Æskan - 01.11.1954, Blaðsíða 22

Jólablað Æskunnar 1954
Voldugt musteri.
Á síðastliðnu sumri störfuðu margir menn að
því að grafa upp og rannsaka leifar fornra kirkju-
bygginga i Skálholti, og munu allir hafa lievrt
þess getið. Eins er liitt öllum kunnugt, að Skálholt
er elzta höfuðból kristinnar kirkju á Islandi, og
var gefið til þess, að þar væri biskupsetur meðan
kristni helzt á Islandi.
Yið uppgröftinn fundust margir merkilegir
lilutir, sem ýmist hafa verið lagðir í gröf með
látnum mönnum eða slæðzt og týnzt. Rannsókna-
mennirnir lögðu mikla stund á að finna undir-
stöður liinna fornu kirkna, sem reistar hafa verið,
og varð vel ágengt í því. Meðal annars fundu þeir
undirstöðu kirkju, sem talið er að Klængur biskup
Þorsteinsson liafi látið byggja seint á 12. öld.
Kirkja þessi mun hafa verið stærri en nokkur
önnur, sem síðan hefur verið reist á íslandi. En
því miður var hún gerð úr timbri, eins og allar
aðrar kirkjur, sem reistar voru hér á landi lengi
fram eftir öldum. Þess vegna gátu þær ekki enzt
nema tiltölulega skamman tíma. Þær hrörnuðu og
fúnuðu niður, ef þær urðu ekki eldi að bráð. ís-
lendingar kunnu þá lítið til steinsmiða, og viða
er erfitt að fá hentugt og auðunnið grjót. Af þessum
ástæðum standa nú engar byggingar liér á landi
frá þessum fornu tímum, því miður. Aðeins rústir
og undirstöður gefa liugmynd um stærð þeirra
og lögun.
En á sama tíma og löngu fyrr höfðu víðs vegar
úti i löndum verið reistar stórfenglegar stein-
kirkjur, dýrðleg musteri, og standa ýmsar þeirra
enn i dag. Myndin sýnir inn i eina þeirra, dóm-
kirkjuna í Köln i Þýzlcalandi. Hún er meðal merk-
ustu hyggiuga í lieimi og ber snilligáfu smiðanna
fagurt vitni.
Hornsteinn þessarar miklu kirkju var lagður árið
1248 með mikilli viðhöfn að viðstöddum fulltrúa
páfa og alls konar stórmenni. En slik bygging
verður ekki reist á skömmum tíma. Áratug eftir
áratug og öld eftir öld var unnið að byggingunni,
hafa lesið áður um Helenu Keller, amerísku kon-
una, sem hefur orðið að þola sömu raun og þetta
litla barn, sem við sáum þarna. Henni tókst fyrir
óþreytandi elju og fórnfýsi kennara síns að læra,
blind og heyrnarlaus, að neyta hæfileika sinna á
horð við þá, sem njóta bæði sjónar og heyrnar, og
lauk að lolcum háskólanámi með lofsamlegum
vitnisburði. En samt sem áður býst ég við, að okkur
verði minnisstæðari þessi litla telpa og hinn óum-
ræðanlega heillandi fögnuður hennar yfir því að
vera komin í samfélag við mennina og geta talað
við þá.
Getum við annars gert okkur fulla grein fyrir
lifi og líðan manns, sem hvorki hefur sjón né heyrn?
Varla. Hve óendanlega er það margt, sem hann
122
fer á mis. Hann fær aldrei að njóta fegurðar blóm-
anna, fuglasöngsins, bláma fjallanna eða dýrðar
sólarlagsins. Og erum við, sem fáum að njóta allrar
þeirrar dýrðar, sem berst að augum okkar og
eyrum, nógu þakklát fyrir það?
Heimsókn okkar var lokið. Við kvöddum og
gengum út grundina, þangað sem bílar biðu okkar.
Degi var tekið að lialla. Langa skugga lagði af
trjánum, en geislar kvöldsólarinnar lirisluðust gegn-
um þúsundlitar laufkrónurnar. Kliður af fuglasöng,
áfeng angan litskrúðugra hlóma, Indíánasumar i
allri sinni seiðandi fegurð.
En við vorum fámál fyrsta sprettinn á lieim-
leiðinni.
G. G.