Iðnaðarmál - 01.06.1954, Blaðsíða 13

Iðnaðarmál - 01.06.1954, Blaðsíða 13
Þórður Runólfsson öryggismálastjórilærðifyrstvélsmfðioglauk sfðan prófi frá Vélstjóraskólanum 1921. Fjórum árum síðar laukhannprófi ívélfræði frá háskólanum íMittweida, Þýzkalandi. Þegar opinbert eftirlit með verksmiðjum og vélum hófst hér á landi, 9. júni' 1929, var Þórður ráðinn til þess starfa. Verk- smiðjuskoðunarstjóri gerðist hann 1941 og öryggismálastjóri ríkisins í ársbyrjun 1951, þegar það embætti var stofnað. Þórður átti þvi' í sumar 25 ára starfsafmæli, og hefur hann verið brautryðjandi f öryggismálum Islendinga. ER UNNT AÐ KOMA I VEG FYRIR S L Y S I N ? Eftir ÞORÐ RUNOLFSSON. Nú, þegar tfmaritið Iðnaðarmál hefur göngu sfna, hefur ritstjórn þess sýnt Öryggiseftirliti rfkisins þann skilning og velvilja að bjóðast til að ætla öryggismálum nokkurt rúm f hverju blaði ritsins. Enda þótt starfsmenn eftirlitsins leitist við að fræða bæði vinnuveitendur og verkamenn um allt það, er að öryggilýtur, þegar þeir eru á ferðum sfnum f fyrirtækj- unum, er venjulega ekki rætt annað vandamál en það, sem á hverjum stað er aðkallandi. Hið almenna í þessum efnum kemur oftast ekki til umræðu, enda þótt það skipti oftast mestu máli. Hin tfðu smáslys, sem verða á vinnustöðum og ekki er unnt að rekja beinlfnis til vöntunar á öryggisbúnaði véla eða tækja, en verða þó fyrirtækjunum allþung f skauti vegna tapaðs vinnuafls og greiddra vinnulauna fyrir störf, sem voru ekki unnin, eru víða slfkt þjóðfélagsböl, að full ástæða er til að stinga við fótum og leita úrbóta. Engar fullkomnar skýrslur eru til hér á landi um slys og orsakir þeirra. I nágrannalöndum okkar eru til alláreiðanlegar skýrslur um þetta, og ætla má, að hér myndu menn komast að svipuðum niðurstöðum og þær sýna. Þá verður manni fyrst fyrir að spyrja: Hverjar eru orsakir hinna tfðu slysa? Svarið verður allathyglisvert. Læknar og margra ár'a skýrslur segja okkur, að 25% slysanna orsakist beinlfnis af vélum eða tækjum, sem notuðeru við vinnuna, en öll önnur slys, 75%, séu þeim sjálfum, sem fyrir slysunum verða, eða félögum þeirra að kenna. Við leggjum mikla áherzlu á það, að vélar okkar séu búnar fullkomnum öryggishlffum, og þess er einnig krafizt f lögum og reglum, en þó að við gætum búið vélar okkar svo úr garði, að þær gætu taliztfullkomnar íþessu tilliti, myndu slysin þrátt fyrirþað halda áfram að koma fyrir. Mennirnir myndu halda áfram að meiða sig. Tognanir á vöðvum, hruflaðir og marðir fingur, brotnir limir og önnur meiðsl myndu halda áfram að tilheyra "framleiðslu" iðnaðarins, svo framarlega sem hver einstakur verkamaður byggi sig ekki sínum eigin vörnum. Takmarkið verður að veraþað að fá hvern einstakan til þess að gæta varúðar við vinnuna og vekja ábyrgðar- tilfinningu hans. Með þvf einu er unnt að fækka slysum og spara vinnuaflið, þennan dýrmætasta fjársjóð hvers þjóðfélags. Fyrsta skrefið í baráttunni gegn slysum verður að veraþaðað rannsaka orsakir þeirra. Nokkurhluti þeirra, en aðeins lítill hluti, eins og ég hef áður sagt, á sér orsakir f vanbúnum vélum eða áhöldum. Þessi slys er auðvelt að koma í veg fyrir með auknum öryggisráðstöf- unum og fullnægjandi eftirliti með tækjum og vélum. Mestur hluti slysa á sér orsakir með mönnunum sjálfum. Mörgþessaraslysa, sem verða vegnahugsunar- leysis, vanmetinnar hættu, vanþekkingar eða beinlfnis vegna virðingarleysis fyrir fyrirskipuðum reglum, ætti einnig að vera unnt að koma f veg fyrir. Otrýma þarf sljóleikanum, sem rfkir á mörgum vinnustöðum, og kennamónnum aðmetahiðmikla gildiöryggis oghollustu- hátta. Öllumverður aðskiljast, að á þeim hvflir ákveðin ábyrgð, hver svo sem staða einstaklingsins er á vinnu- stað. Aldreihefur markvissaraverið unnið að auknu öryggi og bættum hollustuháttum, og aldrei virðist almenningur hafa skilið betur nauðsyn þeirrar baráttu, sem nú er háð gegn slysahættunni, en jafnframt verða flestar þjóðir að horfast f augu við þá einkennilegu staðreynd, að slysum fjölgar stöðugt hin síðustu ár. Þetta vekur að vonum undrun þeirra, sem leggja það á sig að hugsa þessi mál. Yfirleitt lfta menn svo á, að almenn sljóvgun, sem stríðið hefur haft f för með sér, sé hér að verki, að hún hafi svæft athyglisgáfu manna og jafnframt ábyrgðartil- finningu þeirra. Hér rfður þvf fyrst ogfremst á að vekja áhuga hinna vinnandi manna og veita þeim fræðslu. Verkstjórar og verkamenn geta f sameiningu unnið mikið í þágu öryggisins. Arvakur og fhugull verkamaður sér ef til vill betur en nokkur annar, ef eitthvað, sem að vinnuhans lýtur, getur haft hættu f förmeð sér. Hann má þá ekki þegja yfir þvf, sem hann telur sig hafa orðið áskynja, heldur á hann að vekja athygli verkstjórans á þvf og beinlfnis neita að framkvæma verkið, nema hætt- unni hafi verið bægt frá eða gengið úr skugga um, að ótti hans hafi verið ástæðulaus. Geti hann einnig bent á úrbætur, er það mjög æskilegt. Skýrslur sýna, að slys á unglingum eru tfðust. Það ætti þvf að vera ófrávfkjanleg regla vinnuveitenda, verk- stjóra og eldri verkamanna að leiðbeina byrjendum við störf þeirra og benda þeim á, hvaða hættur geta verið starfinu samfara. I þessu tilliti er iðnfræðsla mjög mikilvæg, en jafnframt henni ber að örva ábyrgðartil- finningu nemanna. Þá er samvinna milli vinnuveitenda og verkamanna f baráttunni við slysahættuna mjög árfðandi þáttur. Hafi vinnuveitandi áhuga á öryggismálum, hrffast verkstjórar hans og verkamenn með, en til þess að árangur náist, ber að skipuleggja samvinnuna. Slfka samvinnu mætti svo kalla óryggisþjónustu fyrirtækisins. Til þessað unntsé að fáfullkomiðyfirlit yfirorsakir 10 IÐNAÐARMAL

x

Iðnaðarmál

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Iðnaðarmál
https://timarit.is/publication/1105

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.