Morgunblaðið - 14.09.2016, Qupperneq 30

30 MENNING
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 14. SEPTEMBER 2016
Inga Rún Sigurðardóttir
ingarun@mbl.is
Þorgerður E. Sigurðardóttir tók við
starfi leikhússtjóra Útvarpsleik-
hússins á RÚV 1. desember síðast-
liðinn og er því fyrsti heili starfs-
vetur hennar að hefjast.
Hvað hafðirðu í huga við skipu-
lagningu dagskrár vetrarins?
„Eftir hrun var dregið saman hér í
starfsemi Útvarpsleikhússins. Viðar
Eggertsson, sem var forveri minn í
starfi, lagði mikla áherslu á að ís-
lensk verk væru í forgrunni og ég
mun fylgja þeirri stefnu. Í sjálfu sér
hefur ekkert breyst með það, bara
spurning hvernig maður nýtir pen-
ingana,“ segir Þorgerður, en auk út-
varpsleikrita verða á dagskrá í vetur
annars konar útvarpsverk.
Útvarpsverk en ekki leikrit
Þorgerður ætlar að fá sviðslista-
menn til starfa til að „gera eitthvað
sem í ströngustu skilgreiningu
myndi ekki flokkast sem hefðbundið
útvarpsleikrit. Sviðslistamenn geta
verið í annars konar verkefnum líka.
Gott dæmi er serían sem er í gangi
núna en fyrsti þátturinn var frum-
fluttur um síðustu helgi“. Þáttaröðin
ber nafnið Það er allt í lagi að leggja
sig á daginn og er eftir hljómsveitina
Evu.
„Framtíðarsýnin er að Útvarps-
leikhúsið verði aðeins fjölbreyttari
vettvangur sköpunar og skáld-
skapar þannig að við þurfum ekki að
halda okkur bara við að framleiða
útvarpsleikrit í þessari hefðbundnu
merkingu sem maður leggur í það
hugtak þótt því verði að sjálfsögðu
haldið áfram. Þetta hefur verið gert
áður: Fléttuþættir hafa verið fluttir í
Útvarpsleikhúsinu og við erum ekki
að finna upp hjólið en ætlum að
leggja markvissari áherslu á þessa
hlið.“
Hlaðvörp af ýmsu tagi hafa verið
vinsæl að undanförnu, fólk vill
hlusta á útvarp, hefur þetta áhrif?
„Já, heldur betur. Það er mikið
talað um það núna á heimsvísu að
ákveðin endurreisn eigi sér stað í út-
varpinu. Þar koma ekki síst til þess-
ar miðlunarleiðir sem bjóða upp á að
hlusta á þar sem maður vill. Útvarp-
ið er þægilegur miðill upp á það að
gera að maður getur tekið hann með
sér hvert sem er,“ segir hún.
„Þetta nýja verk sem hófst á
laugardaginn er í seríuformi og
hentar vel í þetta umhverfi. Það eru
ýmsir möguleikar í þessu. Maður sér
úti í heimi að áhugi á leiknu efni fyr-
ir þetta viðmót er að vaxa, en áhersl-
an hefur hingað til verið meiri á
heimildarþáttageirann,“ segir Þor-
gerður og vísar til heimildarþátt-
anna Serial, sem eru bandarískir
verðlaunaþættir í stjórn Söruh Koe-
nig.
„Það er uppgangur í þessu og ég
trúi því að bjartir tímar séu fram
undan.“
Hingað til hafa útvarpsleikritin á
Rás 1 ekki farið í hlaðvarpið vegna
samninga en vonandi breytist það
fljótlega í takt við nýja tíma, segir
Þorgerður.
Verkið Aftur eftir Sigtrygg
Magnason verður síðan á dagskrá í
október. „Þetta er verk sem var allt
tekið upp í einni töku. Það er aðferð
sem þykir óhefðbundin í dag því oft-
ast er þetta mikil samsetningar-
vinna. Það er mjög kraftmikið verk,“
segir hún.
Heimildarleikverk um Guð-
mundar- og Geirfinnsmálið
Stóra verkefnið fram undan er
leikið verk eftir Jón Atla Jónasson
sem verið er að taka það upp núna
og fjallar um Guðmundar- og Geir-
finnsmálið. „Stefnan er ekki í nein-
um skilningi að leysa Guðmundar-
og Geirfinnsmálið. Þetta fjallar
meira um einangrunarvistina og það
sem fólkið gekk í gegnum þar,“ segir
hún, en til viðbótar við leikin atriði
er notast við efni úr safni RÚV úr
fréttum og viðtölum.
Er ekki hægt að skoða hlutina á
annan hátt í þessu formi en í hefð-
bundnum fréttum?
„Þetta er auðvitað skáldskapur
þannig að það er hægt að leyfa sér
að velta hlutum fyrir sér og fylla í
eyðurnar með vangaveltum og skoða
ýmsa möguleika. Það gefur þessu
dálítið aðra vídd að vera ekki að
rekja alltaf viðburði eins og þeir
voru. Hins vegar liggur mikil rann-
sóknarvinna að baki þessu, það er
ekki verið að fabúlera um stað-
reyndir eða breyta einhverju.“
„Nýr“ miðill fyrir börn
Fjölskylduleikritin eru nú orðin
fastur punktur í Útvarpsleikhúsinu
um jól og páska. Jólaleikritið er gert
eftir bókinni Gallsteinar Afa Gissa
eftir Kristínu Helgu Gunnarsdóttur.
