Dagblaðið Vísir - DV - 09.02.2011, Blaðsíða 15

Settu innkaupin í samhengi Góð sparnaðarráð eru gulls
ígildi. Eitt þeirra má finna á vef Matarkörfunnar en þar eru neytendur hvattir til
að reikna í huganum hve langan tíma það taki þá að vinna fyrir hlutnum sem þeir
eru að hugsa um að kaupa. Sagt er að maður líti öðruvísi á til dæmis gallabuxur
sem kosta 20.000 krónur ef maður hugsar til þess að það taki mann 10 tíma að
vinna fyrir þeim. Það er að segja ef maður er með 2.000 krónur á tímann eftir
skatt. Á vefnum segir einnig að þetta ráð geri mann meðvitaðri um hvað hlutirnir
kosti. Það fær mann til að hugsa um þörfina fyrir hlutnum og dregur þá vonandi úr
skyndikaupum.
Heilsubót og sparnaður Hvað er betra en að
spara um leið og maður hugsar um heilsuna? Gott ráð til þess
er að ganga í búðina ef þess er kostur. Á vef Matarkörfunnar
segir að með því hafi maður það bak við eyrað, meðan verslað
er, að ganga þurfi heim með pokana sem hafi jákvæð áhrif
á innkaupin. Það leiði til þess að innkaupin verða léttari þar
sem færri þungir hlutir endi í innkaupakerrunni. Gangan til og
frá búð er auk þess fyrirtaks heilsubót fyrir utan bensínið sem
sparast.
Neytendur | 15Miðvikudagur 9. febrúar 2011
Neytendasamtökin undrast ákvörðun íslenskra stjórnvalda:
Skráargatið til Íslands
Flestir vilja neyta matar sem er holl-
ur og næringarríkur en oft getur það
vafist fyrir fólki að lesa á umbúðir
matvæla. Svíar hafa fundið ráð við
því sem þeir hafa notað í tvo áratugi
en það er að merkja matvæli sem
hollust eru í hverjum flokki. Matvæli
þessi eru merkt með mynd af skrá-
argati. Það getur ekki hver sem er
merkt sín matvæli með merkinu því
til þess verða þau að uppfylla ákveð-
in skilyrði varðandi magn sykurs,
salts, fitu og trefja. Nú hafa Danir og
Norðmenn einnig tekið það upp og
merkið því orðið samnorrænt.
Neytendasamtökin vekja at-
hygli á því á heimasíðu sinni að fyrir
helgi var í fjórða sinn sent erindi til
sjávarútvegs- og landbúnaðarráðu-
neytisins þar sem íslensk stjórn-
völd eru hvött til að taka upp notk-
un á skráargatinu. Þar segir að það
veki furðu að íslensk stjórnvöld hafi
ákveðið að taka ekki þátt í þessu
samstarfi þrátt fyrir að margir hafi
lagt á það áherslu. Einnig að það
hljóti að vera hagur allra að bæta
lýðheilsu landans og mikilvægt
skref í þá átt hljóti að vera að gera
fólki auðvelt að velja hollan mat. Þar
segir einnig að íslenskir framleið-
endur hafi verið neikvæðir gagn-
vart merkinu sem sé athyglisvert þar
sem þeir sem framleiði hollar vörur
ættu að vilja auglýsa það. Framleið-
endur á hinum Norðurlöndunum
sjá hins vegar sóknarfæri í þessu.
gunnhildur@dv.is Innkaup Skrárgatið er samnorrænt merki sem gefur til kynna hollustu matvælanna.
FIMM MANNA FJÖLSKYLDA
ÞARF HÁLFA MILLJÓN
þrenns konar. „Í fyrsta lagi er dæmi-
gert viðmið sem lýsir hóflegri neyslu.
Í öðru lagi skammtímaviðmið byggt
á sömu forsendum en þar er gert ráð
fyrir að fólk geti dregið úr neyslu og
frestað útgjaldaliðum tímabundið og
í þriðja lagi grunnviðmið sem gefa á
vísbendingar um hvað fólk þarf að
lágmarki til að framfleyta sér.“ Það
síðastnefnda má nýta við umfjöllun
og ákvarðanatöku um bætur og laun
hjá ríki og sveitarfélögum, sem og
sem viðmið við gerð kjarasamninga.
Húsnæðiskostnaður breytilegur
Viðmiðunum er skipt niður í fimm
grunnflokka sem eru neysluvörur,
þjónusta, tómstundir, samgöngur og
húsnæðiskostnaður. Undir þeim eru
svo fimmtán undirflokkar. Kostn-
aður vegna húsnæðis er ekki tekinn
með í grunnviðmiði þar sem hann er
talinn svo breytilegur að í besta falli
gæfi slíkur útreikningur vísbend-
ingu um dæmigerðan kostnað. Það
eigi í raun einnig við um dæmigerð
og skammtímaneysluviðmið og hafa
þurfi í huga hve mismunandi hús-
næðiskostnaður einstaklinga og fjöl-
skyldna er.
Dæmigerð útgjöld íslenskra
heimila
Grunnviðmiðin eiga að endurspegla
sem heildstæðasta mynd af dæmi-
gerðum útgjöldum íslenskra heim-
ila og tekið er fram að hvorki sé um
lágmarks- né lúxusviðmið að ræða.
Benda má á að munurinn á heildar-
útgjöldum fjölskyldunnar, miðað við
n Ný neysluviðmið hafa verið kynnt n Þau eiga að vera viðmið fyrir íslensk heimili til að áætla eigin útgjöld n Neytenda-
samtökin og talsmaður neytenda fagna framtakinu n „Mikilvægt upphaf,“ segir formaður Neytendasamtakanna
dæmigerð viðmið án húsnæðis sem
lýsir hóflegri neyslu, og grunnvið-
miðum eru 207.866 krónur á mán-
uði. Grunnviðmiðin sem eiga að gefa
hugmynd um lágmarksframfleytingu
og nýta má til ákvarðanatöku um
bætur eru einnig 39.501 krónu lægri
en skammtímaviðmið sem segja til
um hversu mikið við getum minnkað
neyslu tímabundið.
Útreikningarnir miða við fimm manna fjölskyldu í eigin húsnæði á höfuborgarsvæðinu sem er kynnt með hitaveitu.
Börnin þrjú eru á grunnskólaaldri og keyptur er hádegismatur fyrir þau í skólanum:
Útgjaldaflokkar Dæmigerð Skammtíma Grunnviðmið
Neysluvörur
Matur, drykkjarvörur og aðrar dagvörur til heimilishalds 123.324 kr. 123.324 kr. 123.324 kr.
Föt og skór 37.733 kr. 3.773 kr. 28.535 kr.
Heimilisbúnaður 14.397 kr. 1.440 kr. 1.440 kr.
Raftæki og viðhald raftækja 10.382 kr. 1.038 kr. 1.038 kr.
Samtals 185.836 kr. 129.576 kr. 154.338 kr.

