Sjómannablaðið Víkingur - 01.08.1956, Blaðsíða 7

BJARNI SIGURÐSSON, VIGUR:
R ækjuveiðar
við ísa fjarðardjúp
Það er staðreynd, að fiskveiðar með botnvörpu og
dragnót á grunnmiðum og fjörðum inni, er stór skað-
leg öllu uppvaxandi fiskungviði og fiskigengd á grunn-
mið í kringum land vort.
Sjómenn yorir höfðu árum saman verið sjónarvottar
að þeirri tortímingu ungfiskjar, er átti sér stað með
veiðiaðferðum þessum og hikuðu því ekki við að neita
sér um þann stundarhagnað, sem af veiðum með botn-
vörpu og dragnót leiddi, á grunnmiðum. Sáu þeir manna
bezt, að slík rányrkja mundi innan skamms hefna sín og
koma hart niður á þjóðinni síðar meir, væri haldið á-
fram á sömu braut.
Fengin reynzla í þessum efnum, varð til þess, að með
reglugerð nr. 21, 19. marz 1952, voru fiskveiðar með
botnvörpu og dragnót bannaðar á fakmörkuðu friðunar-
svæði kringum allt landið, og landhelgin víkkuð út frá
því, sem áður hafði verið. Þó stutt sé síðan reglugerð
þessi gekk í gildi, er fullyrt af sjómönnum og öðrum, að
afli á friðunarsvæðinu og þá einkum á fjörðum og fló-
um inni, hafi glæðzt mjög og komið mörgum veiðistöðv-
um að góðu gagni.
Illu heilli er með lögum nr. 88, 8. desember 1952, ráð-
herra heimilað að veita vélbátum undanþágu frá banni
þessu til að stunda kampalampaveiðar og leturhumar-
veiðar á tilteknum svæðum með venjulegri kampalampa-
vörpu og leturhumarvörpu. Áður en undanþágan er
veitt, skal leita um hana álits Fiskifélags íslands.
Undanþáguheimild þessi hefur komið hart niður á
smáútvegsmönnum og trillubátasjómönnum hér við ísa-
fjarðardjúp, sem jafnan hefur mátt teljast fiskisælasti
fjörðurinn hér á Vestfjörðum, að ógleymdum Arnar-
firði. Á báðum þessum fjörðum hefur því miður undan-
þága þessi verið veitt og rækjuveiðar þar stundaðar án
nokkurra takmarka, með þeim afleiðingum, sem telja
má hörmulegar.
Hér við Djúp vita allir, að rækjuveiðar eru ekki stund-
aðar með „venjulegri kampalampavörpu“, eins og það
er orðað í nefndum lögum og ætlast er til. Nei, vörpur
heilt ár hafði lifað í óbyggðum Grænlands og
Hðið þar vel, segir að lokinni ferð, að „hann
kenndi í brjóst um“ íslenzku hákarlaveiðimenn,
er hann mætir á heimleiðinni.
M. Þ.
þær, sem notaðar eru, eru búnar hlerum og dregnar
eftir botninum, jafnt á grunnsævi, sem 80 til 90 faðma
dýpi hér í Djúpinu hvar sem er. Að hér sé rétt hermt,
má staðfesta með samtali, sem birt er í blaðinu „Tím-
inn“ 22. febrúar síðastliðinn, við Símon Olsen, fyrsta
manninn, sem varð til þess að stunda þennan veiðiskap
hér við Djúp, sem er hin mesta veiðikló.
Símon segir meðal annars: „Varpa rækjubátanna er
að öllu leyti eins og vörpur togaranna, nema hvað þær
eru eðlilega margfallt minni“.
Það munu nú vera liðin 15 til 20 síðan byrjað var að
stunda rækjuveiðar hér við Djúp. Fyrst með venjulegri
kampalampavörpu, sem ekki munu hafa reynzt eins
stórvirk til rányrkjunnar, enda ekki dregin eftir botni.
Hestfjörður og Mjóifjörður hafa reynzt mjög veiði-
sælir og talsverð rækjuveiði þar um árabil.
Hestfjörður fyrr og nú.
Hestfjörður mun vera grynnstur allra fjarðanna, sem
ganga suður úr ísafjarðardjúpi, 15 til 35 faðma djúpir,
eða þar um, þar sem hann er dýpstur. Hægviðri eru þar
tíð, þótt vindur sé allþungur á Djúpinu og því næðis-
samt þar við rækjuveiðarnar. Fiskigengd, stærri fiskj-
ar, hefur aldrei átt sér stað svo ég viti til inn á Hest-
fjörð, enda fyrir mynni fjarðarins grunnsævi mikið og
boðar með sundum á milli. Áður en rækjuveiðar hófust
á þessum firði gekk þangað að jafnaði mikil smásíld að
sumri og hausti.
Dr. Bjarni Sæmundsson fiskifræðingur hefur haft
þau ummæli um Hestfjörð, að hann muni „ein þýðing-
armesta og bezta uppeldisstöð ungviðis flestra fiskiteg-
unda hér við iand“.
Af eigin reynzlu og eftirtekt frá því á unglingsáriim
mínum, verð ég að ætla, að ekki muni ofmælt í þessum
efnum frá hálfu þessa athugula merkismanns.
Vér, sem aldir erum við hér við Djúp og komnir eru
á efri ár, vitum að áraskipti eru á átu- og fiskigengd í
Djúpið okkar. Átuleysissumur í Djúpinu man ég fá, en
þó nokkur. Hér í Vigur er lundavarp mikið. Skiptir
tugum, ef ekki hundruðum þúsunda af lunda, sem ár-
lega elur hér upp unga sína. Ungann (kofuna) fæðir
lundinn á smásíld og hvers konar fiskungviði, sem hann
einkum á átuleysisárum verður að sækja um langan
veg. Með þessu ferðalagi lundans er gott að fylgjast
héðan úr Vigur. Tíðast lá leiðin til fanga hjá lundan-
um inn til fjarðanna. Sérstaklega var áberandi, hve
V I K I N □ U R
139