Neisti - 20.08.1984, Side 4

Kjarabaráttan
Leiðin á tindinn liggur
um neðsta hjallann
Eftir Árna Sverrísson
Helstu tíðindi sumarsins af vett-
vangi kjarabaráttunnar eru uppsögn
Dagsbrúnar og flestra annarra aðild-
arfélaga Verkamannasambandsins á
launaliðum kjarasamninga frá og
með 1. sept. n.k. Þá hafa opinberir
starfsmenn einnig sagt upp sínum
aðalkjarasamningi. A hinn bóginn hafa
nokkur félög ákveðið að segja ekki
upp samningum, þ. á m. verkalýðsfé-
Iagið í Borgamesi, Verslunarmanna-
félag Reykjavíkur og Trésmiðafélag
Reykjavíkur, og líklegt að hin síðar-
nefndu gefi tóninn fyrir sérsambönd
sín, eins og að undanfömu.
Sundrungin innan verka-
lýðsforystunnar
Þessi staða birtir þá sundrungu, sem
hefur grafið um sig innan verkalýðsfor-
ystunnar frammi fyrir stigvaxandi árás-
um atvinnurekendastjómarinnar, sem
hafa fylgt ein af annarri í kjölfar fyrstu
og stærstu atlögunnar í maí í fyrra. Eftir
að þá lá ljóst fyrir um þetta leyti í fyrra,
að verkalýðshreyfingin gat ekki samein-
ast um öflug viðbrögð, færði ríkisstjóm-
in sig upp á skaftið. Eftir kjarasamning-
ana í vor, þar sem Alþýðusambandið
bar ekki við að blása til baráttu, bætti
ríkisstjómin um betur, og eftir að sundr-
ungin innan verkalýðshreyfingarinnar
er komin fram í mismunandi samninga-
stefnu, þykist ríkisstjómin vafalaust
standa með pálmann í höndunum.
Raunar þarf engum að koma það á
óvart eftir það sem á undan er gengið,
að nú skiljast leiðir innan verkalýðs-
hreyfingarinnar. Þegar í desember á s.l.
ári varpaði forseti ASÍ fram þeim mögu-
leika, að félögin og sérsamböndin
semdu hvert fyrir sig, þó hann hefði þá
enn umboð til samningaumleitanna frá
öllum aðildarfélögum Alþýðusam-
bandsins. Á hverjum fundinum á fætur
öðrum hafa tekist á þeir forystumenn
innan Alþýðubandalagsins, sem vilja
hefja andóf, og hinir, sem em andsnúnir
aðgerðum. Þessar stefnulegu andstæð-
ur, rísa ekki hátt, en valda þó vatna-
skilum hér og nú. Þær endurspegla mis-
munandi stöðu skriffinnanna, og þeirra
félaga sem þeir eru í forsvari fyrir. Það
er t.d. athyglisvert, að bæði trésmiðirog
verslunarmenn rökstuddu ákvarðanir
sínar með því, að vænta mætti leiðrétt-
inga á samningunum án þess að þeim
væri sagt upp. í ljósi þess að verslunar-
fyrirtæki blómgast þessa dagana og gíf-
urleg þensla er í byggingariðnaði á höf-
uðborgarsvæðinu - m.a. vegna stór-
bygginga á vegum verslana, má og
vænta þess að nokkurt svigrúm sé nú til
launahækkana í þessum greinum. Um
sjávarútveg gegnir öðm máli, en svo
merkilegt sem það er, þá er það ástæðan
fyrir að verkalýðsfélög á Iandsbyggðinni
treysta sér ekki til aðgerða nú, og telja
þær tilgangslausar, á sama tíma og at-
vinnuleysi vofir yfir, eða er jafnvel skoll-
ið á vegna þrýstingsaðgerða útgerðar-
innar og fiskverkenda
Annars vegar er aðgerðarleysi m.ö.o.
réttlætt með væntanlegum „leiðrétting-
um“, hinsvegar með því, að barátta sé
vonlaus.
Kröfur Verkamanna-
sambandsins
Kröfugerð Verkamannasambandsins
er afar hógvær, og tekur mið af því, að
halda í kaupmátt samningana frá í vor,
sem þó voru alls ófullnægjandi. Krafist
er hækkunar lágmarkslauna í 14000
krónur, og þess, að enginn kauptaxti
verði lægri en sem því svarar, sem þýðir
að bónusgreiðslur og yfirvinna verði
ekki reiknuð af skuggatöxtum langt
undir lágmarkslaunum eins og nú er.
Það er Ijóst að með þessari kröfugerð
er ekki vegið að því mikla kjararáni,
sem átti sér stað í kjölfar vísitölubanns-
ins í maí í fyrra, þó vissulega sé spymt
við fótum.
Á Dagsbrúarfundinum sem sam-
þykkti uppsögn samningsins var og sam-
þykkt tillaga, þar sem fundurinn lýsti því
yfir, að vonlaust væri að ná fram umtals-
verðum kjarabótum án virkra baráttu-
aðgerða, og hefja bæri undirbúning
þeirra strax. Síðan hefur Guðmundur J.
Guðmundsson formaður félagsins ítrek-
að reynt að draga úr þýðingu þessarar
samþykktar í blöðum, og reyndar hefði
hún aldrei komist í hámæli, hefðu litlu
barúnamir á skrifstofu félagsins fengið
vilja sínum framgengt. Þessi átök og
önnur innan Dagsbrúnar sýna, að þær
andstæður, sem em fyrir hendi í öðmm
félögum og hreyfingunni í heild em
einnig til staðar innan Dagsbrúnar, þó
þar hafi uppsögn launaliða samning-
anna verið samþykkt.
Kröfugerð BSRB
Opinberir starfsmenn hafa gert miklu
hærri launakröfur en þau alþýðusam-
bandsfélög, sem hafa sagt upp launalið-
um kjarasamninga, eða 30% launahækk-
un fyrir alla félagsmenn. Það er Ijóst, að
forysta samtaka opinberra starfsmanna
hyggst með þessari háu kröfugerð ná
fram hagstæðri sáttatillögu, sem verði
hægt að afla fylgis við innan BSRB. Hin
mikla andstaða við sáttatillöguna sem
lögð var fram í vor og samþykkt á end-
anum hefur ýtt rækilega við toppklík-
unni, sem ræður nú ferðinni í samtökum
opinberra starfsmanna. Er það að von-
um, því hún er valtari í sessi en flestir
smákóngarnir í ASÍ, og gagnrýnin langt-
um háværari, betur skipulögð og nýtur
meiri fylgis en í'ASÍ. Þar hafa kennarar
gengið fremstir, en taiað fyrir munn fjöl-
margra annarra, sem greiddu atkvæði
gegn sáttatillögunni í vor.