Hljómlistin - 01.06.1913, Blaðsíða 13

Hljómlistin - 01.06.1913, Blaðsíða 13
IILJOMLISTIN þeir þar J)áðir frnmar öðrum tóriskálduhi, en annars eru þeir í mörgu ólíkir. Þar.sem Wagner stóð blýfastur við sína stefnu og horfði ávalt beint áfram og lét aldrei bugasl fyrir hindrunum, sem lagðar voru í veginn fyrir hann, heldur annaðhvoit hljóp yfir þær eða ruddi þeim til hliðar uns hann náði marki þvi, er hann stefndi að, þá var Verdi reikulli á slefnu sinni og leit alstaðar í kring um sig, en sólti þó jafnan áfram, þólt hann færi krókaleið, og að lokum þótti hann standa nærri jafnfælis Wagner í listinni, þótt Wagner líklega standi honum feti framar uppi á sig- urhæðinni. Báðir eru þeir fremstir alha þeirra lónsnillinga, sem ólu aldur sinn allan á 19. öldinni. Giuseppe Verdi fæddist 10. okl. 1813 í Ron- cole, smáþorpi éinu hjá Busselo nálægl Parma á ítalíu og dó í Mailand 27. jan. 1901. Faðir hans var fátækur iðnaðarmaður, sem ekki gat séð syni sinum fyrir neinni menlun, en brátt kom það í Ijós, að pilturinn var hneigð- ur fyrir sönglist, og þar sem foreldrar hans ekki gálu lagt fram fé til styrktar honum, þá tóku sig saman nokkrir efnaðir borgarar i Busselo og lögðu fram fé, svo hann gæti stundað sönglistarnám, og sendu hann því til Milano að læra þar á sönglistaskólanum. En þegar þar kom, tókst ekki vel fyrir honum í fyrslu, þvi að sljórn sönglistaskólans í Milano áleit hann með öllu óhæfan að stunda þar nám, og vísaði honum því frá skólanum. En Verdi var samt ekki af baki doltinn; áhugi hans að læra sönglist var ósveigjanlegur og kom hann sér þá fyrir hjá Lavigna, óperu- lónskáldi og söngstjóra við leikhús eilt þar i Milano, sem um þessai mundir var allfrægt á ítaliu. Hjá Lavigna var Verdi um hrið og gekk vel námið, og fór hann þá fljótt að setja saman söngleiki, sem þó þóllu lílils virði, og efuðust margir um að hann mundi nokkurn tíma geta orðið verulegt tónskáld, enda er á milli fyrstu og síðustu sóngleika hans svo mikið djúp staðfest, að fáir mundu geta liúað að þeir væru eflir sama höfund ef menn ekki vissu það. Fyrsti söngleikur hans »Oberlo« var leikinn í Milano 1839 og þólli hann að mörgu leyti góður, en draga um of keim af leikum cflir Bcllini, sem þá var dáinn fyrir nokkrum árum koriiungur (34 ára), enda var hann bezta sóngleikaskáld, er ítalir þá höfðu lengi áll. — Næsti söngleikur Verdi's var leik- inn 1840, en aðeins einu sinni, og þóttu þar á mörg missmiði; en betur heppnaðist hon- um þriðji leikurinn, »Nabocodonosor«, sem leikinn var í Mailand 1842, og fyrir þann leik fór nafn hans að vcrða hljóðbært, enda var sá leikur vcl rómaður síðar bæði í Víuarborg (1843) og París (1845). Á hverju ári komu síðan söngleikar frá Verdi og þóttu þeir íleslir lítils virði og enda sumir öldungis óboðlegir, og leið svo fram um 1850, að margir voru farnir að þreylast á leikum hans og efast um tónlislarhæfileikana, enda var ekki sparað að linna að þeim og sýna fram á í hverjif þeir væru óhæfir. En Verdi hljóp ekki upp á nef silt, þótt fundið væri að tónlist hans; ritdóm- ana skoðaði hann sem sinn bezta skóla, sem hana gæti lært mikið af. Árið 1851 kom eflir hann söngleikurinn »RigoIetto« og með þeim leik vann hann sér á ný frægðarorð og 1853 kom »11 lrovatore«, og var sá leikur hans hinn fyrsti, sem færður var upp í leikhúsi Rómaborgar, en áður voru þó báðir þessir leikir hans sýndir í Mailand. I Feneyjum var og um þessar mundir leikinn eflir hann söng- leikurinn »La yfraviala«. Með þessum þreni- ur leikum vann hann sér fulla frægð, ekki aðeins á ítalíu, heldur og um allan hinn mentaða heim, enda eru þeir laldir þýðaslir af söugleikum hans og auðveldastir, en meiri list Hggur þó í siðustu leikum hans. Milli 1850 og 1860 samdi hann enn fjölda af söng- leikum, sem færðir voru upp við ýms söng- leikhús Norðurálfunnar, en misjafnlega var þeim tekið. Frá þeim árum (1858) er »Grímu- dansinn«, sem náð hefir allmikilli lýðhylli og þótti þá orfiið vafalaust, að Verdi veeri fram- úrskarandi tónskáld og jafnsnjallur eða fremri gamla Rossini, sem þá var enn á líli háaldr- aður (d. 1868) og frægur víða fyiir listaverk sín. Eflir 1860 fer Veidi öðruhvoru að þræða

x

Hljómlistin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hljómlistin
https://timarit.is/publication/435

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.