Morgunblaðið - 01.06.2016, Blaðsíða 24

24 MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 1. JÚNÍ 2016
✝ HólmfríðurMagnúsdóttir
fæddist á Ísafirði
26. janúar 1922.
Hún lést á dvalar-
heimilinu Höfða á
Akranesi 18. maí
2016.
Foreldrar henn-
ar voru Magnús
Vagnsson, f. 3.5.
1890, d. 12.2. 1951,
og Valgerður
Ólafsdóttir, f. 19.12. 1899, d. 5.3.
1978. Systkini Hólmfríðar voru:
1) Bragi, f. 1917, d. 2001, 2)
Pétur Ólafur, f. 1920, d. 1997, 3)
Sigríður, f. 1925, lést nýfædd, 4)
Vigdís Valgerður, f. 1927, d.
2015, 5) Magnús, f. 1930, d.
1946, og 6) Guðrún, f. 1937, d.
1990.
Hinn 11. júní 1949 giftist
Hólmfríður Benedikt Sigurðs-
syni kennara, f. 14.4. 1918, d.
26.10. 2014. Foreldrar hans
voru Ólöf Vilhelmína Óladóttir,
f. 17.10. 1892, d. 3.1. 1944, og
Sigurður Ágúst Benediktsson, f.
23.8. 1880, d. 28.8. 1928. Börn
Hólmfríðar og Benedikts eru: 1)
17.9. 1950. Maki: Baldur
Sigurðsson, f. 1952. Börn: a)
Brynja, f. 1976. Maki: Jón Guðni
Ómarsson, f. 1976. Börn: Baldur
Ómar, f. 2007, og Anna Margrét,
f. 2009. b) Hólmfríður Anna, f.
1977. Maki: Freyr Eyjólfsson, f.
1973. Börn þeirra: Eyjólfur
Flóki, f. 2009, og Eva, f. 2011. c)
Sigurður, f. 1987. 4) Magnús
Vagn, f. 20.4. 1954. Fyrri kona
hans var: 1) Guðrún Jóhannes-
dóttir, þau skildu. Börn þeirra:
a) Benedikt, f. 1986. Maki: Eva
M. Þórhallsdóttir, f. 1985. Barn:
Brynja, f. 2009. b) Valdimar, f.
1988. c) Hólmfríður, f. 1989.
Sonur Guðrúnar: Jóhannes
Helgason, f. 1972. Maki: Sigríð-
ur H. Gunnarsdóttir. Seinni
kona hans er: 2) Elín Vigdís
Ólafsdóttir, f. 1958. 5) Sigurður
Benediktsson, f. 1.12. 1961.
Hólmfríður flutti 12 ára göm-
ul til Siglufjarðar með fjöl-
skyldu sinni, þar sem hún bjó
þar til þau hjónin fluttu til Akra-
ness árið 1990. Hún lauk námi í
Verslunarskóla Íslands 1942,
vann í útibúi Útvegsbanka Ís-
lands á Siglufirði 1942-1948, við
húsmóðurstörf, barnauppeldi og
síldarsöltun 1948-1965 og á
skrifstofu Síldarverksmiðju
ríkisins á Siglufirði 1965-1990.
Útför Hólmfríðar verður gerð
frá Akraneskirkju í dag, 1. júní
2016, og hefst klukkan 14.
Ólöf, f. 4.2. 1947.
Maki var: Ketill
Larsen, þau skildu.
Börn: a) Hólm-
fríður Þórunn, f.
1971. Maki: Ugo
Morelli, f. 1964.
Börn þeirra: Alma
Sól, f. 1996, Bene-
dikt Axel, f. 2002,
Immanuel Ketill, f.
2004, Kristofer
Tomas, f. 2007,
Emil Þorlákur, f. 2012, og Agata
Líf, f. 2014. b) Sólveig Dögg, f.
