Bændablaðið - 24.02.2006, Blaðsíða 36

36 Þriðjudagur 28. febrúar 2006
Rjúpnaveiði-
bannið 2003
og 2004
Varpstofn
rjúpunnar
rúmlega
þrefaldaðist á
tveimur árum
Ólafur K. Nielsen fuglafræðing-
ur flutti erindi um íslensku
rjúpuna á Fræðaþingi landbún-
aðarins á dögunum. Hann
skýrði m.a. frá því að varpstofn
rjúpunnar hafi rúmlega þrefald-
ast á árunum 2003 og 2004 þeg-
ar bannað var að veiða hana.
Árið 1950 var mörkuð veiðiráð-
gjöf sem fylgt hefur verið fram
til þessa. Þar segir að skotveiðar
hafi engin áhrif á stofnstærð
rjúpunnar. Ólafur sagði að
seinni tíma reynsla og rann-
sóknir sýni að þessar forsendur
fái vart staðist og veruleg hætta
á rányrkju felist í því að nytja
stofninn undir slíkum formerkj-
um.
Árið 1955 var rjúpnastofninn í
sögulegu hámarki að sögn Ólafs
en hefur síðan hnignað og aldrei
rétt úr kútnum eftir það. Sveiflur í
stofnstærð hafa viðhaldist en topp-
arnir hafa verið verulega minni en
áður var. Menn vita ekki hverju
það er að kenna að stofninn hefur
minnkað svo mikið eftir 1955.
Ekki er heldur að fullu ljóst hvað
veldur sveiflunum í stofnstærð-
inni. Munur á rjúpnafjölda í há-
marks og lágmarksárum getur ver-
ið á bilinu þrefaldur til tífaldur.
Ólafur skýrði frá því að um
1850 hófst útflutningur á rjúpu og
varði hann alveg til ársins 1940.
Þessi verslun var í mestum blóma
á fyrstu þremur áratugum 20. ald-
ar. Sem dæmi má nefna að um ein
milljón fugla var flutt út á árunum
1924-1927.
Í Bændablaðinu 14. feb. sl. birtist bréf frá
mér til stjórnar BÍ þar sem ég vefengi af-
greiðslu á tillögunni um sölu á hóteleignun-
um þar sem ekki væri heimilt að hafa leyni-
lega atkvæðagreiðslu um mál af þessu tagi
á fulltrúafundi þar sem almennir félags-
menn ættu að fá að vita um afstöðu fulltrúa
sinna til málsins og tillaga um atkvæða-
leyndina fékk 7 mótatkvæði.
(Ég vil taka það fram sérstaklega að at-
hugasemdir mínar snúa eingöngu að fram-
kvæmd atkvæðagreiðslunnar en alls ekki
niðurstöðu hennar).
Af þessu tilefni hefur Bbl. leitað álits
Hauks Halldórssonar, þingforseta, á þessu
atriði.
Hann taldi að fyrst ekki kom fram ósk
um nafnakall hefði þinginu verið frjálst að
ákveða þessa aðferð.
Þeirri niðurstöðu er ég ósammála. Þar
styðst ég við álit Þórunnar Guðmundsdóttur
hrl., sem vitnar um þetta til fræðirita um
fundarsköp. Hún telur að hagsmunir al-
mennra félagsmanna af að geta fylgst með
afstöðu hinna kjörnu fulltrúa séu svo ríkir
að óheimilt sé að viðhafa leynilega at-
kvæðagreiðslu við þessar aðstæður. Skipti
þá ekki máli hvort um það er einhugur
meðal fulltrúa eða ekki.
Á opnum fundum, þar
sem hver greiðir atkvæði
fyrir sig einan, er hins
vegar skylt að verða við
ósk um leynilega atkvæða-
greiðslu.
Í Þingsköpum fyrir
Búnaðarþing, 13. gr., er
fjallað um atkvæðagreiðsl-
ur. Meginreglan er að þær
fari fram með handauppréttingu, en nafna-
kalli ef þess er óskað sérstaklega. Ekki er
gert ráð fyrir leynilegri atkvæðagreiðslu.
Í samþykktum BÍ stendur að búnaðar-
þing setji sér þingsköp. Það er eðlilegt
ákvæði en þýðir ekki að þar með geti það
vikið til hliðar almennum reglum um fund-
arsköp, sem þar að auki eiga að styðja lýð-
ræðisleg réttindi þeirra sem senda fulltrúa
til að fara með umboð sitt, eins og er í
þessu tilviki.
Það er hins vegar skoðun mín að fyrir
utan hinar almennu reglur um fundarsköp
geti búnaðarþing haldið í hinar fornu hefðir
sínar, eins og að tala um
þing í stað fundar, forseta í
stað fundarstjóra, öll mál
fari í gegnum tvær umræð-
ur, mál þurfi að leggja
fram með margra vikna
fyrirvara til að vera þing-
tæk o.s.frv.
