Morgunblaðið - 22.12.2015, Qupperneq 25

UMRÆÐAN 25
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 22. DESEMBER 2015
Ráðstefna Öldrunar-
ráðs ríkisins um ofbeldi
gegn öldruðum fór ný-
lega fram. Þar var
stefnt saman fólki til að
kynnast niðurstöðu sér-
fræðinga um mælt og
ómælt ofbeldi gegn
öldruðum. Valdbeiting
er verknaður sem vald-
hafi, annað tveggja ein-
staklingar eða stjórn-
sýsla, beitir samkvæmt sínu siðgæði, í
formi andlega eða líkamlega meiðandi
ofbeldis. Sá eða sú sem býr við slíka
gjörninga af lýðræðiskjörinni stjórn-
sýslu glatar trausti til ríkisstjórna,
stjórnmálamanna, stjórnmálaflokka.
Trúnaður og traust milli þegns og
stjórnsýslu brestur. Vonleysi, kvíði og
reiði býr um sig hjá þeim sem órétti
eru beittir.
Öll þekkjum við til slíkra gjörninga
og við þekkjum líka þau kvíðaköst og
reiði sem einkenndu allt samfélagið í
síðustu „kreppu“ og fyrri, og gerum
enn í uppgjöri bankamála. Og margur
aldraður lifir enn við 2009
skerðingarnar sem eru
enn við lýði.
Fram kom að tíðni of-
beldis gegn öldruðum í
heimahúsi skv. erlendum
rannsóknum er 4-6% af
fólki 65 ára og eldra.
Tíðni hækkar með hækk-
andi aldri og versnandi
heilsu. Af innlendum
skýrslum er að skilja að
vandinn hér á landi sé
nokkuð líkur.
Af einhverjum ástæð-
um er ekki fram sett niðurstaða um
hversu hátt þetta hlutfall er á íslensk-
um hjúkrunar- og dvalarheimilum. Það
skyldi þó aldrei vera af ásettu ráði? Ég
vona að svo sé ekki.
Hinsvegar er upplýst að 70% eftir-
launafólks eru með minna en 300.000
kr. í tekjur á mánuði, samkvæmt svari
ráðherra við fyrirspurn um tekjur 67
ára og eldri. Á síðasta skattári skiluðu
44.680 67 ára og eldri skattframtali. Af
þeim höfðu 31.028 tekjur undir 300.000
kr. á mánuði eða 69,4% af hópnum. Hér
er miðað við samanlagðar tekjur að
meðtöldum greiðslum frá Trygginga-
stofnun ríkisins. Ef eingöngu er miðað
við aðrar tekjur en greiðslur frá
Tryggingastofnun, t.d. atvinnutekjur,
lífeyrissjóðsgreiðslur og fjármagns-
tekjur, höfðu 34.239 tekjur undir
300.000 kr. á mánuði eða 76,6% af
hópnum. Samkvæmt upplýsingum frá
Tryggingastofnun ríkisins fengu í
nóvember 2014 32.200 einstaklingar
greiddan ellilífeyri frá Trygginga-
stofnun. Af þeim höfðu 21.864 ein-
staklingar tekjur undir 300.000 kr. á
mánuði eða 67,90% af hópnum.
Það er því kýrskýrt eftir þessa ráð-
stefnu ríkisins að ríkið er að beita
aldraða mesta ofbeldi sem þeir búa
við. Enginn þarf að efast lengur um
ofbeldishneigð stjórnsýslu okkar við
gamlingja íslenskrar þjóðar.
En við vitum að þjóðin bíður eftir
lausnum frá þessum vanda, við eldri
vitum líka að við höfum greitt allan
væntanlegan umsýslukostnað og er-
um enn að, ekki meira ofbeldi takk.
Það eru verkefni fræðinga með sjálfs-
vitund, ónæmra á alla þykjustuleiki,
að koma í veg fyrir þetta ofbeldi. Aðal-
atriðið er að með henni fáist örlítil inn-
sýn inn í hugsanagang í stjórnarráði
íslensku þjóðarinnar, ekki bara nú í
núinu, heldur til að vera krónísk inn-
sýn í framtíðarþróun þess. Krafa
landsmanna er auðvitað að auka hag
sinn – efla menningu sína – skapa öll-
um þau skilyrði til hugar og handar að
sambærilegt sé við það besta í sam-
félagi þjóða. Sjáið þið til að þeir sem
lifað hafa í svartnætti íslenskra pen-
ingamála, á einföldum eftirlaunum,
ekki margföldum sem þingmenn og
ráðherrar, munu til lengdar fara var-
lega í að ljá því hug eða heyrn að
blekkjast af jarðsambandslausum, yf-
irboðum og rugli þeirra sem skipaðir
eru til að vaka yfir hagsmunum okkar.