1974. Maki: Brynjar Á. Hilmars-
son, f. 1970. Börn þeirra: Axel
Enok, f. 2004, og Esther Ólöf, f.
2008. c) Axel, f. 4.4. 1980, d.
15.4. 1980. d) Ívar Helgi, f. 1981.
2) Valgerður Edda, f. 12.10.
1948. Maki var: Jóhann Ágúst
Sigurðsson, þau skildu. Börn: a)
Gísli Heimir, f. 1967. Maki:
Hanna M. Þórhallsdóttir, dóttir
Gísla: Bríet Eva, f. 2000. b) Vala
Dröfn, f. 1973. Maki: Gísli Þor-
steinsson, f. 1971. Sonur: Þor-
steinn, f. 2010. Sonur Völu: Jó-
hann Ágúst Ólafsson, f. 2001. c)
Margrét Gyða, f. 1985. 3) Eva, f.
Löngu lífi er lokið. Móðir mín
kvaddi þennan heim 18. maí sl.,
94 ára að aldri. Mamma er sú
síðasta til að kveðja af glaðvær-
um systkinahópi sem átti heima
í „Íslandsfélagshúsinu“ á Siglu-
firði fyrir miðja síðustu öld.
Upp í hugann koma minningar
um fólk og um horfinn heim.
Hún gekk í barnaskóla í
Reykjavík, á Akureyri og Siglu-
firði; í skóla var hún látin flýta
sér um bekk til að aðstoða Pét-
ur bróður sinn sem þurfti mikla
hjálp í skólanum. Varla þætti
það boðlegt fyrir litlar systur
núna en þótti sjálfsagt þá og
hún gerði það með glöðu geði.
Ásamt Braga eldri bróður stóð
hún í ströngu við að verja hann
fyrir stríðni og einelti. Hún
sagði gjarnan um fólk seinna:
„Hann var góður við Pétur“ eða
„hann var vondur við Pétur“,
það var nóg umsögn af hennar
hálfu.
Hún hafði ríka réttlætis-
kennd og sveið þegar karlar
sem unnu við hlið hennar í Út-
vegsbankanum fengu hærra
kaup en hún, sem hafði kennt
þeim vinnubrögðin. Hún gekk
fyrir bankastjóra Útvegsbank-
ans í Reykjavík þegar ekki var
hlustað á hana á Siglufirði, og
þá sagði hann þau orð sem hún
gleymdi aldrei: „Þér verðið að
sætta yður við það, Hólmfríður,
að þér eruð kona.“ Hún var
vissulega glöð yfir að vera kona,
en hún var ekki ánægð með það
óréttlæti sem konur voru og eru
beittar enn þann dag í dag.
Hún gifti sig og stofnaði
heimili, þau pabbi byggðu hús
ásamt vinum sínum, börn komu
eitt af öðru, en sorgin kvaddi
einnig dyra, því hún missti á
þeim sömu árum bróður sinn,
föður og ömmu. Mikið var talað
um þau þegar við systkinin vor-
um að alast upp og við skynj-
uðum djúpan söknuð. En lífið
gekk sinn gang, börnin urðu
fleiri og húsið öðlaðist eigið líf
þar sem börn þess ólust upp
líkt og öll væru systkini og aldr-
ei bar skugga á vinskap frum-
býlinganna.
Mamma sinnti húsmóður-
störfunum af alúð, saumaði og
prjónaði allan fatnað á börnin
og allt lék í höndum hennar. Á
vorin voru settar niður kart-
öflur, á haustin farið í berjamó
og saftað, sultað og tekið slátur,
en á sumrin kallaði síldin. Tími
gafst inn á milli til að heim-
sækja ömmu og Gunnu systur,
að ógleymdum vinkonunum.
Hún var talnaglögg og hafði
gaman af að æfa okkur í hug-
arreikningi, en hafði einnig
gaman af tungumálum og hafði
lært eitthvað í spænsku. Síld-
arvinnan var eina „útivinnan“
sem mamma stundaði á þessum
árum, þar til hún réðst til Síld-
arverksmiðju ríkisins, fyrst sem
ritari en síðar við útreikninga á
vinnulaunum.
