Morgunblaðið - 26.08.2016, Blaðsíða 6

6 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 26. ÁGÚST 2016
Opið 09-23 | Laugavegi 12 | 101 Rvk. | Sími 551 5979 | lebistro.is
Moules Frites
Bière
Bláskel með frönskum
og bjór
3490,-
alla fimmtudaga „Ég tók einn fallegan stein. Hef gert það í öllum þeim
jarðgöngum sem ég hef komið nálægt sem þingmaður
eða ráðherra og raða þeim upp í blómabeðinu við inn-
ganginn hjá mér í Kópavoginum,“ segir Kristján L.
Möller alþingismaður. Hann var viðstaddur loka-
sprengingu í göngunum um Húsavíkurhöfða í fyrradag
og tók þá stein til að bæta í safnið.
Kristján á nú steina úr báðum Héðinsfjarðargöng-
unum, Bolungarvíkurgöngum, Norðfjarðargöngum,
Vaðlaheiðargöngum og Húsavíkurhöfðagöngum. „Þeir
sóma sér vel við innganginn. Ég sé þá í hvert skipti sem
ég geng þar um og þeir minna mig þvílíkar byltingar
hafa orðið og munu verða með þessum göngum, bættar
samgöngur og öruggari og styrkari innviðir. Ég get
tekið heimabæ minn sem dæmi, Siglufjörð, ég tel að
Héðinsfjarðargöngin hafi skipt sköpum fyrir hann,“
segir Kristján. Hann segir að allir steinarnir séu fal-
legir enda valdir af kostgæfni. Ekki hafa þó allir enst
vel.
„Þegar ég tók stein úr fyrstu sprengingu Norðfjarð-
arganga fannst mér við hæfi að hann væri rauðleitur
eins og Neskaupstaður. Ég stillti honum upp í blóma-
beðinu, lengst til vinstri og fremst. Um veturinn moln-
aði hann hins vegar og varð að lítilli þúfu. Mér skilst nú
að hann sé úr bergi sem ekki hefur næga hörku. Ég
valdi því nýjan stein þegar síðasta haftið var sprengt.
Ég var með Stefáni Þorleifssyni, sem varð 100 ára á
dögunum, og við völdum nýjan stein úr miðjum göng-
unum. Hann er grjótharður, eins og Stefán og Norð-
firðingar allir. En hann er ekki rauður. Það er kannski
tímanna tákn í stjórnmálasögu heimsins,“ segir Krist-
ján. helgi@mbl.is
Morgunblaðið/Hafþór Hreiðarsson
Rauði steinninn úr Norð-
fjarðargöngum molnaði í duft
Kristján Möller safnar steinum úr öllum jarðgöngum sem hann hefur komið að
Lögreglan var við hraðamælingar á
Neshaga í nágrenni Melaskóla í
gær og þar ók rúmlega fimmtungur
ökumanna of hratt eða yfir leyfðum
hámarkshraða. Ástandið í Rofabæ
við Árbæjarskóla í gærmorgun var
enn verra, en þar ók tæplega þriðj-
ungur ökumanna of hratt.
Sama brotahlutfall var í ná-
grenni Ölduselsskóla á þriðjudag
og í fyrradag ók hátt í fimmtungur
ökumanna of hratt framhjá Klé-
bergsskóla á Kjalarnesi. Loks er að
nefna að helmingur ökumanna, eða
50%, ók of hratt þegar lögreglan
var við hraðamælingar í námunda
við Hólabrekkuskóla og Fellaskóla
á mánudag. Ekki er ástæða til að
ætla að ástandið sé eitthvað skárra
við aðra grunnskóla í umdæminu,
en lögreglu hafa borist kvartanir
vegna þessa, m.a. frá áhyggju-
fullum foreldrum í Grafarholti
Hraðamælingar það sem af er
vikunni sýna að brothlutfallið í og
við grunnskólana er hátt og full
ástæða til að minna ökumenn á að
aka hægar og sýna meiri tillitssemi,
segir í frétt frá lögreglunni. Lög-
reglan minnir ökumenn, enn og aft-
ur, á að aka varlega, ekki síst í ná-
munda við skóla enda margir þar á
ferli, m.a. nýir vegfarendur sem
eru að hefja skólagöngu. Undan-
farna daga hafa hátt í 200 ökumenn
verið staðnir að hraðakstri í og við
grunnskóla á höfuðborgarsvæðinu
og eiga hinir sömu sekt yfir höfði
sér.
Hraðakstur algengur
í grennd við grunnskóla
Helgi Bjarnason
helgi@mbl.is
„Þetta er gríðarlegur skellur. Það
er alveg sama hvort þú ert verka-
maður eða forritari, þú myndir ekki
þola vel yfir 10% lækkun á launum
þínum,“ segir Sæþór Gunnsteins-
son, sauðfjárbóndi í Presthvammi í
Aðaldal, um ákvarðanir Norðlenska
og fleiri sláturleyfishafa að lækka
verð til bænda í haust. Greitt er
10% lægra verð fyrir dilka en í fyrra
og 38% lægra verð fyrir fullorðið fé.
