Samtíðin - 01.12.1962, Blaðsíða 29

SAMTÍÐIN
21
Ingólfur Davíösson:
★ -------------------------
SÍLD VEIÐISKIPIN fylla sig fyrir
norðan. Vestanátt og skýjafar syðra.
Strákpattar i veiðihug' hópast niður að
Reykjavíkurtjörn með tæki sin, blikk-
bauka eða sultuglös úr búri mömmu
sinnar. Þeir sökkya ilátunum i vatnið
og eru jafn ánægðir með fáein liornsíli
og síldveiðiskipstjóri eftir ágætt kast.
Litlu, göddóttu hornsílin eru lika mesti
merkisfiskur og mergðin geysileg bæði
í ósöltu vatni og sjó suður um heim.
Þegar hrygningin nálgast i mai og júni,
fer liængurinn að safna slýþráðum, sem
bann ber í munni sér, og limir þá sam-
an með slími af kvið sér og festir við
botninn. Býr hann lil hola, haglega gerða
kúlu með opi á hliðinni. Þegar þetta
breiður er fullgert, er samt mesla erf-
iðið eftir, en það er að ná sér i konu og
sigra meðhiðlana.
Danski dýrafræðingurinn Lieberkincl
lýsir þeirri baráttu eitthvað á þessa leið:
Hinn grágræni hængur fer nú í brúð-
kaupsbúning sinn, þ. e. verður fegurri
og litskrúðugri með degi hverjum, rauð-
gullinn með blágrænt bak. Stóru gadd-
arnir verða nærri hvílir, augun græn-
glitrandi. Þarna syndir hrygna álengdar.
Hængurinn tekur viðhragð. Litaljóma
slær út um hann eins og af innra eldi.
Hann syndir til hrygnunnar, nálgast með
htrandi danslireyfingum og snertir liana
létt með trýninu. Hún er kannske hrif-
í sínu litla hornsílishjarta, en læzt
samt ekki sjá hann.
Er ekki eitthvað svipað til i kveneðl-
mu, hvar sem er í heiminum? Hún synd-
b' virðulega burt. Hann hikar, en þýtur
Ur ríhi ndttúrunnar 30. cjrein
Tilhugalíf á Tjörninni
svo á eftir. Hún er ekkert að flýta sér,
gýtur augunum i laumi til baka til að
sjá, hvorl liann komi ekki á eftir. Ef
hann hefúr inisst kjarkinn, er hún vís
til að gera eitthvað til að eggja hann!
Hún er bara að stríða honum og vill auð-
vitað láta dást að sér.
Þegar liann kemur aftur, fagurglitr-
andi og hofmannlegur í hreyfingum, sýn-
ir hún enn lítinn áhuga. Annan liæng ber
kannske að, og þá er friðurinn úti.
Heima-hængurinn óttast keppinaut, reis-
ir gaddana og ræðst á gestinn. Ef liann
flýr ekki, hefst undir eins grimmasta
einvígi. Hrygnan horfir á með velþókn-
un. Þeir eru að berjast um liana. Hún
sér, að báðir eru i rauninni myndar
hængir, litaljómandi í ákafa bardagans.
Oftast rekur heima-hængurinn hinn
óhoðna á flótta. Hrygnan verður nú eft-
irlátari en áður, en er samt ekki laus
við óþægð og stríðni. Loks tekst hængn-
um að koma henni inn í hreiðrið. Þar
gýtur hún um 100 hrognum, sem liæng-
urinn flýtir sér að frjóvga. Ilrygnan sinn-
ir þeim ékkert, en flýtir sér burt, venju-
lega út gegnum hreiðurvegginn. Hæng-
urinn gerir við hreiðrið, annast hrognin
og gerir að þeim vatnsstraum. Hann
þarf líka að verja hreiðrið fyrir ýmsum
óvinum, jafnvel lirygnunni, sem þykir
hrognin góð lil matar! Er hann nú að
nótt og dag og gefur sér vart tíma til að
éta.
Margar hættur híða seiðanna, þegar
þau eru komin úr hreiðri. Þroskinn er
ör; þau eru fjölgunarfær á næsta vori.
Bæði kynin eru grágræn að lit mestan