummæli þessi hafi orðið að
áhrínsorðum. Gunnl. á Skuggahjörgum.
*
Séra Hallgrímur Pétursson.
Einu sinni var séra Hallgrímur við slátt í hita mikl-
um og sólskini og þótti honum vera orðið seigt að slá.
Hætti hann þá slættinum, hallaði sér út af í teiginn
og sagði um leið:
Gefðu skúr, minn skaparinn túr,
er skaptir bæði menn og frúr,
lofti úr yfir menn og múr,
meðan ég kúri lítinn dúr.
Prestur svaf stundarkorn, en á meðan kom regn, svo
að betra varð að slá, þegar hann vaknaði.
Einu sinni ætlaði prestur að messa, en er hann gekk
fram bæjargöngin á leið til kirkjunnar, heyrði hann
hljóð mikil til hliðar við sig. Prestur staldraði við og
leit inn í eldhús, því að þaðan komu hljóðin, en þar
var tík í fæðingarnauð og gat ekki gotið. Prestur leit
til hennar og mælti: „Allra augu vona til þín, Drottinn“.
Eftir þetta greiddist skjótt hagur tíkarinnar.
Einhverju sinni messaði prestur á páskum. Þegar úti
var messa, gekk hann til bæjar og þegar til baðstofu.
Einhver meiriháttar maður var með honum og ræddust
þeir við. Piltur var þar á bænum, er Árni hét. Hann
var bæði hvinnskur og átvagl hið mesta. Árni var við
messu í þetta skipti, en fór fyrstur manna úr kirkju
og inn í bæ. Búrið stóð opið, skauzt Árni þangað inn
og náði þar í kjötbein. Hann mætti presti og förunaut
hans í göngunum og ætlaði að hraða sér fram hjá þeim,
en prestur sá hvers kyns var, gramdist honum þá við
Árna og mælti:
Árni tómi
á efsta dómi
aldrei sóma fær, —
Þegar hér var komið vísunni, staldraði prestur nokkuð
við, en félagi hans sagði, að þetta væri illa talað. Prest-
ur gegndi því engu, en hélt áfram:
— utan hinni) frómi
eðla blómi
annað rómi.
Þá er hann nokkru nær.
1) Þ. e. Kristur.
14B
V I K I N □ U R