Dagblaðið Vísir - DV - 10.06.2013, Side 3
Fréttir 3Mánudagur 10. júní 2013
í
byrjun apríl 2011 fékk ég nóg, ég
var ítrekað búinn að biðja bank-
ann um að sameina tvö lán og
yfirdrátt upp á rúmar þrjár millj-
ónir og lengja lánið til 20 ára,“
segir Sverrir Sverrisson sem er
kominn í nauðungarsöluferli með
eign sína í Grímsnesi. Bankinn tók
ekki vel í óskir Sverris varðandi lán-
in, sem hann vildi gjarnan borga og
reyndi að finna leiðir til þess.
„Í maí 2011 tók ég þá erfiðu
ákvörðun að hætta að borga. Ég átti
ekki þrjár miljónir og þrjúhundruð
þúsund og lánin bara hækkuðu og
hækkuðu. Voru í raun óborgan-
leg, þetta var orðið martröð allan
mánuðinn.“
Málið tekið fyrir í vikunni
Nokkrum dögum eftir að Sverr-
ir tók ákvörðunina fór honum að
líða betur. Hann fór að vinna í hug-
myndum sínum, en hann er með
einkaleyfi á hlut sem hann fann
upp. Telur hann að ef vel gengur þá
fari fjárhagurinn að vænkast.
Hvorki sýslumaðurinn á Sel-
fossi né Arion banki hafi hins vegar
sýnt honum mikið umburðarlyndi.
Finnst honum sem sýslumaðurinn,
Ólafur Helgi Kjartansson, hafi brot-
ið á sér og er búinn að kæra aðgerð-
ir hans til lögreglu. Málið verður tek-
ið fyrir hjá Héraðsdómi Suðurlands
á miðvikudag.
Á föstudag greindi DV frá mál-
um Páls Valgeirssonar og kollega
hans, Brynjars Ragnarssonar, sem
hafa kært sýslumennina í Hafnarf-
irði og á Selfossi, vegna framgöngu
þeirra í nauðungarsölumálum.
Fékk ekki að mótmæla
Sverrir mætti til fyrirtöku í nauð-
ungarsölumálinu hjá sýslumannin-
um á Selfossi í lok nóvember á síð-
asta ári. Þar sagðist hann ætla að
mótmæla fyrirtökunni en var hins
vegar rekinn á dyr og sagt að ekk-
ert myndi gerast í hans máli fyrr en
í apríl árið 2013.
Eftir áramótin komst Sverrir í
kynni við áðurnefndan Brynjar í
gegnum Facebook, en íbúðin hans
var boðin upp í mars á þessu ári.
Þrátt fyrir að Brynjar væri sjálfur
í nauðungarsöluferli bauðst hann
til að hjálpa Sverri með sín mál.
Fór hann til að mynda með hon-
um á fyrsta uppboðið ásamt fleir-
um. „Þegar við vorum kallaðir inn
vísaði ég til 73. greinar um rétt minn
til að leita úrlausnar héraðsdómara
um ágreining við nauðungarsöluna
og vildi fá að höfða mál fyrir dómi til
þess að stöðva hana án tafar,“ segir
Sverrir.
Sýslumaður bar það undir
gerðar beiðanda sem óskaði eft-
ir því að uppboðið héldi áfram. Þá
var Sverrir spurður hvort hann vildi
bóka eitthvað og hann svaraði því
játandi, vildi láta bóka töluvert.
„Þetta var farið að taka tíma og
mörg mál sem biðu. Sýslumaður
spurði hvort við gætum ekki farið
aftast í röðina svo hann gæti klárað
hinar fyrirtökurnar. Það gátum við
ekki sætt okkur við, svo fyrsta upp-
boðinu var frestað um fjóra daga.“
Bannaði vitni
Þá bættust fleiri félagar Sverr-
is í hópinn, honum til stuðnings.
