Neisti - 20.08.1984, Síða 12

Úr de Bry Hbtoda Amedcae 1550-1634.
Upphaf heimsvaldaaröránsins: Indíánar fagna Kólumbusi á strönd Ameríku.
ANNÁLL
1503—1979
Nicaragua__________________________
1502: í fjórðu ferð sinni sér Kolumbus
austurströnd Nicaragua.
1524: Spánverjar slá eign sinni á landið
og sigra indíánana. Sagan segir að
nafnið á þessu landi sé dregið af
nafni indíánahöfðingans Nic-
arao.
1821: Þetta ár braust Mið-Ameríka
undan spænska valdinu og
bandalag Mið-Ameríkuríkja var
myndað.
1838: Bandalag Mið-Ameríkuríkja
leystist upp vegna innri átaka.
Nicaragua varð sjálfstætt ríki.
1909: Forseta landsins sem neitaði að
veita Bandaríkjunum réttindi til
að grafa skipaskurð steypt af
stóli. Ríkiskassinn var tómur og
landið skuldum vafið. Bandarík-
in greiða skuldimar með því að
veita Nicaragua lán, gegn því að
fá helminginn af öllum tekjum af
tollum þar til skuldin væri að fullu
greidd. Bandarískir landgöngu-
liðar réðust inn í landið og her-
námu það til þess að standa vörð
um lög og reglu í Iandinu.
1916: Undirritaður samningur sem gaf
Bandaríkjunum rétt til að grafa
skipaskurð hvar sem er í gegnum
Nicaragua. Bandaríkin greiddu
fyrir þennan samning með 3 millj-
ónum dala.
1925: Skuldir Nicaragua við Bandarík-
in hafa verið greiddar og her
Bandaríkjanna dregur sig til
baka.
1926: Borgarastríð brýst út milli íhalds-
samra og Frjálslyndra.
1927: Bandarískur floti stígur enn einu
sinni á land í Nicaragua.
1928: Samningar takast milli stríðandi
aðila í borgarstyrjöldinni. Sýslu-
mannsembættin skiptast milli
íhaldssamra og Frjálslyndra.
Báðir aðilar leggja niður vopn og
afhenda þau gegn greiðslu í
bandaríska sendiráðið. Lög og
regla em haldin með nýstofnuðu
þjóðvarðliði, sem var vopnað,
þjálfað og að hluta til undir stjóm
bandaríska flotans. Yfirmaður
þjóðvarðliðsins var Anastasio
Somoza.
Meðan allir aðrir leggja niður
vopn heldur lítill hópur áfram bar-
áttu undir forystu Augusto Cesar
Sandino. Hann myndar „Herinn
til vamar þjóðlegu sjálfræði
Nicaragua“ og krefst þess að
bandaríski flotinn hverfi á brott
úr landinu.
1933: Eftir fimm ára baráttu hverfur
bandaríski flotinn úr landinu.
José Sacasa úr röðum frjálslyndra
verður forseti og fær nokkum
stuðning frá Sandino.
Sandino reynir að koma á sam-
stöðu Suður-Ameríkuríkja um
að fordæma útþenslutilraunir
Bandaríkjanna: „Við verðum að
einbeita okkur að því að samein-
ast og skilja að heimsvaldastefna
Norður-Ameríku er höfuðóvinur
okkar, en hún reynir með valdi
sínu að kæfa þjóðlegan metnað
okkar og ræna fólk okkar frels-
inu.“ Sandino varð ekkert
ágengt. Ríkisstjómir í öðmm
löndum rómönsku Ameríku
sýndu engan áhuga.
1934: Þegar bandaríski flotinn hafði
dregið sig í hlé varð Þjóðvarðliðið
mikilvæg valdastofnun. Anastas-
io Somoza sækist eftir sífellt
meira valdi, en stærsta hindmnin
í vegi hans er Sandino. í febrúar
lætur Somoza myrða Sandino.
leiðin til valda er nú greið fyrir
Somosa.
1937: Eftir að hafa farið með æðstu völd
í nokkum tíma, lætur Somoza
kjósa sig formlega sem forseta
landsins. Til þess að tryggja sigur-
inn fara kosningamar fram undir
eftirliti Þjóðvarðliðsins. Um leið
og Somoza verður forseti leggur
hann hald á sífellt stærri hluta
efnahagslífsins. Hann verður
stærsti bankarekandi landsins,
auðugastur af jarðnæði, stærsti
kaffiræktandinn, o.s.frv.
1956: 21. desember er Somoza myrtur
af ungum föðurlandsvini sem
dæmdur er til dauða. Luis sonur
Anastasio Somoza tekur við
völdum eftir föður sinn og lætur
kjósa sig sem forseta.
1961: FSLN er stofnað og tekur upp að
nýju baráttuna gegn Somoza-ein-
ræðinu með skæmliðaárásum.
1966: Luis Somoza deyr.
1967: Anastasio Somoza Debayle
bróðir Luis lætur kjósa sig sem
forseta.
1972: Kjörtímabil Somoza rennur út.
Þriggja manna junta tekur form-
lega við; Somoza heldur sínum
völdum.
Miklir jarðskjálftar.
12