Skessuhorn - 23.10.2013, Side 14

14 MIÐVIKUDAGUR 23. OKTÓBER 2013
Ný tegund iðnrekstrar hefur nú
komið undir sig fótunum í Brák-
arey í Borgarnesi. Gamla yfir-
byggða fjárrétt sláturhússins, sem
þar var starfrækt, er nú að hluta til
orðin að bátasmiðju og verkstæði
fyrir smíði úr trefjaplasti. Síðastlið-
inn fimmtudag var öflugum hrað-
fiskibát rennt þar út um dyr. Fleiri
bátar bíða þess nú að verða end-
urbættir í Brákarey. „Við hófum
starfsemi hér í lok nóvember 2006.
Við byrjuðum á því að smíða Eld-
borgina, sem er einkaverkefni og á
að verða snekkjan okkar í ellinni.
Hún stendur hér inni. Það er búið
að smíða skrokkinn og við eigum
allan búnað í hana nema gírinn og
skrúfubúnaðinn. Fjórar manneskj-
ur gætu alveg lokið smíði hennar á
sex mánuðum ef þannig vildi til,“
segja Þorsteinn Máni Árnason og
María Sigurjónsdóttir í samtali við
Skessuhorn. Þau eiga og reka fyrir-
tækið sem þau hafa nefnt; „IKAN-
Bátasmiðjan í Brákarey við Borg-
arnes.“
Löng reynsla
af bátasmíðum
Þorsteinn Máni hefur unnið við
skipasmíðar í mörg ár og er lærð-
ur skipasmíðameistari. Á síðasta
ári lauk María síðan námi í trefja-
plastssmíði frá Fjölbrautaskóla
Norðurlands vestra á Sauðárkróki.
Þorsteinn Máni er gamalreyndur í
skipasmíðunum og hefur jafnframt
átt og gert út smábáta um áratuga
skeið. „Ég var síðast að vinna að
smíði stórra hraðfiskibáta hjá Þor-
geir og Ellert á Akranesi. Fyr-
ir rétt tæpum þremur árum hóf-
um við María svo fulla starfsemi
hér í Brákarey í Borgarnesi. Síðan
hef ég verið hér í fullri vinnu með
einn til þrjá starfsmenn með mér.
María hefur svo verið hér í hluta-
starfi. Við höfum ekki þegið eina
krónu í styrki, ég vil að það komi
fram,“ segir Þorsteinn Máni með
áherslu.
Næg verkefni
framundan
María bætir við að í Brákarey hafi
bæði verið stunduð bátasmíði og
breytingar á eldri bátum en líka
unnin ýmis önnur verkefni þar sem
trefjaplast kemur við sögu, svo sem
viðhald á tönkum og annað. „Þetta
er þriðji báturinn sem fer héð-
an svona mikið breyttur. Sá fyrsti
heitir Lárberg SH. Það var verk
fyrir Lárus Lárberg Guðmundsson
en sá bátur er nú vestur á Grund-
arfirði. Síðan var það Örnólfur AK
og nú síðast er það Bjargey SH fyr-
ir Ásgeir Guðmundsson í Grund-
arfirði,“ segir Þorsteinn Máni.
„Nú eru tveir bátar í breytingum
inni í húsi. Það er einn hér úti við
fyrir aftan hús, tveir bíða á Akra-
nesi og einn norður á Ströndum.
Við þurfum orðið að segja nei við
menn. Það eru yfirdrifið næg verk-
efni,“ bætir María við.
Óviss framtíð
um húsnæði
Nokkur styr hefur staðið um
gömlu fjárréttina í Brákarey. Þetta
er gömul aflöng skemma sem er
járnklædd. Hún er greinilega kom-
in til ára sinna og hefur ekki not-
ið mikils ytra viðhalds á liðnum
árum. Fyrir efnahagshrunið 2008
stóð til að rífa húsið. Ekkert varð
úr framkvæmdum. Húsið stend-
ur enn og er reyndar í fullri notk-
un. Auk plastiðnaðarins þá eru þar
fyrirtækin Njarðtak og Borgar-
verk með aðstöðu. Sveitarfélagið
Borgarbyggð á bygginguna. Þor-
steinn Máni og María fengu á sín-
um tíma inni með starfsemi sína en
mikil óvissa og jafnvel deilur hafa
staðið um framhaldið. Samskipt-
in við sveitarstjórnina hafa að sögn
þeirra tveggja verið bæði stirð og
erfið. „Við höfum ekki samning
um húsnæðið. Yfirvöld hér í Borg-
arbyggð virðast ekki hafa neinn
áhuga á þeirri atvinnusköpun sem
við höfum komið hér á fót í Borg-
arnesi. Það var nánast heppni eitt
sinn fyrir nokkrum árum að hús-
ið yrði ekki rifið ofan af okkur. Við
höfum reynt að eiga samskipti við
embættismenn og kjörna fulltrúa
til að fá vilyrði fyrir því að fá að
vera hér með rekstur til einhvers
tíma, en fáum ekki svör. Við erum
því hér í fullkominni óvissu. Full-
yrt hefur verið að við borgum ekki
húsaleigu hér en það höfum við
gert alveg síðan við komum hing-
að í nóvember 2006.“ mþh
Bátasmíðar hafnar í Brákarey
Bátasmiðirnir Þorsteinn Máni
Árnason og María Sigurjónsdóttir.
