Fréttabréf - 01.12.1983, Blaðsíða 10

Fréttabréf - 01.12.1983, Blaðsíða 10
10. liVAD ER VERDBOLGA? Veröbólga er varanleg (ekki árscíöa sveiflur) almenn (aö meðaltali) veröhækkun. Frá öörum sjónarhóli séö er V verðbólga stööug rýrnun á verögildi peninga. I hagkerfi okkar gegna peningar þríþættu hlutverki þaö er, gjaldmiðill, mælikvarði verömæta og verömæti eöa verðgeymir til síöari nota. Vegna þessa hlutverks peninga sem snertir alla þætti efnahags- og viöskipta- lífs hefur verðbólga mjög víótæk áhrif. En þar sem verð- bólga kemur ekki jafnt fram alstaðar þ.e. í t.d. 207„ verðbólgu hækkar ekki verð á öllum matvörum, byggingarvörum, rekstrarvörum og þjónustu um 20%. En hvernig er þá metið hversu mikil verðbólgan'er? Jú, til þess notum við vísitölur. Hægt er að gera vísi- tölur um nánast hvað sem er; vöxt, þróun, afköst o.s.frv. Viö gerum því vísitölur um mismunandi kostnaðarþróun og raælum með þeim verðbólguna. I vísitölunni er safn þátta og auðvitað er alltaf miðað við sömu þættina og sama merki af vörunni t.d. Jakobs tekex og Ora baunir. Allir þættir eru reiknaðir út og fundin heildarverðbólga. Vísitala segir okkur bara breytinguna frá því að síðasta vísitala var reiknuð út. Til skamms tíma var hún reiknuð út á þriggja mánaða fresti en nú í haust á mánaðar fresti, flestar. Menn leika sér gjarnan að því að taka tölurnar fyrir þessi stuttu tímabil og segja hver verðbólgan hefði orðið út frá þeim yfir allt árið. En það er mjög villandi að færa upp slíkar tölur, veröbólga hefur nefnilega til- hneygingu til að ganga í rykkjum. Okkar kunnustu vísitölur eru Neysluvöruvísitala, Framfærsluvísitala, Byggingarvísitala og Lánskjaravísitala sem sett er saman úr framfærslu og byggingarvísitölunni. Grunnur framfærsluvísitölunnar byggist á neysluathugun sem gerð var á 100 fjölskyldum í Reykjavík fyrir 20 árum siðan. Margt hefur breyst í neyslu fólks síðan. Matvara hefur óeðlilegt vægi þ.e. of mikið.en aðrir liðir minna s.s. ferðal.;^ og bílakostnaður. . Ný mæling hefur verið gerð en ekki tekin í notkun. Varast þarf að hún verði ekki orðin of gömul þegar það veróur gert. R"°gingavísitalan miðast við fjölbýlishús sem byggt úr 1970 í rauninni ákv. hús og síðan er alltaf <.naður allur kostnaður sem fór í það, laun, efni ð. 1

x

Fréttabréf

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fréttabréf
https://timarit.is/publication/1209

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.