Ákvörðun sláturleyfishafa hefur
kallað fram sterk viðbrögð í sveitum
landsins. „Við höfum okkar tekjur
af innlegginu og þetta er því bein
tekjuskerðing,“ segir Guðrún
Ragna Einarsdóttir, bóndi á Skjöld-
ólfsstöðum á Jökuldal. Hún leggur
afurðir sínar inn á Vopnafirði og
hefur sláturhúsið þar tilkynnt 12%
verðlækkun í bréfi til framleiðenda.
„Verðlækkun kemur ekki sérstak-
lega á óvart, hún var yfirvofandi, en
ég átti ekki von á að hún yrði svona
mikil,“ segir Guðrún.
Verslunin með stærri hlut
Sæþór segir að boðuð verðlækk-
un skerði tekjur hans bús um 600
þúsund krónur á sama tíma og
kostnaður sé að aukast. Á síðustu
árum hafi orðið 15-20% raunlækkun
á verði til bænda. „Engin önnur
stétt myndi þola það,“ segir hann.
„Maður bara grætur þegar maður
sér innleggsseðilinn í haust,“ segir
Guðrún Ragna.
Guðrún og Sæþór óttast að
verðþróunin hafi slæm áhrif á at-
vinnugreinina. „Sauðfjárræktin er
ekkert öðruvísi en aðrar greinar. Ef
ekki er hægt að borga viðunandi
verð til framleiðenda geta menn
ekki staðið í þessu. Bændur fá um
30% af smásöluverði lambakjöts.
Það er alveg fáránlegt því ýmsir
aðrir í þjóðfélaginu hafa gott út úr
því að höndla með kjötið, ekki endi-
lega sláturleyfishafar, þeir hafa það
ekki of gott, en verslunin virðist
vera með þjóðina í skrúfstykki. Ég
vil skipta kökunni á réttlátari hátt.
Ekki getur verið eðlilegt að versl-
unin fái hærra hlutfall af kjötverð-
inu en bóndinn sem er að framleiða
kjötið en verslunin er að sýsla með
það í nokkra daga,“ segir Sæþór.
Hann segir að ef enginn ætlar að
gefa eftir af sínum hlut í kjötverð-
inu verði kjötið einfaldlega að
hækka út úr búð svo allir fái sitt.
„Vandinn liggur hvorki hjá bænd-
um né sláturleyfishöfum, hann ligg-
ur hjá einokunarversluninni sem er
hér.“
Líka hringlað með samninga
Guðrún segir að sú tekjuskerðing
sem við blasi sé ekki eina áhyggju-
efni bænda. „Það er líka verið að
hringla með búvörusamninga sem
bændur eru búnir að samþykkja í
atkvæðagreiðslu og áttu að gilda í
tíu ár. Allt hefur þetta neikvæð
áhrif og líklegt að fólk hugsi sinn
gang ef það verður viðvarandi
tekjuskerðing,“ segir Guðrún og
bætir því við að allavega verði ekki
sú endurnýjun í stéttinni sem kallað
hefur verið eftir. „Ég sé ekki að
ungt fólk flykkist í þetta.“
„Hér er ekkert atvinnuleysi og
alls staðar vantar fólk,“ segir Sæ-
þór um framtíðina. „Það hugsa
sjálfsagt margir sér til hreyfings.“
Sjálfur segist hann bundinn niður á
þúfuna sína, eins og fleiri, og háður
þessum lífsstíl. „En það er slæmt að
geta ekki haft aðeins kaup af því.“
Vilja réttlátari skiptingu kjötverðs
 Verðlækkun á sauðfjárinnleggi mælist illa fyrir í sveitum landsins  Engin önnur stétt myndi þola
slíka tekjuskerðingu, segir sauðfjárbóndi  Talið líklegt að fólk hugsi sér til hreyfings
Morgunblaðið/Eggert
Réttir Smalamennskur og réttir eru framundan og bændur eiga engan kost
annan en að senda lömb sín í sláturhús, sama hvaða verð er í boði.
Stjórn Sauðfjárbændafélags
Suður-Þingeyjarsýslu sendi
frá sér ályktun í gær þar
sem skorað er á Norðlenska
að endurskoða verðskrá
sína. Verði það ekki gert eru
bændur hvattir til að endur-
skoða þá ákvörðun að
greiða í stofnsjóð Búsældar
sem er móðurfélag Norð-
lenska.
Norðlenska er því í eigu
bænda, eins og flest slátur-
félögin. Samtök bænda ráða
þó engu um reksturinn því
stjórnirnar eru kjörnar til að
gæta hagsmuna fyrirtækj-
anna, eins og Sæþór Gunn-
steinsson bendir á.
Einar Ófeigur Björnsson,
bóndi í Lóni í Kelduhverfi og
stjórnarmaður í Bændasam-
tökum Íslands, hefur skorað
á stjórn Búsældar að láta
endurskoða verð Norð-
lenska. Þá segist hann ekki
sjá sér fært að leggja
hlutafé inn í félagið í haust.
Leggja ekki
inn hlutafé
Í EIGU BÆNDA