Fréttablaðið - 28.08.2014, Qupperneq 4

28. ágúst 2014 FIMMTUDAGUR| FRÉTTIR | 4
HEILSA Sænskur prófessor í öldrun-
arlækningum, Yngve Gustafsson,
segir yfir helming íbúa á heimilum
fyrir aldraða í Svíþjóð vera í lífs-
hættu vegna vannæringar.
Sænska ríkissjónvarpið hefur
það eftir prófessornum að nætur-
fastan, það er tíminn frá síðustu
máltíð dagsins til morgunverðar
næsta dags, megi ekki vera lengri
en 11 klukkustundir. Næturfastan
geti hins vegar orðið miklu lengri.
Vegna skorts á starfsfólki á kvöld-
in sé sumt af gamla fólkinu háttað
snemma. Það leiði til þess að það
fái ekki svokallaða kvöldhressingu.
Guðný Jónsdóttir, næringar-
rekstrarfræðingur á Hjúkrunar-
heimilinu Sóltúni, segir kvöldmat
þar vera borinn fram klukkan 18.
Kvöldhressing sé klukkan 20 og
morgunmatur klukkan 8 til 10.
„Hjúkrunarfræðingar fara oft
með banana eða annað inn til fólks
milli klukkan 20 og 22 á kvöldin
eða á öðrum tímum. Ég held að það
sé sjaldgæft að fólk sé sofnað fyrir
klukkan 20.“
Ingibjörg Hjaltadóttir, dósent og
hjúkrunarfræðingur, segir að þeir
sem sofni fyrir kvöldhressingu
séu sennilega þeir sem orðnir eru
lélegastir til heilsunnar.
„Það er greinilega lítill hópur
því rannsókn sem gerð var á hjúkr-
unarheimilum árin 1999 til 2009
sýnir að næringarástand íbúa
hjúkrunarheimila er gott. Fjöldi
þeirra sem léttist var þrjú til níu
prósent. Þessi útkoma var betri en
gæðaviðmið sem sett hafa verið á
Íslandi og eru 15 prósent. En að
sjálfsögðu er mikil hætta á að aldr-
aðir fái ekki næga næringu.“
Rannsókn sem Ingibjörg gerði
árið 2003 á sextíu sjúklingum eldri
en 65 ára, sem komu inn á öldrun-
ardeildir Landspítala, leiddi í ljós
að 58 prósent þeirra voru vannærð.
Heiða Björg Hilmisdóttir, nær-
ingarrekstrarfræðingur og deild-
arstjóri eldhúss og matsala á Land-
spítala, segir vannæringu alls
staðar vandamál hjá öldruðum.
„Það er mikilvægt að ekki líði
langur tími milli máltíða. Margir
þeirra sem leggjast inn á sjúkra-
hús koma vannærðir. Við erum að
innleiða aðferð til að meta hverjir
eru í hættu. Það vantar tengingu
milli borgar og ríkis til að fylgja
eftir næringarástandi fólks eftir að
það útskrifast af spítalanum.“
Ólöf Guðný Geirsdóttir, lektor og
matvæla- og næringarfræðingur á
Rannsóknarstofu Háskóla Íslands
og Landspítala í öldrunarfræðum,
telur vannæringu algenga meðal
þeirra sem búa heima og eru ekki
fullfrískir.
„Margir þeirra fá sendan mat
heim í hádeg-
inu. Maturinn
er reiknaður
sem ein máltíð
en gamla fólkið
hefur hluta hans
fyrir kvöldmál-
tíð. Þar með er
það í raun að
borða helmingi
minna en miðað
er við að það
ætti að gera. Hjá borginni eru
teymi sem fylgjast með skóla-
máltíðum en þar eru ekki teymi
sem fylgjast með heimsendingu
matar til aldraðra. Ekki er fylgst
með næringarástandi þeirra sem
þiggja þjónustuna.“
Sænski prófessorinn bendir
á að vannæring leiði til veikara
ónæmiskerfis og þar með eigi
einstaklingarnir á hættu á að fá
lífshættulegar sýkingar. Nokkrir
þeirra sem voru mest vannærðir
voru ekki grannir, að því er segir
á vef sænska ríkissjónvarpsins.