Þessi formsatriði virð-
ast vera sniðin til að líkja í
sem flestu eftir Alþingi en
virðast því miður helst til þess fallin að
draga úr skilvirkni í störfum. Meðan þau
hins vegar þjóna hégómagirnd meirihluta
fulltrúa verður það bara svo að vera.
Í áðurnefndu bréfi mínu krafðist ég þess
að öll fyrirliggjandi fundargögn um kauptil-
boðið yrðu birt, en var sagt að um þau gilti
samningsbundinn trúnaður. Ég hafði því
samband við Sigurð G. Guðjónsson hrl. en
hann kom að málinu með tilboðsgjafa.
Hann taldi að eftir að málið hafði verið af-
greitt væri öll leynd um það ástæðulaus
enda augljóst að málavextir hlytu að spyrj-
ast út þegar svo stór hópur fólks hefði um
þá vitneskju. Þeim skilaboðum hef ég kom-
ið til formanns BÍ.
Því er ljóst að það er aðeins einn aðili
sem vill leyna okkur þessum upplýsingum
og það er stjórn BÍ.
Naumast þarf að deila um það að mistök
voru gerð við fundarstjórn á aukaþinginu. Í
þeirri staðhæfingu felst enginn áfellisdómur
yfir 1. Þingforseta Auka-Búnaðarþings
2006 eða fulltrúum þar sem tilvitnuð regla
um almenn fundarsköp hefur ekki verið
mikið í umræðu.
Eins og ég hef bent á má bæta að
nokkru leyti fyrir þessi mistök með auð-
veldum hætti, sbr. bréf mitt.
Af tölvuskeytum, sem hafa farið milli
mín og formanns BÍ, skilst mér þó að
einskis sé að vænta í því efni frá stjórn BÍ
Því vil ég hér með skora á alla fulltrúa
sem sátu aukaþingið að gera lýðum ljóst
hvernig atkvæði þeirra féll við atkvæða-
greiðsluna um kauptilboðið, ef þeir á annað
borð þora að kannast við afstöðu sína
frammi fyrir umbjóðendum sínum.
Sömuleiðis skora ég á Bændablaðið að
birta þær yfirlýsingar sem þannig kunna að
berast.
Þá skora ég einnig á stjórn BÍ að hún
geri grein fyrir ástæðum þess að leynileg
atkvæðagreiðsla var viðhöfð.
Skálpastöðum 19. febrúar 2006.
Leynd eða nafnakall?
Guðmundur
Þorsteinsson, bóndi
Skálpastöðum
Þegar forystumenn bænda koma
saman á leynifund í „sinni eigin”
Bændahöll til að fjalla um hags-
muni þeirra sjálfra, sem þar sitja,
er mál til komið að bændur rísi
upp og skipti inn nýju baráttuliði,
sem berjist fyrir hagsmunum og
réttindum stéttarinnar.--
Þannig hugsaði ég þegar ég las
síðustu tvö Bændablöð. Sértaklega
það seinna með dæmalausum út-
skýringum um fundarsköp á bún-
aðarþingi, sem ekki mátti segja frá.
Því set ég fram
þessa spurningu
og beini henni
sérstaklega til 36
þingfulltrúa, sem
mér virðist hafa
misst samband
sitt við bændur
með því að hafna
sölu á hótelum
bænda og mót-
töku andvirði hagnaðar til að
skila til bænda.
Ég minnist þess á bændafundi
fyrir um 5 árum síðan á Hvolsvelli,
að ég ræddi um Lífeyrissjóð
bænda og hversu bág staða væri
hjá lang verst stæða lífeyrissjóði
landsins. Ég hvatti formann
Bændasamtakanna til að beita sér
fyrir sölu Hótels Sögu og láta and-
virði sölunnar renna til Lífeyris-
sjóðs bænda. Ég minnti á að bænd-
ur greiddu 5 til 10% af launlið sín-
um í 12 ár, frá 1958, til þeirrar
byggingar, innheimt sem 0,5% og
síðar 0,25% viðbótargjald af sölu-
vörum landbúnaðarins, auk ann-
arra viðbótarframlaga úr sjóðum
bænda. Ari Teitsson svaraði mér
eitthvað á þá leið að þessir bændur
væru flestir látnir! Þeir voru þó
þarna nokkrir viðstaddir á fundin-
um og þeir eru enn fjölmargir um
allt land til vitnisburðar um sínar
lífeyrissjóðsgreiðslur frá um 15 til
35 þúsund krónur á mánuði og
ekkjur þeirra, sem stóðu við hlið
bænda sinna í öllum bústörfum,
með helmingi lægri greiðslur úr
lífeyrissjóðnum.
