Prentarinn - 01.04.1994, Blaðsíða 5

að offsetprentunar en stærsti hluti
aukningarinnar verður á nýjum
markaði.
Tölvulitprentun hentar vel í
upplögum frá 100 til 1500. Ef upp-
lögin eru stærri borgar sig að off-
setprenta, en minni verkefni væri
hagkvæmast að ljósrita í litljósrit-
unarvélum á borð við Canon CLC.
Það kom fram í máli margra fyr-
irlesara að skoða bæri þessa tækni
sem úttakstæki fyrir tölvur og að-
eins þeir sem hefðu full tök á
tölvutækni og gagnaflæði gætu
með góðu móti fengist við tölvu-
prentun. Það væri ástæðan fyrir
því að prentarar almennt kæmu
þama lítið við sögu.
Það eru fyrst og fremst tvær
prentvélar sem berjast um mark-
aðinn fyrir tölvulitprentun,
Chromapress og Indigo. Þær eru
dýrar, Chromapress vélin var sögð
kosta um 23 milljónir króna.
„Ef þú bíður nógu lengi verður
þessi þjónusta verðlaus," var svar-
ið þegar ég spurði hvort ekki borg-
aði sig að bíða þar til tækin lækk-
uðu í verði. „Þeir sem endalaust
velta því fyrir sér hvort það sé
þess virði að standa í þessu munu
staðna," sagði Larry Chism frá
Moore rannsóknarstofnuninni.
„Aðeins þeir, sem hella sér strax út
í þetta og prófa sig áfram, ná
árangri."
Því var haldið fram að innan
skamms yrði ekki þörf fyrir iðnað-
armenn í prentun heldur kunn-
áttusama tæknimenn. Þá skoðun
styður að á Agfa tæknisýningunni
sýndi Roland nýja gerð af sex lita
offsetprentvél sem er hugbúnaðar-
stýrð að miklu leyti. Það er þ\ú
sama hvert litið er: prentarar án
tölvukunnáttu verða í aukahlut-
verkum í framtíðinni. Sjálfvirkni
og stýritækni mun greinilega
halda innreið sína í offsetprentun í
auknum mæli og leiða tii þess að
störfum fækki umtalsvert.
Bókband við pöntun
Hröð þróun í tölvuprentun og Ijós-
ritun ýtir undir þróun ýmissa véla
í bókbandi sem gera kleift að af-
greiða við pöntun það sem áður
tók daga og vikur að gera. Fram til
þessa hefur ekki verið urn aðra
möguleika að ræða en að líma kjöl
eða hefta en nú beinist athyglin að
möguleikum á harðspjöldum
þannig að hægt verði að búa til
harðspjaldabækur við pöntun.
RepKover kerfið frá Otabind er að-
ferð sem margir binda vonir við að
nái að hasla sér völl á þessu sviði
en um hana hefur m.a. verið fjall-
að á námskeiðum Prenttækni-
stofnunar um brot og broh'élar.
Almennt er talið að hröð þróun
verði á sviði bókbands-við-pöntun
á næstu árum, eftir því sem tækni
við prentun-við-pöntun fleygir
fram. Sá tími gæti komið að í
bókabúðum yrðu aðeins sýnishorn
af bókum, og tölvur þar sem menn
veldu sér bók sem þeir fengju
prentaða og bundna í búðinni.
Hver veit.
Samantekt
Breytingum fylgja bæði ógnanir og
möguleikar. Prentmiðlar hafa
sannarlega ekki sungið sitt síðasta,
en æ fleiri möguleikar skapast í út-
gáfu tölvugagna. Hefðbundinn
prentiðnaður minnkar. Útgáfuiðn-
aður blæs út. Öll störf munu krefj-
ast ítarlegrar tölvu- og tæknikunn-
áttu. Fáir munu vinna í fram-
leiðslu, margir í þjónustu og sam-
skiptum. Gæði felast í því að
prenta það sem viðskiptavinurinn
vill, þegar hann vill, þar sem hann
vill.
Við eigum nú um þrjá kosti að
velja:
1) Láta sem ekkert sé.
2) Fylgjast með og bíða átekta.
3) Prófa nýja möguleika.
Prentarar framtíðarinnar (?) við tdlvuskjá Chromapress litprentvélarinnar, en
prentvélin sjálf er í bakgrunni.
hugtak komið til skjalanna sem er
„pre-publishing" („fyrir útgáfu"),
sem mætti því kalla útgáfusmíð.
Með þessu er átt við að ekki er
endilega sjálfgefið að útgáfa hafi í
för með sér prentun heldur koma
aðrir möguleikar æ oftar til greina,
t.d. geisladiskar og gagnagrunnar
tengdir alþjóðatöh'unetum á borð
við Internet. Má þar nefna lýsandi
dæmi að nú þegar eru fleiri al-
fræðisöfn seld á geisladiskum en
bókum.
„Aður gátu setjarar haft fram-
færi sitt af því að setja texta vegna
þess að almenningur gat það ekki.
Nú er sú tækni almenningseign og
því ekkert upp úr henni að hafa
lengur. Það gildir að finna svið,
þar sem þörf er fagkunnáttu, og
ekki eru aðgengileg almenningi.
Af slíku getur fyrirtækið haft tekj-
ur og starfsmenn framfæri," sagði
Jack Powers, útgefandi og fyrrum
setjari.
Miklar breytingar hjá prenturum
Hingað til hafa prentarar getað
andað rólega á meðan prentsmiðir
hafa gengið í gegnum hverja bylt-
inguna á fætur annarri. En nú er
röðin komin að prentuninni. Sú
tækni, sem hér á landi hefur verið
nefnd „prentun við pöntun" (print
on demand), verður æ öflugri og
tekur yfir meira af prenh'erki. Nú-
orðið eru til vélar sem gera kleift
að prenta bæði í svart/hvítu og
fjórlit alls kyns smáprent á meðan
viðskiptavinurinn bíður. Hér á
landi hafði Prentsmiðjan Oddi hf.
forgöngu urn kaup á Xerox Ijósrit-
unan'él og Steindórsprent-Guten-
berg hf. íý'lgdi fast á eftir. Þau
tæki, sem þar eru, gefa okkur hug-
mynd um það sem málið snýst
um. A Agfa sýningunni var sýnd
endurbætt útgáfa af Chromapress
tölvuprentvélinni, sem ljósritar á
streng ríflega þúsund eintök á
klukkutíma í fjórum litum báðum
megin. Slíkar vélar eru þegar
komnar í notkun víða um heim og
áætlar Agfa að um 200 verði
komnar í gagnið fyrir árslok 1995.
Prentun við pöntun snýst um
það að prenta það sem viðskipta-
vinurinn vill þegar hann vill það,
þannig að hann þurfi ekki hafa
neina prentgripi á lager heldur láti
prenta jafnóðum eftir þörfum.
Með þessu móti er hægt að breyta
texta og myndum eftir aðstæðum.
Helstu viðskiptavinir tölvuprent-
unar hafa verið ferðaskrifstofur,
fasteignasalar og uppboðshaldar-
ar. Aætlað er að þessi markaður sé
núna um 9% af heildarmarkaði en
muni fram til aldamóta vaxa í
20%. Að hluta verður það á kostn-
PRMTARINH 4/94 5