Landneminn - 01.10.1955, Blaðsíða 6

Landneminn - 01.10.1955, Blaðsíða 6
þagnaður þegar annar gellur viS. Þetta er prófraun: hljómurinn gef- ur til kynna, hvort pípan er ógölluS éða ekki. Hvílík stálsinfónía, hví- líkir hljómar í þessu risavaxna píanói stóriðjunnar! Margir af verksmiðjustjórnendun- um og verkstjórunum eru konur, jafn kunnugar öllum knútum í stál- iðjuverinu og eldhúsinu heima hjá sér. Nokkrar stúlkur koma til okkar og gefa okkur hringi, sem hafa ver- ið sagaðir af stálrörunum. Dálítið víð armbönd, þyngri en nokkur handjárn, blikandi í sárið og með hárbeittar brúnir. Stálhringir frá Anshan til minja: hverjum mun detta í hug, að þeir séu kínverskir? Stúlkurnar eru mitt á milli þess að vera feimnar og djarflegar, ákveðn- ar í hreyfingum, rjóðar í kinnum þrátt fyrir inniveruna í verksmiðj- unum, með þykkar fléttur festar upp í hnakkanum til þess að ekki stafi af þeim lífshætta innan um vélarnar. Stáliðjuver sem framleiðir járn- b^autarteina. Hráefnið er sverir járn- bjálkar, sem eru gripnir með raf- segli, er svífur af stað meS þá gegn- um loftið. Stúlka situr við tækja- borð og stiórnar málmbyrðunum af leikandi lipurð (en manni verður hu^sað, hvernio: færi, ef rafstraum- urinn rofnaði: skella þá járnstykk- in á gólfiS?). Ógurlegur ofn gleypir járnbitana, og eftir nokkra stund koma þeir út úr honum hvítglóandi, iþjóta af stað með stuttu millibili eftir rennibrautum inn í pressurnar, fara í gegnum hverja pressuna á annarri, verða stöðugt lengri og miórri: glóandi slöngur í eltingaleik fram og aftur um verksmiðjuna. Standi maður á einhverri brúnni, þes*ar svona glóormur kemur æð- andi framhiá, fær maður ofbirtu í au<?un og finnur brennandi geisla- hitann. En brátt er órólegu flakki ormsins lokið, hann safnast til sinna líka í hinum enda verksmiðjunnar, dökknaður og storknaður, orSinn að járnbrautarteini. Voða ber aS höndum. Tveir gló- andi járnormar hafa lent fast hvor á eftir öSrum inn í eina pressuna, kviknaS saman á leiðinni í gegnum hana, og út úr henni kemur helm- ingi lengri teinn en venjulega. Hann rekst einhvers staðar í, kengbognar, rífur með sér járnbrú, verður eins og átta í loftinu, líkastur glóðar- þræði í gífurlega stórri ljósaperu. Nokkrir verkamannanna hrópa og pata með höndunum, einn þeirra þýtur af stað með Iogsuðutæki, greinilega í þeim tilgangi að brenna teininn í tvennt, en hrekkur undan logandi kvikindinu, sem mundi brenna af honum fæturna á svip- stundu, ef þaS kæmi viS hann. I sömu andrá er straumurinn rofinn, allar vélarnar stöðvast, teinarnir storkna í pressunum. Við lítum rétt sem snöggvast inn í bræðsluskála og steypustöðvar, þar 'sem hávaðinn, hitinn, úteeislunin frá járni í deirrlu, neistaregn úr pressum og sindur undan slasihömrum staS- festa fullkomlega hugmvndir manna um stóriðjuverin sem jarðnesk víti, leiksvið ofurmannlegs sköpunar- drama. Kínverjar sem járnbræðslumenn, stálsmiðir: sjálfum sér líkir eins og ævinlega, þegar í stað búnir að semja sig aS nýjum aðstæSum, alltaf jafn rólegir og liSugir. Bændur af kaolíangsléttunni utan viS borgina, sem hafa kastaS frá sér tréplógi og burðarslám og gerzt iðnaðarverka- menn, herrar járns og stáls. Koma til vinnu sinnar meS augnhlífar, skyggnihúfur og grófgerSa leSur- hanzka, oftast keikir, með úlnliði eins og ungar stúlkur, veitist ótrú- lega létt að valda hinum nýju störf- um. MaSur verSur þess hvarvetna var, að hinir kviku og sveigjanlegu kín- verjar eru óbugandi þjóð, he.rí í meiri mannraunum en nokkur þjóð hefur ratað í á vorum dögum. Inni í borginni á ný: dagheimili fyrir börn, háreist sem höll. Starfs- fólkið hvítklætt eins og hjúkrunar- konur, margir meS bindi fyrir munn- inum. Stuttur stigi meS smáþrepum viS hlið hinna, einnig rennibrautir þar sem börnin bruna sér. ViSbyggð- ur hljómskáli, þar sem börnin hafa fjölda einfaldra hljóSfæra til afnota, svo aS þau geti byrjað í tæka tíð að semja smá iðnaðarsinfóníur! Epla- og perutré mdðfram götun- um í þúsundalali. Verksmiðjur og ávaxtatré: löng trjágöng þar sem ávextir vaxa handa hverjum sem er. Nítjánda-febrúar-garSurinn,kennd- ur viS frelsisdaginn: umbreytt órækt- arsvæði fyrir utan borgina. Tilbúið stöðuvatn með bátum og háum boga- brúm. Listsýniní?askálar þar sem fólk bíður i röSum viS inngöngu- dyrnar. AS baki rís hamraás með grónum brekkum: vöxnum trjám sem gróðursett voru rétt eftir lýð- frelsunina. Eintóm ávaxtatré. Opinberar heimildir veita dágóða yfirsýn yfir kínversku iðnvæðinguna. Fyrstu árin eftir byltinguna — fram, til 1952 — eru talin undirbún- ingstími. Fyrsta fimm ára áætlunin hófst í ársbyrjun 1953, og á þeim tveimur árum, sem liðin eru, segiast þeir hafa náð geysilegum árangri. Ráðgert var að bygsia 114 stóriðju- ver, og þriðjungur þeirra er þe«;ar fullgerður, tekinn til statrfa. Heild- arframleiðslan er sögð fjórum sinn- um meiri en 1949 og vinnuafköst hvers verkamanns nærri helmingi meiri. Þjóðnýttum ríkisfyrirtækjum fjölgar örast, og þau framleiða nú rösk 70% alls iSnvarnings. Aætluð framleiðsla 1954 var 82 milljónir tonna af kolum, 3 milliónir tonna af járni, rúmlega 2 milljónir tonna af stáli. I sjálfu sér ekki sér- staklega háar tölur, en góð byrjun. Kína er enn í tölu hinna minni iðn- aðarvelda, En áherzlan hvílir á enn. $ LANDNEMINN

x

Landneminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Landneminn
https://timarit.is/publication/893

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.