Þjónusta
Lyf, lækningavörur og heilsugæsluþjónusta 18.748 kr. 18.748 kr. 18.748 kr.
Sími og fjarskipti 19.799 kr. 16.235 kr. 16.235 kr.
Menntun og dagvistun 18.804 kr. 18.804 kr. 18.804 kr.
Veitingar 33.653 kr. 0 kr. 0 kr.
Önnur þjónusta fyrir heimili 16.167 kr. 12.125 kr. 12.125 kr.
Samtals 107.170 kr. 65.911 kr. 65.911 kr.

Tómstundir
Tómstundir og afþreying 88.501 kr. 38.455 kr. 51.486 kr.
Samtals 88.501 kr. 38.455 kr. 51.486 kr.

Útgjöld án samgangna og húsnæðiskostnaðar 381.507 kr. 233.942 kr. 271.735 kr.

Samgöngur
Ökutæki og almenningssamgöngur 116.488 kr. 105.294 kr. 28.000 kr.
Annar ferðakostnaður 9.606 kr. 0 kr. 0 kr.
Samtals 126.094 kr. 105.294 kr. 28.000 kr.

Útgjöld án húsnæðiskostnaðar 507.601 kr. 339.236 kr. 299.735 kr.

Húsnæðiskostnaður (áætlaður m.v. dæmigert 151 fermetra húsnæði
Húsaleiga/reiknuð húsaleiga 113.603 kr. 113.603 kr. 0 kr.
Viðhaldskostnaður húsnæðis 11.982 kr. 1.198 kr. 0 kr.
Rafmagn og hiti 13.426 kr. 13.426 kr. 0 kr.
Samtals 139.012 kr. 128.228 kr. 0 kr.

Heildarútgjöld fjölskyldunnar 646.613 kr. 467.464 kr. 299.735 kr.
Neysluviðmið fimm manna fjölskyldu á höfuðborgarsvæðinu
„ Í skýrslunni segir að viðmiðin hafi
verið reiknuð með svokallaðri
útgjaldaaðferð sem byggist á raunverulegum
útgjöldum og sýni það útgjaldastig sem
heimili þurfi til að ná tilteknum lífskjörum.
Viðmiðin séu þrenns konar.
Velferðarráðherra kynnti ný neysluvið-
mið Eiga að nýtast heimilunum í landinu til að
áætla útgjöld. MYND SIGTRYGGUR ARI JÓHANSSON