Stjórnartíðindi fyrir Ísland: C-deild - 01.12.1891, Blaðsíða 119

Stjórnartíðindi 1891 C. 30.
117
að árinu 1886, siðan hefur það minnkað og stendur í Htað tvö síðuatu árin. þessi styrkur
er þá orðinn svo lágur, að hann hefur aldrei verið lægri á því tímabili, sem hjer er um
að ræða. það er auðvitað, að það er í sjálfu sjer gott að lítið þurfi að leggja hverjum
þurfamanni, en hitt er þó engu að síður mikilsvert, að þeir sjeu sem fæstir, sem á
sveitarstyrk þurfa að halda, og því fjelagi er betur komið, sem hefur færra af þess
konar fólki, þótt það þurfi að gjalda eins mikið til fátækra, en hinu, sem hefur raarga
en Ijetta þurfamenu. |>eir, sem einu sinni hafa þurft að leita til sveitarinnar, verður
minna fyrir að gjöra’það aptur, og strax og harðnar í ári geta þeir orðið að þyngsla
ómögum.
Eins og þegar hefur verið tekið fram, hafa þurfaheimili aukist mjög á síðari árum
svo þau eru orðin um þriðjung móts við sveitarómagana. þetta er mjög eðlilegt. Yfir-
borðið af þeim bændum, sem þurfa á sveitarstyrk að halda, eru eigi menn til að vera
bændur eða eiga með sig sjálfa og ættu því, optar en gjört er, að vera settir í vist.
Á þessum fjórum árum, sem skýrslurnar að frainan ná yfir, hefur gjald til fátækra-
framfæris orðið hæst 1888, sem sje 3.00 kr. á mann. f>að er leiður skattur og lamar
aðrar framfræmdir; það er því ætíð gleðiefni, þegar þess íkonar útgjöld minnka, eins og
nú er farið sjást vottur á.
Sjálfsagt eru útgjöldin til þurfamanna æði mikið meiri en þau eru talin í hreppa-
reikningunum, því bæði er ómagameðlagið minna, en það kostar í raun og veru að halda
sveitarómaga, og í annan stað hafa einstöku hreppar þann ósið, að telja undir óvissum
gjöldum allan annan sveitarstyrk, eu fasta ómagameðlagið, sem hægt er að ákveða fyrir
fram við byrjun reiknings-ársins. Enn fremur er undir óvissum gjöldum talinn greptr-
unarkostnaður sveitarómaga og kostnaður við fátækraflutninga. En þessu öllu hefir verið
sleppt við útreikningana hjer að framan, af því eigi þótti fært að leiða neinar sennilegar
getur að, hve mikið það mundi vera.
það hefur áður verið getið til að f af óvissum gjöldum gengi til þurfamanna. Jeg
veit eigi á hverju sú tilgáta er byggð, en að minni hyggju væri það fjarstæða að telja f
af óvissum gjöldum þessi fjögur síðustu ár, sem tillag til þurfamanna. Meiri hlutinn af
óvissum útgjöldum í sveitareikningunum eru að líkindum ranglega talin sem útgjöld á
reikningsárinu.
11. Útgjöld til m'enntamála eru dálítið að vaxa, svo að þau eru nú orðin nálega
10000 kr. og nokkru meiri, ef Akureyri væri talin með. Hjer um bil helmingur af út-
gjöldum til menntamála kemur á Eeykjavík, og þar af má sjá að brepparnir eru tregir
til að leggja mikið í sölurnar fyrir menntunina. f>ó kann að vera að hjer sje eigi allt
talið með, sem lagt hefur verið til menntamála.
12. Óvissar tekjur og óviss útgjöld hafa verið:
Óvissar tekjur Óviss útgjöld
1872—75 að meðaltali
1876—80 — —
1881—85 — —
1886
1887
1888
1889
105183 kr.
85485 —
61340 —
88576 —
116884 —
179884 —•
116225 —
79738 kr.
76883 —
81069 —
84150 —
123482 —
139991 —
162298 —