Hann segir sýslumann þó í fyrstu
hafa ætlað að banna félögum hans
að koma, en hann gaf sig með það.
Fékk Sverrir að þá loksins að bóka
andmæli og fékk fjögurra daga frest
til viðbótar til að kynna sér gögn og
leita sér aðstoðar lögmanns. Fyrir-
takan fór vel fram að sögn Sverris og
bauð Ólafur Helgi félögum hans að
koma aftur sem vitni.
„Fjórum virkum dögum síð-
ar mætti ég svo aftur með vinum
mínum til hans, með bréf frá mín-
um lögmanni og kæru til Neyt-
endastofu. Brást sýslumaður hinn
versti við og neitaði mér um að
taka með mér vitni í fyrirtökuna.
Ólafur sýslumaður fullyrti að ég
hefði ætlað að koma með lögmann
sem var alrangt hjá honum og auð-
velt að sýna fram á í gerðarbók.“
Sverrir fór því einn í fyrirtökuna
og sýslumaður lét hann kvitta fyrir
því að hann hefði uppfyllt leiðbein-
ingarskyldu sína.
„Þú ferð ekki neitt“
Þegar uppboðið hélt svo áfram
nokkrum dögum síðar mætti
Sverrir aftur með félaga sína með
sér og var búinn að gefa þeim skrif-
legt umboð til að tala fyrir hans
hönd. Einn þeirra sem var með í för
var Bjarni Harðarson, fyrrverandi
þingmaður, en hann var einnig við-
staddur uppboðið hjá Páli. „Maður
sá strax að þetta var að fara í tóma
vitleysu. Fór sýslumaður yfir um-
boð vitna og talsmanna minna og
þegar eitt af mínum vitnum leið-
rétti sýslumann varð hann æfur og
bað aðstoðarkonu sína að hringja
í lögreglu og var hún komin innan
3 mínútna.“ Þá neitaði sýslumaður
að bóka athugasemdir sem gerðar
voru. Þegar Bjarni Harðarson benti
Ólafi Helga á að hann yrði að bóka
athugasemdirnar þá bað hann lög-
reglumann um að vísa Bjarna út.
Þá sagði annar viðstaddur: „Ólafur,
þú vísar engum út, við förum bara
út .“
„Þá stóðu hinir strákarnir upp
og sögðu við erum farnir, tökum
ekki þátt í svona skrípaleik. Sat ég
eftir í nokkrar sekúndur meðan ég
var að meta stöðuna, en varð það
svo ljóst að að það eina í stöðunni
væri að kæra sýslumanninn á Sel-
fossi.“ Þegar ég stóð upp kallaði
Ólafur Helgi á eftir mér: „Þú ferð
ekki neitt“. Ég sneri mér þá við og
sagði við hann: „Ólafur Helgi – ég
mun kæra þig til lögreglu,“ sem ég
svo gerði.“
Sverrir er því enn í nauðungar-
söluferli en leggur ekki árar í bát.
Hann ætlar með málið alla leið fyr-
ir dómstólum. n
Hætti að borga Það varð
Sverri ofviða að greiða af lánum
sínum og mætti hann takmörk-
uðum skilningi hjá bankanum.
Fleiri kæra sýslumann Hús Páls Valgeirssonar var boðið upp í apríl á þessu ári af sýslumanninum á Selfossi. Hann hefur nú kært Ólaf Helga Kjartansson sýslumann til lögreglu. Félagi hans, Brynjar Ragnars-son, er búinn að kæra sýslumanninn í Hafnarfirði fyrir svipaða aðgerð.