Það fólk sem er treyst til að standa
vörð má aldrei komast í þá aðstöðu að
ræna af okkur sjálfræði og efnahags-
legu sjálfstæði og beita okkur ofbeldi.
Ofbeldi gegn öldruðum
Eftir Erling
Garðar Jónasson
Erling Garðar Jónasson
»Enginn þarf að efast
lengur um ofbeldis-
hneigð stjórnsýslu okk-
ar við gamlingja ís-
lenskrar þjóðar.
Höfundur er fv. formaður
Samtaka aldraðra.
Drottinn minn. Heyr þú bænir okk-
ar er við lútum þér og biðjum. Ver
þú með öllum okkar sjómönnum og
flugfólki nú þegar vetur kemur og
veður verða válynd. Þakka þér fyrir
allt sem við höfum þegið úr hendi
þinni nú, og ævinlega blessa þú alla
vora tilveru. Drottinn Guð, ver með
oss allar stundir. Fyrirgef þú mér
allt sem ég hefi vanrækt í dag, kenn
þú mér að tilbiðja þig, þú sem alltaf
ert tilbúinn að blessa okkur, ver með
oss nú og ævinlega. Blessa þú kirkju
þína um víða veröld og alla þá sem
breiða út ríki þitt, Drottinn! Blessa
þú alla þá smáu sem eiga kannski
erfitt fremur en aðrir – í þínu helg-
asta nafni. Amen.
Karl Jóhann Ormsson.
Höfrungarnir fundnir?
Sárt finnst mér að líta nú til míns
gamla vinnustaðar þar sem fólk hef-
ur fengið ríflegan kaupauka aftur-
virkan í níu mánuði og heyra sama
fólkið hæla sér af því að ræna ör-
yrkja og eldri borgara afturvirkum
kaupauka sem að vísu er óralangt
frá þeim sem þingmenn fengu. Og
enn glymja hinar „almáttugu“ pró-
sentutölur yfir okkur sem eru háðs-
tölur í raun þegar litið er til þess
hvað þær reynast aumar í krónum í
buddum þeirra sem minnst hafa.
Geta menn ekki sagt hvað þær gefa í
aðra hönd og hætt þessum prósentu-
leik sínum og hælt sér meira að
segja af? Enn trúi ég ekki að þessi
verði útkoman. En máske eru ör-
yrkjar og aldraðir þessir marg-
umtöluðu höfrungar sem þingliðið
þurfi að vara sig á að gjöra ekki of
vel við.
Helgi Seljan fv. alþm.
Velvakandi Svarað í síma 569-1100 frá kl. 10-12 velvakandi@mbl.is
Bæn
Englar Orðið engill er af grískum
uppruna og merkir sendiboði
Móttaka
aðsendra
greina
Morgunblaðið er vettvangur lif-
andi umræðu í landinu og birtir
aðsendar greinar alla útgáfudaga.
Þeir sem vilja senda Morg-
unblaðinu greinar eru vinsamlega
beðnir að nota innsendikerfi
blaðsins. Kerfið er auðvelt í notk-
un og tryggir öryggi í samskiptum
milli starfsfólks Morgunblaðsins
og höfunda. Morgunblaðið birtir
ekki greinar sem einnig eru send-
ar á aðra miðla.
Kerfið er aðgengilegt undir
Morgunblaðslógóinu efst í hægra
horni forsíðu mbl.is. Þegar smellt
er á lógóið birtist felligluggi þar
sem liðurinn „Senda inn grein“ er
valinn.
Í fyrsta skipti sem inn-
sendikerfið er notað þarf notand-
inn að nýskrá sig inn í kerfið. Ít-
arlegar leiðbeiningar fylgja hverju
þrepi í skráningarferlinu. Eftir að
viðkomandi hefur skráð sig sem
notanda í kerfið er nóg að slá inn
kennitölu notanda og lykilorð til
að opna svæðið.
Gylfaflöt 5 | 112 Reykjavík | 520 2200 | sorpa@sorpa.is*Breiðhella í Hafnarfirði er opin frá 8.00 virka daga.
Endurvinnslustöðvar SORPU eru opnar 12:30 – 19:30 alla
virka daga* og 12:00 – 18:30 um helgar. Flokkið! Skilið?
Þarftu að losa þig við
... vandamál?
Jóla
dagar
LÁGMÚLA 8
SÍMI 530 2800
Þessar vinsælu leikjatölvur
eru komnar í nýrri útgáfu,
með betri stjórnun, stærri
skjá og öflugri.
Til í nokkrum litum.
Gott úrval leikja.
kr. 39.900,-XL: kr. 46.900,-
Þessi leikjatölva hefur
slegið rækilega í gegn
og var kosin leikjatölva
ársins 2015 af Forbes.
kr. 69.900,-
Opið þriðjudaginn 22. des. til kl. 19.00 og Þorláksmessu til kl. 21.00
Verð frá kr. 4.900,-
Gott úrval
leikja