Morgunn


Morgunn - 01.07.1974, Síða 65

Morgunn - 01.07.1974, Síða 65
I.ANDNÁM ÍSI.ENDINGA VESTAN HAFS 63 þykja mikils um vert. Óhætt mun að fullyrða, að í þann félags- skap hafi verið lagt meira starf og að þar hafi kennt meiri fórn- fýsi en dæmi eru til um nokkurn félagsskap hér á landi. Vestur-Islendingar likjast i mörgu — líklegast öllu — þeim forfeðrum sínum, sem námu Island 1000 árum áður. Þeir líkjast þeim í mannkostum og kappgirni og þreki. Atferli Islendinganna á Nýja íslandi var að fleiru leyti ólíkt athöfnum annarra frumbyggja Vesturheims en því einu, að þeir settu sér stjórnarskrá og lög. Fyrsti innflytjendahópurinn kom þangað 21. okt. 1875. Tæp- um tveim árum síðar hafa þeir komið sér upp prentsmiðju og blaði í fámenninu og fátæktinni. Fyrsta tölublaðið kom út í sept. 1877. „Prentsmiðjan og blaðið,“ segir dr. Björn B. Jónsson, „eru óræk sönnunarmerki þess, að án bókmennta fær íslenzk sál ekki lífi haldið. Án bókmennta gátu nýlendumenn ekki unað aafi sinni árinu lengur.“ Snemma bei'gðisl krókur til þess, er verða vildi. Lang skýr- asta einkennið á Vestur-Islendingum hefur bókmenntatilhneig- ingin verið. Það hefir aldrei komið fyrir í Vesturheimi, norðan frá íshafi og suður á syðsta odda Eldlands að jafn-fámennur þjóðflokkur hafi látið frá sér fara jafnmikið af prentuðu máli, eins og blöð Vestur-Islendinga eru, tímarit og bækur. Ekki þarf að taka það fram, að þetta prentaða mál er misjafnt að gæð- um frá bókmenntalegu sjónarmiði. Svo er með öllum þjóðum. 6>g svo er í þessu efni tvenns að gæta. Tilhneigingin til að rita er bersýnilega óvenjulega algeng með löndum okkar vestra. Ekki eingöngu í samanburði við aðra þjóðflokka þar. Enginn samanburður kemui þar til neinna mála. Heldur líka í saman- burði við íslenzku þjóðina hér heima. Að hinu leytinu, skilst mér, hefir ekki að jafnaði jafn mikilli gagnrýni verið beitt af ntstjóranna hálfu þar, eins og tíðkast hefur annarsstaðar. „Allt er hirt og allt er birt“, segir K.N. í einni skopvísunni sinni. bað stafar sumpart af því, að blöðin eru tiltölulega stór, en ekki að sama skapi mikill fastur starfskraftur við þau. En að nokkru leyti á það lika rót sína að rekja til þeirrar, nokkuð
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116

x

Morgunn

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunn
https://timarit.is/publication/668

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.