„Lánin bara
hækkuðu og
hækkuðu“
18 Fréttir
7.–9. júní 2013 Helgarblað
Þ
annig var að á haustmánuð-
um 2010 fannst okkur hjón-
unum að mælirinn væri full-
ur, hvað varðaði óhóflegar
vaxtagreiðslur og afborgan-
ir af lánum okkar hjá Arion banka,“ segir Páll Böðvar Valgeirsson. Þau voru með verðtryggð húsnæðislán hjá bankanum, sem hann telur jafn ólög-
leg og gengistryggðu lánin. „Þetta eru okurlán sem hvergi þekkjast. Þessi lán hækka bara eitthvað út í loftið og þú veist ekkert hvað þú kemur til með að borga eftir 40 ár.“ Hjónin settu sig bæði í samband við bankann og Umboðs-
mann skuldara til að greiða úr sínum málum, en það eina sem þeim bauðst, var að fara í svokallaða sértæka skuldaaðlögun. Páll segir að það hefði hins vegar þýtt skuldafangelsi það sem þau ættu eftir ólifað. Þau ákváðu því að taka áskorun Hagsmunasam-
taka heimilanna um greiðsluverkfall og hættu að borga af lánunum.
Húsnæði Páls á Selfossi var selt Arion banka á tíu milljónir króna á uppboði þann 23. apríl síðastliðinn. Sjálfur telur Páll að eignin myndi fara á tæpar 30 milljónir króna á almenn-
um markaði.
Bjarni Harðar gerði athugasemd
Uppboðið vakti mikla athygli á sín-
um tíma, en það var tekið upp og
myndbandið sett á Youtube. Fjöl-
margir voru viðstaddir þegar sýslu-
maður bauð eignina upp, einstak-
lingar frá Hagsmunasamtökum
heimilanna, Samstöðu, Rafstöðvar-
bræðrum og Heimavarnarliðinu. Þá
var Bjarni Harðarson, fyrrverandi
þingmaður, einnig á staðnum. Hann
hafði sig frammi og gerði „stórfellda
athugasemd við leiðbeiningaskyldu
stjórnvalds,“ eins og hann orðaði
það. Myndbandið var meðal annars
birt á DV.is.
Uppboðið var „skrípaleikrit“
Páll hefur nú, ásamt Brynjar Ragnars-
syni, kært aðgerðina og aðra áþekka
sem sýslumaðurinn í Hafnarfirði framkvæmdi. Kæran hljóðar upp á ell-
efu hegningarlagabrot, auka annarra lögbrota og fara þeir fram á opinbera rannsókn á fullnustugjörðum sýslu-
mannsembættanna. Í kærunni segir að grunur leiki á að fulltrúar embætt-
isins og opinberir starfsmenn á veg-
um tiltekinna sveitarfélaga, hafi brotið af sér í starfi.
Þeir segjast hafa farið ítarlega yfir málin, leitað álits lögmanna og sér-
fræðinga á ýmsum sviðum að og niðurstöðurnar séu sláandi.
„Það er athugunarefni hvern-
ig sýslumönnum er hleypt eins vörg-
um á fólk út um allt land á meðan ekki er búið að dæma í þessum verð-
tryggingarmálum. Það er algjörlega óásættanlegt. En fólkið í landinu er að vakna til vitundar um að það getur stoppað þetta, eða hægt á þessu, með því að fara fram á það á einhverju stigi máls að því verði vísað til héraðsdóms. Það sveik í raun og veru sýslumaður-
inn mig um,“ segir Páll sem kallar upp-
boðið „skrípaleikrit“.
Vildi stefna bankanum
Líkt og sjá má á myndbandsupptök-
unni af uppboðinu þá virðist það tvisvar gerast að Ólafur Helgi Kjart-
ansson, sýslumaður á Selfossi, ætli að fresta uppboðinu, fyrst til níu sama kvöld og svo um sex vikur.
