Samtíðin - 01.09.1960, Blaðsíða 19

SAMTÍÐIN
15
nieð hnút á og skyldi svo kaffærður í
tjörn einni að píslargöngunni lokinni.
Wingate þoldi eldraunina með svo
kuldalegum virðuleik, að böðlar hans
urðu miður sín af undrun. En þessi eftir-
niinnilega lítilsvirðing setti ævilangt
niark á sálarlíf piltsins og vakti hjá hon-
uni sjúklegan viðhjóð á hvers konar
kreddum og mannasetningum. Þaðan i
fi'á fannst honum veröldin vera sér and-
stæð. Hann öðlaðist djúpa fyrirlitningu
á allri múgmennsku og til að koma i veg
tyi'ir, að lýðurinn fengi aftur tækifæri til
að lílillækka liann, ákvað hann að verða
voldugur. En völd yfir mönnum fengi
maður ekki með því einu að kunna starf
sitt betur en aðrir, heldur væri einnig
nauðsynlegt að kynna sér rit vitrustu
manna. Hann steinhætti þvi að lesa dæg-
urrit og annað léttmeti, en sökkti sér nið-
ur í rit Platons, Tolstojs og Marx. 20 ár-
um seinna gat hann haldið hrókaræður
yfir Japönum um skoðanir Platons, Shaws
°g Wells, framtíð kvikmyndanna, enska
og franska málaralist á 18. öld, yfirburði
sinfóníunnar yfir konsertinn, sálfræði
teiknimynda dagblaðanna, stöðu leyni-
lögreglusagna í bókmenntunum, hrun
Þjóðahandalagsins, hvernig heimsveldi
gæti nytfært sér liervald og list og sálar-
tíf og skapferli Leonardo da Vincis!
★ Zíon kallar
ÁRIÐ 1925 verður Wingate lautinant
°g lærir arabisku á foringjanámskeiði i
London. Síðan fær hann stöðu i varnar-
liði Súdans og tileinkar sér brátt ekki
uðeins arahisku, heldur og hugsunarhátt
Áraba. 1933 stjórnar hann úlfaldaleið-
uugri inn í líbisku eyðimörkina í leit að
hinum forna gróðurreit Zezura, sem
ekki fannst. Þá herðir Wingate sig með
hví að bragða ekki annað en döðlur og
iýsi í 8 vikur. Og hann ofbýður mönn-
um sínurn með þeirri lireinlifisblöndnu
sjálfstjdtun að ferðast i hrennandi sólar-
hita eyðimerkurinnar á daginn, en hvila
sig á nóttunni, sem enginn annar foringi
lét sér til lmgar koma. Mönnum hans
svellur móður yfir þessari harkalegu
meðferð, en aðdáun þeirra á hæfileikum
foringjans verður heiftinni yfirsterkari.
Eftir 5 ára dvöl i Súdan siglir Wingate
heim til Englands til að kvænast þar
mömmulegri konu, sem hann hafði verið
heitbundinn 6- ár. En á skipinu verður
hann ástfanginn i 16 ára stúlku og kvæn-
ist henni 1935. I Englandi er hann settur
yfir fótgönguliðssveit.
Árið 1936 er liann sendur til Gyðinga-
lands. Þá verða tímamót i lífi hans. Eft-
ir mánaðardvöl í Landinu helga er hann
orðinn eldheitari Zionisti en Júðarnir
sjálfir. Hér finnur hann heila þjóð, sem
þolað hefur fyrirlitningu eins og hann
sjálfur i skóla. En þessa lítilsvirðingu
hefur Gyðingaþjóðin afborið um alda-
raðir og er ósigruð enn. Hjá þessu fóllci
finnst honum hann eiga heima.
Wingate lærði þegar hebresku og setti
sér það fui'ðulega markmið að verða for-
ingi Gyðingahers i styrjöld. Þjóðernis-
hreyfingin (Haganeh) i Palestinu hélt
lengi vel, að þessi hrezki foringi væri
ekki annað en skæður njósnari. Loks var
hann þó tekinn í flokkinn sem vinur
(hayedid). Gerðist Wingate nú góðvinur
dr. Weizmanns, siðar forseta, enda þótt
honum fyndist Weizmann allt of hægfara
stjórnmálamaður. Wingate stakk upp á
því að skipta Palestínu í þrjú yfirráða-
svæði: arabiskt, júðskt og brezkt, og
bauðst sjálfur til að gerast foringi varn-
arliðs Gyðinga. Slikt áform brezks liðs-
foringja var með ódæmurn, en Wavel,
yfirmaður Wingates, þekkti hugsunar-
hátt hans, lét sér nægja að gefa honum
áminningu og sendi hann siðan til að
skipuleggja næturvarnarsveitir gegn