Þegar mamma fór á eftirlaun
fluttust þau til Akraness, þar
sem þau áttu góðan tíma. Hún
hafði næmt auga og gaman af
fallegum hlutum og blómstraði í
handavinnu meðan pabbi sat yf-
ir söguritun og ættfræði. Þegar
sjónin dapraðist hvarf margt
annað og smám saman fór heils-
an að gefa sig. Þau bjuggu
heima með hjálp heimaþjónustu
fram yfir nírætt og hún naut
stuðnings frá pabba meðan
hann hafði krafta til.
Fyrir þremur árum fluttu
þau á dvalar- og hjúkrunar-
heimilið Höfða. Þar fann hún til
öryggis, hjálpin sem hún þurfti
var alltaf veitt með bros á vör
og verður seint fullþakkað því
frábæra starfsfólki sem þar er.
Eva Benediktsdóttir.
Mannkostir eru gjarnan rakt-
ir til ætternis, uppeldis og lífs-
reynslu. Hólmfríður átti ættir
að rekja til hörkuduglegs fólks
frá Hornströndum og Ísafjarð-
ardjúpi. Amma hennar, Tor-
móna Ebenesardóttir, sem
missti mann sinn ung lét einskis
ófreistað til að koma syni sínum
til manns við ákaflega erfiðar
aðstæður. Hún var einnig meðal
fyrstu kvenna til að stofna til
verkfalls á Ísafirði. Þar eð verk-
fallið dróst á langinn fór hún að
vinna við að mylja grjót sem
hún svo seldi. Magnús Vagns-
son sonur Tormónu og faðir
Hólmfríðar var lengi vel sjó-
maður og skipstjóri sem sigldi
víða um höf. Fjölskylda hans
bjó fyrst á Ísafirði, en fluttist til
Siglufjarðar 1934, en þá var
Hólmfríður 12 ára. Magnús
gerðist síðar síldarmatsstjóri á
Siglufirði. Hann tók meðal ann-
ars saman „Handbók síldar-
verkunarmanna“ árið 1939.
Fríða eins og Hólmfríður var
jafnan kölluð giftist Benedikt
Sigurðssyni, kennara, baráttu-
manni verkalýðsins og fræði-
manni árið 1949. Erfið lífsbar-
átta og hagur þeirra sem minna
máttu sín voru Fríðu og Bene-
dikt ávallt ofarlega í huga. Það
má því með sanni segja að það
hafi verið jöfnuður með þeim
hjónum.
Ég kynntist Benedikt fyrst
sem kennara í Barnaskólanum á
Siglufirði, en Fríðu árið 1965,
þegar hún gerðist ritari föður
míns, Sigurðar Jónssonar fram-
kvæmdastjóra Síldarverksmiðja
ríkisins. Pabbi hafði miklar
mætur á Fríðu, enda var hún
með svipaða menntun og hann
úr Verslunarskólanum, sjálf-
stæð, talnaglögg og samvisku-
söm.
Ég átti þess síðar kost að
kynnast Fríðu og Benedikt bet-
ur sem tengdasonur, þá kvænt-
ur Valgerði Eddu. Gísli elsta
barn okkar Eddu dvaldist oft á
tíðum hjá afa sínum og ömmu á
Siglufirði.
Dætur okkar Vala og Mar-
grét nutu einnig ástúðar og um-
hyggju ömmu sinnar og afa.
Fríða var einstaklega barn-
góð og ljúf kona. Hún var vel
greind hugsjónamanneskja, en
hlédræg og lítið fyrir það að
vera í sviðsljósinu. Benedikt var
aftur á móti í forystusveit Al-
þýðubandalagsins á Siglufirði.