ibs@frettabladid.is
Vannærðir eftir nætursvelti
Sænskur prófessor segir að vegna skorts á starfsfólki á kvöldin á heimilum fyrir aldraða séu sumir háttaðir
snemma og missi þess vegna af kvöldhressingu. Löng næturfasta getur leitt til vannæringar. Ingibjörg Hjalta-
dóttir dósent telur lítinn hóp hér missa af hressingunni. Aldraðir séu þó í mikilli hættu á að nærast ekki nóg.
VERIÐ VELKOMIN Í NETTÓ
GRANDA OG MJÓDD
DAG SEM NÓTT
Í ELDHÚSINU Í
SÓLTÚNI „Ég held
að það sé sjaldgæft
að fólk sé sofnað
fyrir klukkan 20,“
segir Guðný Jóns-
dóttir næringar-
rekstrarfræðingur.
Máltíðir í Sóltúni
eru samkvæmt
ráðleggingum land-
læknisembættisins.
FRÉTTABLAÐIÐ/VALLI
INGIBJÖRG
HJALTADÓTTIR
HEIÐA BJÖRG
HILMISDÓTTIR
ÓLÖF GUÐNÝ
GEIRSDÓTTIR
14.859 stokkendur rötuðu í veiði-
skýrslur árið 2009,
en veiði frá 1995 hefur verið um
10.000 fuglar.
EFNAHAGSMÁL Hollenski seðla-
bankinn hefur selt allar kröfur
sem bankinn á í þrotabú gamla
Landsbankans vegna Icesave-
reikninganna. Þetta kemur fram í
tilkynningu sem birtist á vef hol-
lenska seðlabankans í gærmorgun.
Þar segir að ákvörðunin hafi verið
tekin í samráði við hollenska fjár-
málaráðuneytið. Kröfurnar voru
seldar fyrir milligöngu Deutsche
bank.
Upphafleg krafa hollenska
seðlabankans á gamla Landsbank-
ann nam rúmlega 1,6 milljörðum
evra, sem eru um 252 milljarðar
íslenskra króna miðað við núver-
andi gengi krónunnar. Ákveðið var
að hollenski bankinn myndi greiða
hollenskum innstæðueigendum
innstæður þeirra á Icesave-reikn-
ingunum eftir að reikningunum
var lokað í byrjun október 2008.
Í tilkynningu hollenska seðla-
bankans segir að bankinn eigi nú
enga kröfu á gamla Landsbank-
ann.
Af upprunalegri 1,6 milljarða
evra kröfu hafði gamli Landsbank-
inn þegar greitt 932 milljónir evra,
eða 143 milljarða króna miðað við
núverandi gengi. Hollendingar
hafa, ásamt Bretum, höfðað mál
gegn íslenska innistæðutrygginga-
sjóðnum vegna vaxta. Sala á kröf-
unum breytir engu um það dóms-
mál. - jhh
Nýir aðilar eignast kröfur á gamla Landsbankann vegna Icesave fyrir millöngu Deutsche bank:
Hollendingar seldu kröfur vegna Icesave
ICESAVE Bankareikningarnir í Bretlandi
og Hollandi eru eitt mesta hitamál á
Íslandi eftir hrun. FRÉTTABLAÐIÐ/VILHELM
➜ Upphafleg Icesave-krafa
Hollendinga nam sem svarar
252 milljörðum króna.
AFGANISTAN, AP Forsetaframbjóð-
andinn Abdúllah Abdúllah, fyrr-
verandi utanríkisráðherra Afgan-
istans, ákvað í gær að hætta við að
taka þátt í endurtalningu atkvæða
úr seinni umferð forsetakosninga,
sem haldnar voru í júní.
Bæði hann og mótframbjóðand-
inn, Ashraf Ghaní Ahmadsaí, fyrr-
verandi fjármálaráðherra, höfðu
fallist á endurtalningu og létu
stuðningsmenn sína fylgjast með
framkvæmd hennar.