Til allrar hamingju batnaði
staða Lífeyrissjóðs bænda þegar
samþykkt var af ríkisstjórn 2005 í
samráði við bændaforystu landsins
að andvirði eigna Lánasjóðs
bænda skyldi renna til lífeyris-
sjóðsins. Nú hefur þessu verið
breytt án andmæla forystunnar, að
því er virðist, þar sem andvirði
húseigna sjóðsins eiga að renna til
bygginga reiðhalla!!!
Það skiptir vonandi enn máli
að staðið sé við gefnar yfirlýsingar
og loforð ráðherra og ríkisstjórnar.
Því eiga allar eignir Lánasjóðsins
að fara óskertar til Lífeyrissjóðs
bænda og bændaforystan verður að
fylgja því eftir.
Heyrst hefur
af fyrrnefndum
„leynifundi”
Búnaðarþings
með sínum upp-
lýstu og hand-
stýrðu fundar-
sköpum, að ekki
hafi mátt taka til
umræðu og af-
greiðslu, hvernig ætti að verja um
tveimur milljörðum kr., sem hrein-
um hagnaði af söluandvirði hótel-
anna og því hafi nokkrir fulltrúar
hafnað sölunni. Ef rétt er, þ.e.a.s.
að bændaforustan hafi ætlað þenn-
an hagnað til sjálf sín, þá er
bændaforystan sannarlega að-
þrengd og firrt.
Það voru bændur sem ákváðu
byggingu Hótel Sögu og lögðu til
hennar af litlum launum sínum í
12 ár. Margir þeirra eru enn lifandi
og því tel ég sannarlega kominn
tíma til að skila ágóða þeirrar fjár-
festingar til þeirra, með því að and-
virði söluhagnaðar renni að stærst-
um hluta í Lífeyrissjóð bænda og
kannað verði hvort mögulegt sé að
greiða þeim sérstaka uppbót, með
sérgreiðslum úr sjóðnum, af hagn-
aðinum.
Ég skora á formann Bænda-
samtaka Íslands að beita sér þegar
í stað fyrir því að fram fari almenn
skrifleg skoðanakönnun meðal
bænda um það, hvort selja eigi
hótelin og hvert andvirði söluhagn-
aðar eigi að renna, ef viðkomandi
væri sammála sölu, með því að
gefa upp nokkra valmöguleika.
Þessi áskorun mín höfðar til
þeirrar spurningar, sem fram er sett
í fyrirsögn þessarar greinar.
Er bændaforustan
aðþrengd og firrt?
Halldór
Gunnarsson,Holti
Bændablaðið
Smáauglýsingar.
5630300
Sauðfjárbændur
athugið – nýtt
skýrsluhaldsforrit í
sauðfjárrækt
Bændasamtök Íslands eru að taka í notkun nýtt
skýrsluhaldsforrit í sauðfjárrækt. Um er að ræða
gagnagrunn sem er aðgengilegur bændum á netinu.
Netforritið gerir bændum kleift að halda utan um
skýrsluhald sitt í gagnagrunninum. Nýja forritið býður
upp á marga möguleika sem ekki hafa staðið til boða í
skýrsluhaldskerfum sauðfjárræktarinnar fram til þessa.
Forritið er þróað í tölvudeild Bændasamtaka Íslands að
mestu leyti.
Kynningarfundir vegna forritsins verða haldnir á eftirfarandi
stöðum:
28. feb. kl. 13:00 Blöndudós, Sjálfstæðissalurinn
kl. 20:30 Sauðárkrókur, Svaðastaðir
kl. 14:00 Árnessýsla, Þingborg
kl. 20:30 Rangárvallasýsla, Árhús við Hellu
1. mars kl. 14:00 Vestur Skaft., Hótel Klaustur
kl. 20:30 Austur Skaft., Smyrlabjörg
kl. 14:00 Reykhólar, grunnskólinn
kl. 20:00 Barðaströnd, Birkimelur
2. mars kl. 13:00 Suður-Firðir, Hótel Bláfell
kl. 20:00 Hérað, Ekkjufell
3. mars kl. 13:00 Vopnafjörður, Syðri Vík
6. mars kl. 13:00 Eyjafjörður, Hlíðarbær
kl. 20:30 Þingeyjarsveit, Breiðamýri
kl. 15:00 Hvanneyri, mötuneyti
7. mars kl. 10:00 Þistilfjörður, Ytra Áland
kl. 13:00 Ísafjörður, Háskólasetrið
kl. 15:00 Kópasker, Fjallalamb
kl. 15:00 Snæfellsnes, Breiðablik
8. mars kl. 14:00 Dalir, Dalabúð
Bændasamtök
Íslands