Fríða stóð ætíð þétt við hlið
hans í baráttunni fyrir bættum
hag verkafólks. Oft var heitt í
kolunum á þeim vettvangi á
Siglufirði sem var þungamiðja
verkalýðsbaráttunnar á síldar-
árunum enda gat síldveiði og
síldarverkun skipt sköpum fyrir
þjóðarhaginn.
Hólmfríður er nú látin í góðri
elli. Við samtímafólkið minn-
umst hennar með hlýhug og
virðingu. Ég sendi börnum
hennar og Benedikts, Ólu,
Eddu, Evu, Magnúsi, Sigurði og
fjölskyldum þeirra, hugheilar
samúðarkveðjur.
Jóhann Ágúst Sigurðsson.
Nú er löng ævi ömmu Fríðu
á enda. Þó að við syrgjum hana
á þessari stundu getum við
systkinin ekki annað en fyllst
þakklæti að hafa fengið að njóta
góðmennsku hennar og hlýju
eins lengi og raun bar vitni.
Amma var merkileg kona að
mörgu leyti. Hún var ein af
fáum samtímakonum sínum sem
útskrifaðist með verslunarpróf,
á tímum þar sem fáar konur
gengu menntaveginn.
Auk þess að sinna heimili,
eiginmanni og fimm börnum
vann hún einnig sem ritari afa
okkar í föðurættina Sigurðar
Jónssonar hjá Síldarverksmiðj-
um ríkisins á Siglufirði og bar
hann ávallt mikla virðingu fyrir
henni.
Amma Fríða var ekki bara
dugleg til vinnu, heldur einnig
afbragðs húsmóðir. Hún var af-
ar lagin handverkskona og voru
hannyrðir hennar helsta áhuga-
mál.
Áður en sjónin fór að versna
prjónaði hún mikið, heklaði og
föndraði. Það eru ófá listaverk-
in sem við í fjölskyldunni búum
yfir eftir ömmu Fríðu. Hún
sinnti líka okkur barnabörnun-
um af mikilli alúð.
Þegar þau hjónin bjuggu á
Siglufirði vorum við tvö eldri
systkinin oft lengri tíma hjá
ömmu og afa á sumrin eða þeg-
ar foreldrar okkar voru við
nám. Það var ævintýri líkast að
dvelja hjá ömmu og afa á Sigló.
Oft voru fleiri barnabörn með í
för og gekk á ýmsu. En amma
Fríða tók öllu með ró og elsku-
legheitum. Aldrei heyrðum við
hana reiðast eða skammast –
hún var alltaf góðmennskan
uppmáluð.
Amma Fríða og afi Benedikt
voru einstaklega samrýnd hjón
og voru svo lánsöm að lifa bæði
fram yfir nírætt. Þegar ellin
færðist yfir fór sjón og heyrn að
bila hjá þeim hjónum eins og
gengur og gerist. Þá var gott að
eiga hvort annað að – amma var
eyrun hans afa og afi var augun
hennar.
Þegar afi Benedikt féll frá
haustið 2014 var það þungbært
fyrir ömmu Fríðu. Það er gott
að hugsa til þess að nú skuli
hún vera komin til Benedikts
síns, systkina og foreldra. Hvíl í
friði elsku amma.
Gísli H. Jóhannsson,
Vala D. Jóhannsdóttir,
Margrét G. Jóhannsdóttir.
Mér féll sú blessun í skaut að
fá að búa á heimili ömmu og afa
allt þetta ár með alla fjölskyld-
una á Akranesi. Á heimili þeirra
fann ég svo sterkt fyrir nálægð
þeirra og fannst eins og afi og
amma tækju mér opnum örm-
um og væru að bjóða mig vel-
komna heim eftir 18 ára búsetu
erlendis.