Talsmaður Abdúllahs sagði í gær
að ekkert væri að marka endurtaln-
inguna. Í fyrstu talningu hafði Ahs-
raf Ghani fengið fleiri atkvæði. - gb
Abdúllah hættir við:
Vill ekki lengur
endurtalningu
LÖGREGLUMÁL Íslenskur karlmaður
á sextugsaldri hefur verið úrskurð-
aður í farbann til 16. september
vegna þúsunda barnaníðsmynda
sem fundust í tölvu hans.
Maðurinn var handtekinn við
komuna til Íslands þann 1. ágúst
síðastliðinn. Þá hafði tollgæslan
hann grunaðan um að hafa í fórum
sínum barnaníðsefni.
Á tölvu mannsins fundust um
36 þúsund ljósmyndir sem sýndu
unga drengi á kynferðislegan hátt.
Jafnframt er unnið að því að end-
urheimta myndbönd sem lögregla
telur að hafi verið á tölvunni. Mað-
urinn er dæmdur kynferðisbrota-
maður. - ssb
Maður úrskurðaður í farbann:
Tekinn með
barnaníðsefni
ENDURTALNING Báðir frambjóðendur
höfðu fallist á endurtalingu atkvæða.
FRÉTTABLAÐIÐ/AP
AUGLÝSINGADEILDIR FRÉTTABLAÐSINS– AUGLÝSINGASTJÓRI: Jón Laufdal jonl@frettabladid.is ALMENNAR SÍMI 512-5401: Hjördís Zoëga hjordis@frettabladid.is,
Hlynur Þór Steingrímsson hlynur@365.is, Laila Awad laila@365.is, Sverrir Birgir Sverrisson sverrirbs@365.is, Örn Geirsson orn.geirsson@365.is
FÓLK/LÍFIÐ/SÉRBLÖÐ SÍMI 512-5402: Atli Bergmann atli.bergmann@365.is, Bryndís Hauksdóttir bryndis@365.is, Jón Ívar Vilhelmsson jonivar@365.is, Kolbeinn Kolbeinsson kkolbeins@365.is,
FÓLK OG SÉRBLÖÐ EFNI: Sólveig Gísladóttir solveig@365.is og Vera Einarsdóttir vera@365.is RAÐAUGLÝSINGAR /FASTEIGNIR SÍMI 512-5403: Hrannar Helgason hrannar@365.is,
Viðar Ingi Pétursson vip@365.is ÞJÓNUSTUAUGLÝSINGAR SÍMI 512-5407: Arna Rut Kristinsdóttir arnarut@365.is, Sigrún Helga Guðmundsdóttir sigrunh@365.is
SVONA ERUM VIÐ
Soff ía Sveinsdóttir
veðurfréttamaður
Veðurspá
MILT Í VEÐRI Veðurspáin lítur ljómandi vel út fyrir næstu daga, yfirleitt hægur
vindur og hlýtt í veðri. Lítilsháttar úrkoma, einkum sunnan- og suðaustantil en annars
skýjað með köflum og jafnvel léttskýjað, einkum norðantil.
12°
3
m/s
13°
6
m/s
15°
7
m/s
12°
16
m/s
Yfi rleitt
fremur
hægur
vindur.
Hæg
A-læg eða
breytileg
átt.
Gildistími korta er um hádegi
27°
33°
21°
23°
21°
17°
24°
20°
20°
27°
22°
32°
31°
34°
25°
22°
21°
22°
12°
6
m/s
11°
7
m/s
16°
4
m/s
12°
5
m/s
15°
2
m/s
16°
4
m/s
9°
2
m/s
13°
13°
12°
12°
12°
12°
15°
13°
15°
14°
Alicante
Aþena
Basel
Berlín
Billund
Frankfurt
Friedrichshafen
Gautaborg
Kaupmannahöfn
Las Palmas
London
Mallorca
New York
Orlando
Ósló
París
San Francisco
Stokkhólmur
LAUGARDAGUR
Á MORGUN