Þegar Ólafur talaði um frestinn í fyrra skiptið höfðu nokkrir viðstadd-
ir reynt að leggja orð í belg og kröfð-
ust þess að Páll fengi að lesa sjálfur upp andmæli sín en ekki bara leggja þau fram skriflega. Það virtist fara í taugarnar á sýslumanninum sem sagði að fyrra bragði: „Þá frestum við þessu uppboði til klukkan níu í kvöld.“ Sagðist Ólafur hafa talið að þeir menn sem þarna væru vissu um hvað málið
snérist og ítrekaði svo: „Það er ekkert mál að fresta þessu uppboði til klukk-
an níu í kvöld.“
Á þeim tímapunkti taldi Páll sig hafa fengið nokkurra klukkustunda frest til þess að stefna Arion banka. En slík stefna hefði að öllum líkindum gef-
ið honum enn meiri tíma. Þrátt fyrir að hafa varla sleppt orðinu um að hann ætlaði að fresta uppboðinu til kvölds hélt Ólafur áfram með aðgerðina.
„Ég er að veita þér frest, já“
Kona viðstödd spurði þá hvort upp-
boðinu hefði ekki verið frestað til níu um kvöldið og hvort það væri þá ekki hægt að stefna bankanum í dag. Þá svaraði Ólafur: „Afstaða bankans ligg-
ur fyrir og því er engin ástæða til að fresta þessu.“ En fulltrúi frá bankan-
um hafði óskað eftir því að uppboðið héldi áfram.
Eftir að fulltrúinn hafði boðið tíu milljónir króna í eignina fóru raddir viðstaddra um frest að verða hávær-
ari. Þá virðist Ólafi skyndilega snúast hugur, tekur upp gögn og talar um sex vikna frest. Páll spyr hvort Ólafur sé að veita honum frest og hann svarar: „Ég er að veita þér frest, já.“ Í kjölfarið klöppuðu viðstaddir fyrir sýslumann-
inum og frestinum sem þeir töldu að Páll hefði fengið. Páll var að vonum sáttur og bauð Ólafi í kaffi og flatkökur sem hann afþakkaði þó.
Allir héldu að uppboðinu
hefði verið frestað
Í kjölfarið hélt hann hins vegar áfram
með uppboðið, öllum að óvörum. Spurður út í frestinn sem hann var að veita sagði hann það misskilning að hann hefði verið að fresta uppboð-
inu. „Fresturinn var samþykkisfrestur, takist að leysa málið á þessum tíma. Uppboðið fer fram, en nauðungarsölu lýkur ef ekki tekst að leysa málið,“ út-
skýrði sýslumaður fyrir viðstöddum.
Þá var Bjarna Harðarsyni nóg boð-
ið og gerði athugasemd við leiðbein-
ingaskyldu stjórnvaldsins. „Þú lætur gerðarþolanda vera grandalausan um það að hann misskilur allt það sem þú ert að segja,“ sagði Bjarni. Hann benti sýslumanni jafnframt á að gerðarþol-
andi og aðrir viðstaddir væru ekki lög-
lærðir og því væri ekki hægt að ætlast til að þeir þekktu lagabókstafinn út í gegn. „Við skildum það öll sem svo að uppboðið yrði ekki haldið,“ bætti Bjarni við.
Páll tekur undir orð Bjarna í sam-
tali við DV og vissi því ekki hvaðan á sig stóð veðrið þegar húsið var slegið Arion banka fyrir 10 milljónir króna.
„Svívirða hvernig maður
var niðurlægður“
Þegar nauðungarsöluferlið fór í gang vissi Páll í raun ekki hvernig það gengi fyrir sig og skorti upplýsingar um hvernig best væri að bera sig að. Hann gerði því ýmis mistök sem hann myndi ekki gera í dag.
Páll viðurkennir að hann hafi flask-
að á því að mæta þegar málið var tek-
ið fyrir hjá sýslumanninum. „Ég er bú-
inn að læra eitt og annað í þessu ferli. Fólk skyldi alltaf mæta í fyrirtöku, í fyrsta uppboð, mótmæla og láta í sér heyra. Krefjast þess að málið fari fyrir héraðsdóm.“
Þrátt fyrir að Páll virðist bera sig vel á upptökunni af uppboðinu, þá var það honum mjög erfitt, enda ver-
ið að bjóða upp heimili fjölskyldunn-
ar til margra ára og æskuheimili barna hans.
