Náttúrufræðingurinn - 1969, Blaðsíða 17

NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN 1]
tjörn rétt norðan við þjóðveginn hjá Eiðshúsum í Miklaholts-
hreppi, Hnappadalssýslu. Höfðum við tækifæri til að skoða fugl-
inn á stuttu færi í um tíu mínútur og sáurn öll tegundareinkenni
bæði á fuglinum sitjandi og á flugi. Þessi flóastelkur var í ætisleit
innan um lóuþræla (Calidris alpina), óðinshana, fáeina stelka og
sandlóur (Charadrius hiaticula). Hann var mjög ókyrr, veisaði oft
stéli og gaf í sífellu frá sér hvell hljóð. Að lokurn flaug hann burt
og hvarf í suðvestur.
Hinn 2. júlí 1963 var ég á ferð í Mývatnssveit með hóp erlendra
náttúruskoðara. Notaði ég þ;í tækifærið og skipulagði allvíðtæka
leit að flóastelkum á svæði því í Framengjum sunnan Mývatns
sem mér fannst líklegast að þessi tegund kynni að halda sig. En
það er allbreið spilda frá Grænavatni vestur undir Kráká. Á þessu
svæði skiptast á stararsund og votlendir gulvíðiflákar (1. mynd).
Rúmlega klukkustund eftir að við hófum leitina fann bandarísk-
ur læknir, Elisha Atkins að nafni, flóastelk alllangt vestur af
Grænavatni (um 1 km norðaustan Holtstjarnar, þar sem fyrsti
fuglinn náðist). Vísaði hann mér á fuglinn. Þessi flóastelkur var
einn sér og sást eingöngu á flugi. Hringsólaði hann hátt í lofti yfir
okkur, en settist þrisvar á sömu slóðurn í votlendu víðikjarri með
djúpum stararskvompum skammt frá eina stóra birkirunnanum á
svæðinu. Hann flaug með snöggum vængjatökum, og minnti flug-
ið á söngflug stelks, en hljóðið var síendurtekið „blíddi-blídd“.
Virtist mér hegðunin benda til þess, að fuglinn ætti ef til vill unga
á þessurn stað, en því miður vannst ekki tírni til að athuga það
nánar í þetta skipti.
Framengjar eru á rnargan lxátt sérstæðar. Gróðurfar er mjög fjöl-
breytt, en Kráká flæðir árlega yfir mikinn hluta engjanna og eykur
á frjósemi þeirra. Þar er hæðarmunur á landi lítill og vatnsborð
biæytilegt, en skilyrði vaðfugla og gráanda til fæðuöflunar eru sér-
lega hagstæð hvarvetna þar sem svo hagar til. Einstaklingsfjöldi
nokkurra slíkia fugla er líka rnikill í Framengjum, og má þar sér-
staklega nefna stelk, óðinshana og lóuþræl meðal vaðfugla og urt-
önd, rauðhöfðaönd (Anas penelope) og grafönd (Anas acuta) meðal
gráanda. Aði'ar algengar tegundir eru grágæs (Anser anser), rjúpa
(Lagopus mutus), hettumáfur (Larus ridihundus) og kría (Sterna
paradisaea), svo cg r.okkrar kafendur — duggönd (Aythya marila),
skúfönd (Aylhya fuligula) og hávella (Clangula hyemalis).