Amma mín og nafna dvaldi
orðið á Höfða í umsjá frábærs
starfsfólks. Amma var alltaf
jafn glöð og hissa að sjá mig
koma, alla leið frá Ítalíu, en hún
hafði mjög lítið skammtíma-
minni eins og orðið var. Það
urðu því fagnaðarfundir í hvert
einasta skipti sem ég kom í
heimsókn. Sem var oft en ég
hugsaði stundum hvað það væri
skrítið að komast ekki oftar til
ömmu sem samt var handan við
hornið. Hvernig við erum á
hlaupum alla daga að gera hluti
sem okkur þykja mikilvægir en
hafa svo enga merkingu lengur
þegar komið er á ömmualdur.
Ég mat þessar friðsælu
stundir mikils í félagsskap við
ömmu þar sem hún sagði mér
ýmislegt úr æsku sinni og ég
sagði henni frá börnunum og
því sem við vorum að sýsla. Ég
valdi oft að fara ein þó að ömmu
þætti ekkert skemmtilegra en
að hafa börn í heimsókn.
Við töluðum líka um Guð en
hún sagðist ekki vera trúuð, jú,
að hún tryði nú á einhvern alls-
herjar Guð sem yfir öllu væri
en að hann væri nú ekki mikið
að skipta sér af henni. Ég svar-
aði að það gerði ekkert til því
„hann trúir á þig“. Þá hló
amma.
„Sæl vinkona,“ sagði hún
stundum þegar ég kom og þeg-
ar ég spurði hvað væri að frétta
hikaði hún og sagði svo: „Ekk-
ert“ og trúði mér fyrir því að
hún myndi bara ekkert né sæi
lengur.
Samt var alltaf stutt í hlát-
urinn upp á síðkastið, að taka
lagið og grínast og hefur minn-
isleysið hjálpað til að láta ekki
veikindi og lát afa draga úr lífs-
gleðinni. Þegar ég fór þakkaði
hún alltaf innilega fyrir heim-
sóknina.
Minningar um ömmu eru
mikið tengdar Siglufirði og
sumrunum sem við frænkur átt-
um þar hjá afa og ömmu á Suð-
urgötunni. Í minningunni er
alltaf sól og gott að borða. Og
eftirmatur, alltaf! Allt lék í
höndunum á henni og dýrmætt
er prjónlesið, saumurinn og
hlutirnir sem eftir hana liggja,
svo vandað og vel gert.
Það var heldur enginn full-
kominn afmælisdagur nema eft-
ir að amma og afi höfðu hringt
frá Siglufirði til að óska til ham-
ingju.
Það er varla hægt að tala um
ömmu án afa eða afa án ömmu.
Hún fylgir hún honum nú að-
eins einu og hálfu ári frá láti
afa. Amma átti gott og langt líf
og var tilbúin að fara núna. Hún
skilur eftir sig fjölda afkom-
enda. Og það var það sem afi
sagði við mig þegar ég kvaddi
hann í síðasta sinn, „börnin eru
það dýrmætasta sem við skilj-
um eftir okkur“.
Á öðrum í hvítasunnu sat ég
hjá ömmu sem leið ekki vel en
tók samt undir með mér þegar
ég söng fyrir hana.
Þegar ég vaknaði daginn eft-
ir að hún dó hljómaði hluti
hvítasunnusálms í huganum
þegar ég hugsaði um hana og
því læt ég hann fylgja hér.
Ef finnur þú blástur af himnum,
andvara sem hurðirnar skekur.
Hlusta þú: það er rödd sem kallar,
það er boð um að halda af stað.
Það er eldur sem fæðist
í þeim sem kann að bíða,
í þeim sem kann að næra
vonir um ást.
Hólmfríður Þórunn Larsen.
Hólmfríður
Magnúsdóttir
 Fleiri minningargreinar
um Hólmfríði Magnúsdótt-
ur bíða birtingar og munu
birtast í blaðinu næstu daga.