„Þetta var svívirða, hvernig mað-
ur var niðurlægður, þó maður reyndi að bera sig vel. Ég sveif í gegnum þetta og mundi ekkert eftir þessu, eins ein-
kennilega og það hljómar. Ef ekki hefði verið þarna frábærlega gott fólk, 25 til 30 manns, þá hefði ég gjörsam-
lega verið hakkaður í spað. En þarna fékk ég þann stuðning sem ég þurfti, stuðning til að standa í lappirnar og standa uppi í hárinu á þessu and-
styggðarvaldi.“
Vill ekki að lánin hverfi
Það var ekki að ástæðulausu sem Páll
ákvað að taka áskorun um greiðslu-
verkfall. „Maður var búinn að basla við
að halda áfram endalaust. Svo er saga
á bak við hvert heimili, þau eru mis-
þung. Ég var kominn í þá stöðu að ég
hugsaði, á ég ekki bara að láta bank-
ann gossa? Láta hann ekki vera í fyrsta
sæti og sjá frekar um að borga nauð-
þurftir áður en ég greiði bankanum.“
Páll lítur ekki svo á að hann hafi misst húsið sitt, enda býr hann enn-
þá í því. „Ég er ekkert búinn að tapa því, ég er að berjast fyrir því að þessi nauðungarsala verði dregin til baka og fer með þetta mál alla leið. Arion banki á húsið að nafninu til, en ég bý í húsinu mínu.“
Hann vill að það komi skýrt fram að hann er ekki krefjast þess að lánin hans verði felld niður. „Að sjálfsögðu borgar maður rétta skuld, en ekkert meira en það og allt sem er umfram lögmæt mörk ber að fella niður.
„Þú talar ekki við neinn einstakling sem er í sömu stöðu og ég er í, sem ætlast til þess að lánin þeirra hverfi. Það þekki ég og veit. Fólk er einungis að óska eftir því sé sýnt eitthvað rétt-
læti í þessum málum,“ segir Páll að lokum.
Yfir 130 nauðungarsölur
í Árnessýslu á árinu
Í samtali við Sunnlenska frétta-
blaðið í byrjun maí sagði Ólaf-
ur sýslumaður að ástandið væri
óvenju slæmt um þessar mundir,
hvað nauðungarsölur varðar. En
þeim fjölgaði mikið á vormánuð-
um. Hann sagði endanlegar sölur
vera orðnar 130 á árinu í Árnes-
sýslu. Er það mjög mikið miðað við
að þær hafa verið um 200 á ári síð-
astliðin ár. Ólafur sagði þróunina
einna helst skýrast af uppsöfnun á
frestuðum málum. Uppboðsbeið-
endur hafa í flestum tilfellum verið
fjármálastofnanir. n
Sólrún Lilja Ragnarsdóttir
blaðamaður skrifar solrun@dv.is
n Kæra sýslumenn í Hafnarfirði og á Selfossi n Heimili fjölskyldunnar boðið upp
Uppboðið var
„skrípaleikrit“
Talaði um frest Á myndbandsupp-
tökunni heyrist það skýrt að Ólafur Helgi
Kjartansson, sýslumaður á Selfossi, talar
tvisvar um að fresta uppboðinu.
„Það er ekkert
mál að fresta
þessu uppboði til
klukkan níu í kvöld.
Ólafur Helgi Kjartansson
„Ef ekki hefði verið
þarna gott fólk, 25
til 30 manns, þá hefði ég
gjörsamlega verið hakk-
aður í spað.“
(Páll Böðvar Valgeirsson)
„Þú talar ekki við
neinn einstakling
sem er í sömu stöðu og
ég er í sem ætlast til þess
að lánin þeirra hverfi.