Þorsteinn Máni Árnason stýrir verkum þegar Bjargey SH 155 frá Grundarfirði
var dregin út í fyrsta sinn í liðinni viku eftir miklar endurbætur og breytingar.
Hraðfiskibáturinn Bjargey SH 155
frá Grundarfirði er gerbreyttur frá
því sem áður var. Hið eina sem sýnir
að hér er á ferðinni gamall fiskibát-
ur af gerð Sómi 800 er hluti af stefn-
inu. Allt annað virðist nýtt. Ásgeir
Valdimarsson skipstjóri og útgerð-
armaður Bjargeyjar SH er ánægður
með breytingarnar sem voru unn-
ar af bátasmiðjunni IKAN í gömlu
fjárréttinni í Brákarey í Borgarnesi.
„Ég er búinn að vera í þessu síðan
1985. Þá keypti ég fyrsta Sómabát-
inn. Ég var svo í smábátaútgerð um
árabil þar til ég stofnaði fyrirtækið
Sægarp árið 2000. Það var um veið-
ar og vinnslu á beitukóngi og við
störfuðum í Grundarfirði. Það fyr-
irtæki seldi ég 2010. Þá keypti ég
þennan bát sem var smíðaður 1987.
Upphafið að kaupunum var að við
vorum að þjónusta sjávarrann-
sóknasetrið Vör í Ólafsvík. Við fór-
um með starfsmenn þaðan í ferðir á
sjó til sýnatöku,“ segir Ásgeir Valdi-
marsson útgerðarmaður og skip-
stjóri í samtali við Skessuhorn.
Síldin varð kveikjan
að framkvæmdum
Ásgeir segir að mikil síldveiði í
grennd við Grundarfjörð hafi orð-
ið til þess að honum þótti kominn
tími til endurbóta á Bjargey SH.
Það var ákveðið að lengja bátinn.
„Við fórum á síldina með lagnet-
um í fyrrahaust og vetur. Báturinn
var þá alltaf drekkhlaðinn og nán-
ast á kafi, segir Ásgeir og hlær við
endurminninguna. „Þá fór mað-
ur að láta sér detta í hug að breyta
honum. Ég hitti Þorstein Mána og
Maríu hér í Borgarnesi og við fór-
um að skoða það að lengja hann.
Eitt leiddi af öðru. Þau höfðu ný-
lega lokið við að breyta hraðfiski-
bátinum Örnólfi AK og mér leist
mjög vel á þá vinnu. Þá fæddust
ýmsar hugmyndir. Þannig endaði
þetta í miklu meiri breytingum en
lagt var upp með. Það vill oft verða
þannig.“
Vill ekki vera án þess
að eiga bát
En hefði ekki verið einfaldara og
jafnvel ódýrara að kaupa bara nýja
bát í staðinn fyrir að fara út í svona
miklar breytingar? „Það má velta
því fyrir sér, en með þessu fær mað-
ur hlutina eins og maður vill hafa
þá. Nú er þetta orðið rosalega flott.
Maður getur gert nánast hvað sem
manni sýnist. Ég fer nú í að ganga
frá því sem eftir er. Það á eftir að
setja í öll tæki nema vélina. Hún
var ný og verður áfram, það er 320
hestafla Yanmar í honum. Það þarf
svo að leggja rafmagn og setja upp
innréttingar.“
Ásgeir kvíðir því ekki að finna
verkefni fyrir bátinn. „Þegar snýr
Gamall bátur verður nýr í Borgarnesi
að fiskveiðum í atvinnuskyni þá er
kannski er ekki mikið sem hægt er
að gera við svona báta í dag nema
kaupa á þá aflaheimildir. Hugsan-
lega kaupum við einhvern kvóta á
bátinn. Það væri fínt ef maður gæti
verið með 20 tonn á honum. Það
myndi alveg duga manni. En það
eru þó möguleikar í síldveiðum,
makríl og strandveiðum. Ég hyggst
reyna við makrílinn næsta sumar og
svo síldina. Það er nægt pláss um
borð fyrir búnað bæði til að dorga
makríl og veiða síld í net. Svo getur
verið að maður skoði möguleika til
að sigla með ferðamenn.“
Útgerð Bjargeyjar SH er fjöl-
skyldufyrirtæki. „Við eigum þetta
hjónin. Valdís dóttir mín var með
mér í þessu í mörg ár, bæði á sjón-
um og svo þegar við vorum með Sæ-
garp og í vinnslunni þar. Hún er nú
farin að starfa hjá Fiskistofu þannig
að ég verð að mestu einn á þessum.
Maður verður að hafa eitthvað að
gera í ellinni, segir Ásgeir og kímir.
„Það er eins og Færeyingarnir segja
– bundinn er bátlaus maður.“ mþh
Ásgeir Jakobsson.
Ásgeir Valdimarsson við ný endurbætta Bjargey SH með eiginkonu sinni Huldu
Jeremíasdóttur og Valdísi dóttur þeirra hjóna sem verið hefur með þeim í
útgerðinni.
Bjargey SH eftir breytingarnar, nýkomin út úr húsnæði IKAN bátasmiðjunnar í
Brákey í Borgarnesi. Báturinn hefur verið lengdur úr 8,60 metrum í 10,70 metra.
Hann hefur gerbreyst við endurbæturnar og er nánast óþekkjanlegur frá því sem
áður var.
Bjargey SH fyrir breytingar.