Vorið er að koma
og það styttist í af-
mælisdag bróður
míns sem hefði orðið
76 ára fyrsta dag
júnímánaðar ef hann hefði verið á
lífi. Hann var elstur okkar systk-
inanna og móðir okkar lifir son
sinn 96 ára gömul. Sigurjón fór
fljótt að heiman í skóla og vinnu
þannig að ég man ekkert mikið
eftir honum frá uppvaxtarárun-
um. Var bara þriggja ára þegar
hann fermdist.
Eitthvað man ég eftir fyrstu
ferð minni til Reykjavíkur að ég
gisti hjá þeim bræðrum Inga og
Sigurjóni í Hæðargarðinum. Er
mér þá minnisstætt hvað sá eldri
varaði mig við hættunum í
Reykjavík og þá ekki hvað síst
karlmönnunum!
Þegar ég kom suður til náms í
Kennaraskólanum var gott að
eiga tvo bræður í bænum. Fyrsta
veturinn dvaldi ég hjá Inga allan
veturinn en veturinn 1970-1971
stefndi hugurinn nær miðborginni
og leigði ég þá herbergi í Einholti
Sigurjón Torfason
✝ SigurjónTorfason fædd-
ist 1. júní 1940.
Hann lést 5. nóv-
ember 2015.
Útför Sigurjóns
fór fram í kyrrþey.
en labbaði á hverjum
degi til Sigurjóns
upp í Fellsmúla til að
borða kvöldverð.
Tíminn leið og á
tímabili áttum við öll
systkinin heima í Ár-
bæjarhverfinu og
eru mér minnisstæð-
ar margar veislur í
Fagrabænum hjá
Sigurjóni og Vil-
borgu, m.a. útskrift-
arveisla sem þau héldu þegar ég
tók kennaraprófið. Alltaf gott þar
að koma og miklar og góðar veit-
ingar.
Árið 1993 fórum við saman um
jól og áramót til Kanarí og var það
skemmtilegt.
Sigurjón var ekki mikið fyrir
utanlandsferðir en í þessari ferð
fannst mér hann njóta sín vel og
líka að tengdaforeldrar hans og
mágur voru þarna á sama tíma.
Við áttum það sameiginlegt að
hafa mikinn áhuga á fólki og spáð-
um í ættartengsl og var Sigurjón
einstaklega minnugur á aldur og
hvað fólk hafði haft fyrir stafni um
ævina.
Þegar ég sat hjá honum í Boða-
þinginu skorti okkur sjaldnast
umræðuefni og aldrei kom ég að
tómum kofunum hjá honum og
varð margs vísari um það sem ég
vissi ekki áður. Sigurjón var því
stálminnugur til dauðadags þó lík-
aminn væri hættur að virka á eðli-
legan hátt.
Annað sameiginlegt áhugamál
áttum við og það voru bílar. Sig-
urjón vann við bílasölu allan sinn
starfstíma en ég hef alltaf spáð
mikið í bílategundir, þess vegna
bar það oft á góma hvort þessi bíll
væri betri en annar o.s.frv.
Það væri margt hægt að skrifa
um langar samvistir okkar systk-
inanna en ég læt það sem eftir
liggur dvelja í hjúpi minninganna.
Ég er þakklát fyrir allar stund-
irnar sem við áttum saman eftir að
Sigurjón varð rúmfastur, sem og
hinar.
Þær hefðu orðið fleiri ef búseta
mín og heilsa hefði verið með öðr-
um hætti. En hafðu þökk fyrir allt
og allt. Að lokum læt ég þessar fal-
legu ljóðlínur Böðvars ljúka þess-
ari stuttu kveðju:
Enginn þarf að spyrja
hvar gröf þín er
því hún er þar sem grasið er grænast.
Þar er vetrarsnjórinn hvítastur
himinninn heiðastur
og þar syngur vorfuglinn skærast.
Nei, enginn þarf að spyrja
hvar gröf þín er.
Hún er þar sem tár okkar þorna
og orð okkar þagna.
(Böðvar Guðmundsson)
Blessuð sé minning þín, kæri
bróðir.
Birna Torfadóttir.