Nýja stúdentablaðið - 19.12.1933, Blaðsíða 1

Nýja stúdentablaðið - 19.12.1933, Blaðsíða 1
it 1. árg. — 4. tbl. 19. desember 1933 NÝ]A STÚDENTABLAÐIÐ GEFIÐ ÚT AF „FÉLAGI RÓTTÆKRA HÁSKÓLASTÚDENTA" Líöur að jólum I hópi hinna trúarlegu hátiða skipa jólin fremstan sess hjá oss. Mun þar eigi litlu um ráða deþurð hinna sólai'litlu daga, er næst fara á undan, skammdegisins, og vaknandi fögnuður sökum vitneskju um hækkandi sól- argang. Miðsvetrarhátíð þessi er og á sinn hátt arfur f'rá forfeðrum, sem áltu eigi sælu þessa hcims og annars undir viðurkeiming kristinna hugmynda, hcldur byggðu von sína og vellíðan á sól og regni og gjafmildi moldar. íbúar norðurlijara höfðu og hafa öðrum fremur ástæðu til fagnaðar og feginscmda, cr sól hverfir göngu sinni um vetrarsólhvörf. Rn kristinn siður setti miðsvetrarhátíðhmi á sínum tíma nýtt tilefni og nýjan hlæ, cr gerði samf'ör hinu forna fagn- aðarefni. Miðsvetrarhátíðin er upp frá því fæðingarhátíð höfundar hins nýja siðar. Og nú vcrður til annarra hcim- ilda að leita, ef skilja á sálfræði þessarar forn-norrænu hátíðar, er hún mótast nýjum dómi. Hver er sú mennska, er að haki hýr helgi trúarhátíðanna og í þessu samhandi jólanna sérstaklega, og hverju mótast helgihaldið fyrr og hú? Lausn þessarar spurnar felur í sér fjöld annara við- fangsefna og skal því hér aðeins kastað nokkrum stiklum. Heimildir kristins siðar scgja frá fæðing manns þess, ¦er siðurinn cr við kenndur og rakinn til. Frásagan getur ýmissa undra í því samhandi og hendir til yfirnáttúrlcgra afskipta. Svo herma heimildir ýmsar frásagnir af stuttum starfstíma hins fullvaxna jötuharns og orð ýmis frá þcim tíma. Af mjög eðlilegum ástæðum er margt ofsagt, fleira vansagt, en langflesl ósagt. Þrátt fyrir allt virðist þó mega f'á þær niðurstöður, að Jesús frá Nazaret hafi lagt leið sína viða um föðurland sitt og með hispurslausum kær- leik og afdráttarlausri hreinskilni ávitað meðbræður sina fyrir lélegt líferni og i mætti sinnar eigin lifsfyllingar hoð- að þeiin mannúðlegri háttsemi, líf, fegurra og fyllra, göf- ugra og gjafmildara en áður var það hjá einslaklingi og fclagi. Og áhrif hafði Jiann, eins og sérhver sá, sem boðar það eitt, sem hann sjálfur lifir. Svo líður timinn. Aldirnar Txrynja eins og sandkorn í stundaglasi. Fyrr og seinna vildu hinir kristnu mcnn reyna hina nýju þroskaleið. Og hvernig tókst hún svo, raunhæfing hins nýja lífs? Hvernig tckst hún? Jú, kristnir mc.nn komu scr upp átrúnaði á guðinn Jesús Krist. Þcir tilháðu þá persónu, sem gerði hið nýja líf að mannlegum jarðföstum veruleika — i stað þess að gera slíkt hið sama sjálfir, eins og hann hrýndi fyrir þeím. Þctta er út af fyrir sig ákaflega merkilcgt atriði. Tregða mannverunnar gegn róttækri hátternisbreytingu er óum- ræðilega þung. Sú trcgða á rætur sinar í cinstaklingsgerð, en cigi síður þó í félagsformum. Þó er cigi með öllu unnt að ganga fram hjá einstaklingsbundnum og félagslegum siðrænum boðskap, þegar svo vill til, að hann klæðist persónulegu gerfi raunhæfs lífs á hentugum tíma. Og svo f'ór hér. En tregðan hefir sín ráð. Hún hellir nýja vininu á sína gömlu belgi. Er eigi óendanlega auðunnara að til- biðja göfuga persónu heldur en realisera göfugt persónu- lcgt líf. Og ennþá auðveldara er að skipta fjölþættri, lítt skiljanlegri sál sundur i ýmsar fagrar dyggðir og eigin- leika og veita þeim hlutum tilbeiðslu sína i þeirri sælu trú, að hér sé um raunhæfing þess sannlcika að ræða, sem hvorki cinstaklingurinn né þjóðfélagið vildi taka á móti öllum og hcilum. Og eitt skref enn á þessari niðurþróun. Villimaðurinn tilbiður steina og tré o. fl. þess háttar. Til slíkra hluta er hinn kristni maður of eiviliseraður. Hann þarf mcð þeirra andlegu hlutaima. En ennþá stendur liinn kristni bróðir nær sínum villta og heiðna bróður en hann heldur og vill vera láta. Abstraet dyggðahugtök og óljósir eiginleikar eru honum jafnvel á stundum eigi nógu raunveruleg eða tiltæk tilbeiðslucfni. Einhvers nærtækara og áhrifaþyngra þarf með. Og hcr höfum vér það. Þá cr gripið til liátiðis- daga með sérstökum viðhafnar- og trúarsiðum, t. d. jól- anna. Fæðingarsagan og hátíðarbrcytni eru ofin saman og sett sjálfrátt og ósjálfrátt á bckk með álrúnaðargoðum. Tilbeiðsla þessi stcndur í nánara sambandi við rythma timans, eins og maðurmn skynjar hann, hcldur en pcr- sóna löngu dáin eða dyggðir hins huglæga sviðs. Svo er maðurinn, þrátt fyrir allt, að liann vill gjarnan, að minnsta kosti öðru hvoru, hafa það milli handanna, sem hann veitir tilbeiðslu sina. Auk þess nýtur tregðan sín nú til fulls. Hvílik ljómandi undanfærsla! Afmælisveizla í stað eftirbreytni. „Nóttin belga" í stað „heilags" lífernis. Hefð- bundin lnitiðahöld i stað liins nýja lífs. Og kristinn mað- ur, þessi kóróna sköpunarverksins, vefur að sér notaleg- um loðfeldi jólastemningarinnar, gefur öðrum fáeinar gjafir til frekari hlýinda (þeir, sem það geta), fer í s]>ari- f'ötin, hugsar nokkrar góðar og ástúðlegar hugsanir til bátíðaln-igða (t.d., hve inndælt hljóti að vera að sýna Krists-

x

Nýja stúdentablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Nýja stúdentablaðið
https://timarit.is/publication/608

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.