„Þetta verður í sex stuttum þáttum
og byrjar á aðfangadag,“ segir hún
en svo verður sendur út þáttur á dag
næstu fimm daga þar á eftir. „Þetta
er skemmtilegt og fyndið verk fyrir
alla fjölskylduna,“ segir hún, en fjöl-
skyldur taka því áreiðanlega fagn-
andi að geta átt stund saman við út-
varpið. „Börn kunna að meta þetta
en ég heyri sögur af því að þau þurfi
aðeins að læra inn á þetta. Börn eru
orðin svo vön skjáum og kunna inn á
þann miðil en fyrir þeim er nýtt að
setjast niður með öðrum og hlusta.“
Áhersla á kynjajafnrétti
Útvarpsleikhúsið hefur lagt
áherslu á jöfn kynjahlutföll hvað
varðar höfunda og leikstjóra.
Hvernig standa þessi mál í vetur?
„Eins og mér telst til núna er
meirihluti höfunda konur. Það er
ekki ráðið með leikstjórana en enn
sem komið er það í ágætu jafnvægi.
Í þessum verkum fyrir áramót eru
fleiri leikstjórar konur en karlar og
þetta virðist frekar ætla að vera í þá
áttina, sýnist mér,“ segir Þorgerður.
Hér hefur aðeins verið stiklað á
stóru á því sem er á dagskrá Út-
varpsleikhússins fyrri part vetrar og
er því ekki um tæmandi upptalningu
að ræða. Útvarpsleikhúsið er á dag-
skrá Rásar 1 laugardaga klukkan 14.
Fjölbreyttur vettvangur sköpunar
 Útvarpsleikhúsið nýtur góðs af vinsældum heimildarþátta í hlaðvarpi  Ákveðin endurreisn á sér
stað í útvarpi  Vettvangur fyrir sviðslistamenn  Fjölskylduleikrit fastur punktur
Morgunblaðið/RAX
Endurreisn „Það er mikið talað um það núna á heimsvísu að ákveðin endurreisn eigi sér stað í útvarpinu. Þar koma
ekki síst til þessar miðlunarleiðir sem bjóða upp á að hlusta á þar sem maður vill,“ segir Þorgerður.
Kvikmyndasafn Íslands verður
gestgjafi á árlegum fundi kvik-
myndasafna Norðurlanda sem hefst
í dag og stendur til morguns. Sam-
kvæmt upplýsingum frá skipuleggj-
endum munu alls 26 fulltrúar kvik-
myndasafnanna sitja fundinn, þar
af koma 19 frá útlöndum. Síðast var
sambærilegur fundur haldinn á Ís-
landi árið 2004 en í fyrsta sinn fyrir
35 árum.
„Í tengslum við safnafundinn
ræða forstöðumaður Kvikmynda-
safnsins, Erlendur Sveinsson, for-
stöðumaður Gunnarsstofnunar/
Skriðuklausturs, Skúli Björn Gunn-
arsson, og fulltrúi Danska kvik-
myndasafnsins (DFI), Thomas C.
Christensen, curator, um fyrir-
hugað samstarf þessara aðila við
fullnaðarendurgerð kvikmyndar-
innar Sögu Borgarættarinnar, sem
gerð var í tveimur hlutum eftir
sögu Gunnars Gunnarssonar 1919
og frumsýnd í Danmörku árið 1920
en á Íslandi í janúar 1921. Þetta er
fyrsta leikna kvikmyndin sem kvik-
mynduð var á Íslandi en það var ár-
ið 1919 sem upptökur fóru fram á
svæðinu frá Keldum á Suðurlandi,
um Hafnarfjörð og Reykjavík og
upp í Reykholt í Borgarfirði. Það er
því stutt í að 100 ár verði liðin frá
þessum kvikmyndasögulega at-
burði. Vilji er til þess að ný endur-
gerð myndarinnar líti dagsins ljós á
þeim tímamótum,“ segir í tilkynn-
ingu.
Morgunblaðið/Eggert
Gestgjafi Erlendur Sveinsson, for-
stöðumaður Kvikmyndasafnsins.
Fundur kvikmynda-
safna haldinn hérlendis
 Vilji til að fullnaðarendurgera kvik-
myndina Sögu Borgarættarinnar
 Það er í lagi að leggja sig á
daginn eftir hljómsveitina Evu.
 Aftur eftir Sigtrygg Magna-
son.
 Fjölskylduleikritið Gallsteinar
afa Gissa eftir Vigdísi Jak-
obsdóttur og Kristínu Helgu
Gunnarsdóttur.
 Heimildarleikrit um Guð-
mundar- og Geirfinnsmál
eftir Jón Atla Jónasson.
 Fjölskylduleikrit um páska
eftir Hildi Knútsdóttur.
 Þrjú verðlaunaverk úr sjóði
Þorsteins Ö. Stephensen: Eftir
ljós eftir Sölku Guðmunds-
dóttur, Illa leikið eftir Kristínu
Eiríksdóttur og Iðrabólga eftir
Heiðar Sumarliðason.
Átta íslensk
verk frumflutt
DAGSKRÁIN Í VETUR