Páll Böðvar Valgeirsson
n Sverrir kærir sýslumanninn á Selfossi n Lögreglan kvödd á uppboð
Sólrún Lilja Ragnarsdóttir
blaðamaður skrifar solrun@dv.is
„Ólafur
Helgi – ég
mun kæra þig til
lögreglu
„Maður sá strax að
þetta var að fara í
tóma vitleysu.
Telur ráðu-
neytið óþarft
Sigurður Ingi Jóhannsson, sjávar-
útvegs- og landbúnaðarráðherra
og umhverfis- og auðlindaráð-
herra telur mikilvægt að um-
hverfismál standi ekki í vegi fyr-
ir atvinnumálum. Hann vill láta
skoða þann möguleika að færa
verkefni umhverfisráðuneytis-
ins undir önnur ráðuneyti. Þetta
er þvert á orð Sigmundar Davíðs
Gunnlaugssonar sem hefur ít-
rekað haldið því fram að ríkis-
stjórnin leggi áherslu á umhverfis-
mál og að ekki standi til að leggja
ráðuneytið niður. „Eins og skýrt
er kveðið á um í stjórnarsáttmála
leggur ríkisstjórnin mikla áherslu
á umhverfismál. Það virðist þó
henta „eigendum“ málaflokks-
ins afskaplega illa. Fyrir vikið var
reynt að búa til nýjan veruleika.
Fullyrt var að ríkisstjórnin hefði
ákveðið að leggja niður um-
hverfisráðuneytið.“
Í viðtali við Bændablaðið fyrir
helgi og á Sprengisandi á Bylgj-
unni á sunnudag talaði Sigurður
Ingi hins vegar á öðrum nótum.
Inntur eftir því hvort umhverfis-
ráðuneytið gæti orðið óþarft í
hans huga svarar Sigurður ját-
andi„Við erum að skoða hvernig
við getum samþætt þetta,“ sagði
Sigurður Ingi og taldi að betra
væri að ákvarðanir væru teknar í
hverju ráðuneyti fyrir sig, en þó
með hliðsjón af umhverfisáhrif-
um. „Það er mjög mikilvægt að
umhverfismálin séu ekki and-
stæða atvinnumálanna.“ Hann
segir þetta þó ekki þýða að slakað
verði á kröfum þegar kemur að
umhverfismálum.
Guðmundur Hörður Guð-
mundsson, formaður Landvernd-
ar, kveðst í samtali við DV undr-
andi á málflutningi Sigurðar. „Ég
trúi því nú varla að þessir flokk-
ar hafi það á stefnuskrá sinni að
leggja niður umhverfisráðuneytið.
Ég veit ekki til þess að það komi
fram í neinum stefnuskrám eða
samþykktum landsfunda,“ segir
Guðmundur og bætir við: „En ef
þetta verður niðurstaðan verður
því að sjálfsögðu andmælt kröft-
uglega.“
Vill skatt
á banka
Eygló Harðardóttir félagsmála-
ráðherra leggur til að tekinn verði
upp sérstakur skattur á fjármála-
fyrirtæki og fjármálafyrirtæki
í slitum. Í bloggfærslu sinni á
sunnudag telur hún upp margs-
konar útgjöld sem forsvarsmenn
ríkisstjórnarinnar hafa lofað, svo
sem skattalækkunum, afturköll-
un á skerðingu á kjörum aldraðra
og öryrkja og loforð ríkisstjórn-
arinnar um skuldaniðurfærsl-
ur. Eygló telur að einhvers staðar
verði að hækka skatta til þess að
fjármagna þessi útgjöld og halda
aftur af hallarekstri ríkissjóðs. Seg-
ir hún að hækkaður skattur á fjár-
málafyrirtæki geti skilað um 30–40
milljörðum króna árlega í ríkissjóð
„sem ætti vel að dekka fyrirhugað-
ar skattalækkanir og aukin útgjöld
þar til þær aðgerðir fara að skila
sér í auknum umsvifum“.