Sjómaðurinn - 01.06.1940, Blaðsíða 41

SJÓMAÐURINN
35
V.0£.
Vorið ennþá vinnur tafl,
veröld sólar nýtur;
tilverunnar tvískift afl
tengir bæði og slítur.
Geislaböndin glittir í,
glatt á söndum vaka;
sær og ströndin sumarhlý
saman höndum taka.
MARÍUS ÓLAFSSON.
Látinn
f élagi.
Vilhjálmur Þorsteinsson stýrimaður.
í aprílmánuði síðastliðnum vildi það sorglega
slys til, að Villijálmur Þorsteinsson, stýrimaður
á e.s. Súðinni, drukknaði i Runeornhöfn i Eng-
landi. Vilhjálmur lieit. lætur eftir sig konu og
eina dóttur uppkomna. Hann var ágætur félagi í
Stýrimannafél. fslands. Blessuð sé minning hans.
Kreiðtir§k
sigliug.
Eftir Bergsvein Ólafsson, lækni.
J FYRSTA tbl. Sjómannsins 1940, bls. 15, er
mynd af bátum í nausti; undir mynd þessari
stendur: „Seglin viðruð. Skipið stendur við Steins-
kot á Eyrarbakka.“
Þar sem staðurinn, er myndin sýnir, er ekki
rétt nefndur, vil eg biðja Jjlaðið að leiðrétta það
við fyrstu hentugleika. Myndin er nefnilega ekki
frá Eyrarbakka, heldur af bátum, nausti og hús-
hin að Hvallátrum á Breiðafirði, hún er tekin af
Haraldi Blöndal ljósmyndara árið 1909; liann var
þá að vísu búsettur á Eyrarbakka, en ferðaðist
l*m Breiðafjörð og tók víða myndir þetta ár, með-
al annars þessa.
Eins og glögt má sjá, eru skipin, er myndin
■sýnir, ekki með sunnlensku lagi; stefnislag má
glögglega greina, sem svo sem lcunnugt er, er all-
mjög frábrugðið á sunnlenslcum og breiðfirskum
skipum. Þá er og seglbúnaður á skipunum, er
myndin sýnir, svonefnd gaffalsigling, en hún var
mest notuð á vestanverðum Breiðafirði eftir síð-
ustu aldamót, og er hún notuð enn í dag þar um
slóðir. Er mér ekki kunnugt, að hún liafi verið
alment notuð á Suðurlandi eða við Faxaflóa. A
róðrarskipum á þeim slóðum var algengust sprit-
sigling, eins og sjá má af mynd siðar í sama blaði,
þar sem sýnt er skip i Þorlákshöfn. Gaffalsigling-
in er nokkurnvegin eftinnynd af lcútterasigling-
unni, þó vantar þar bómuna, sem aldrei var liöfð
á róðrarbátum, enda var hún og seglin þar með
óþægilegri í meðförum og farviður allur fyrir-
ferðarmeiri, ef liún var höfð. Spritsigling þektist
að vísu á Breiðafirði en var sjaldgæf, og aldrei
sá eg hana á stærri bátum en fjögramannafari,
einstaka hafði og loggortsiglingu, og var hún mest
notuð, að því er eg liygg í aftursegl á skipum
meðan ráseglin, eða þverseglin, eins og þau voru
oftast kölluð, voru í notkun. Þegar eg man fyrst
eftir, var aðeins eilt skip í Flateyjarhreppi, er þá
siglingu notaði eingöngu, þó var sá seglhúnaður