Morgunblaðið - 25.10.2016, Page 18

SVIÐSLJÓS
Bergþóra Jónsdóttir
bj@mbl.is
Aðgerðahópur stjórnvaldaog samtaka aðila vinnu-markaðarins kynntiframtíðarstefnu um
launajafnrétti á Reykjavík Hilton í
gærmorgun. Maríanna Trausta-
dóttir sérfræðingur í jafnréttis- og
umhverfismálum hjá Alþýðu-
sambandi Íslands kynnti tillög-
urnar.
Í samtali við Morgunblaðið eft-
ir fundinn lýsti Maríanna ánægju
sinni yfir áhuga viðstaddra sem
voru fjölbreyttur hópur úr atvinnu-
lífinu og fulltrúar launafólks. Mikl-
ar og góðar umræður hefðu skap-
ast og margt verið lagt til.
Maríanna segir tillögur að-
gerðahópsins byggjast á stærstu
launarannsókn sem gerð hafi verið,
og nái yfir allan vinnumarkaðinn,
og á viðamikilli rannsóknarskýrslu
sem gerð var á stöðu karla og
kvenna á íslenskum vinnumarkaði
árið 2015.
Á þessum tveimur rannsókn-
arskýrslum byggi aðgerðarhóp-
urinn tillögurnar.
Jafnlaunastaðall innleiddur
Helstu tillögur aðgerðahópsins
sem nefndar voru á fundinum, að
sögn Maríönnu, voru að vinna þurfi
að útbreiðslu jafnlaunastaðals og
framtíðarsýn hópsins sé að staðall-
inn verði innleiddur sem víðast á
vinnumarkaðinum. Í tillögum að-
gerðarhópsins er mikil áhersla á að
skoða kynbundið náms- og starfs-
val kvenna og leiðir til úrbóta í
þeim efnum og þar sé mikilvægt að
vinna náið með menntamálaráðu-
neytinu, að sögn Maríönnu. Það sé
óvíða eins áberandi og á Íslandi
hversu vinnumarkaðurinn sé kynja-
skiptur. „¾ hlutar kvenna velja sér
nám á sviði heilbrigðisvísinda,
menntunarfræða, félagsvísinda og
hugvísinda og það þykir athygl-
isvert að kynjaskipting á vinnu-
markaði sé töluvert meiri en á hin-
um Norðurlöndunum. Mun fleiri
karlar á Norðurlöndunum eru t.d.
kennarar og hjúkrunarfræðingar
sem hér á landi eru að miklum
meiri hluta konur. Í hefðbundnum
kvennastörfum eru mun fleiri karl-
menn úti en hér á landi,“ segir
Maríanna.
Einnig kom fram tillaga um að
haldinn yrði árlega svokallaður
jafnlaunadagur þar sem áherslan
yrði á jafnlaunamál og jafnrétti á
vinnumarkaði.
Vilja fá óháðan aðila
,,Við leggjum til að rík-
issáttasemjara verði falið það hlut-
verk að þróa leiðbeinandi reglur
varðandi upplýsingar er varða
vinnumarkaðinn. Með því að fá rík-
issáttasemjara í verkið þá sam-
ræmist það því verklagi sem unnið
er á hinum Norðurlöndunum,“ seg-
ir Maríanna. Þessi tillaga sé alveg
ný nálgun í því að safna upplýs-
ingum og telur aðgerðahópurinn að
þessi leið sé vænleg til árangurs.
Hópurinn telur einnig mik-
ilvægt að skoða þætti í sambandi
við atvinnuþátttöku kvenna því
konur séu frekar í hlutastörfum og
eigi ennþá töluvert í land með að
ná körlum í ráðstöfunartekjum í
öllum aldurshópum. Aðgerðahóp-
urinn leggur mikla áherslu á að
gerð verði rannsókn á því hvernig
fjölskyldur geta samræmt fjöl-
skyldu- og avinnulíf.
Einnig þurfi að kanna stöðu
kvenna af erlendum uppruna á
vinnumarkaði, hvort þær njóti
þeirra réttinda sem þeim ber og
hvort þær séu jafnvel vannýttur
mannauður og menntun og reynsla
þeirra ekki metin sem skyldi.
Kynjaskiptur vinnu-
markaður áberandi
Morgunblaðið/Styrmir Kári
Tillögur Vilja að gerð sé rannsókn á samræmingu vinnu og fjölskyldulífs.
18
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 25. OKTÓBER 2016
Hægt er að lýsa skoðun á ritstjórnargreinum Morgunblaðsins á http://www.mbl.is/mogginn/leidarar/
Líklegt mátelja aðBjarni
Benediktsson, for-
maður Sjálfstæðis-
flokksins, hafi sagt
það sem margir
hugsuðu þegar hann talaði um
fundinn sem Píratar héldu með
Vinstri grænum, Samfylkingu
og Bjartri framtíð sem uppá-
komu. „Vinstriflokkarnir hitt-
ust í nafni gagnsæis og betra
lýðræðis en svo er ekki hægt að
greina frá því sem gerist á
fundinum. Eins er skondið að
sjá fólk sem við höfum haft
samskipti við og hefur starfað
saman allt þetta kjörtímabil
þurfa að taka sér tíma til að
hittast á kaffihúsi í klukkutíma
til að athuga hvort það geti tal-
að saman,“ sagði Bjarni í
Morgunblaðinu í gær. Og hann
bætti því við að augljóslega
væri verið að ræða stólaskipti í
ríkisstjórn, en fundarmenn
hafa neitað því.
Það sem þeir segja að sé til
umræðu á þessum fundum
gagnsæisins er hins vegar ekki
trúverðugt. Katrín Jakobs-
dóttir, formaður VG, lýsir því
svo að á fundinum á sunnudag
hafi hver flokkur fyrir sig farið
yfir áherslumál síns flokks og
forgangsröðun ef til stjórnar-
myndunar kæmi. Oddný
Harðardóttir, formaður Sam-
fylkingar, sagði að einungis
hefði verið „farið yfir stóru lín-
urnar“ og að hún hefði farið yfir
stefnumál Samfylkingarinnar á
fundinum. Þetta er sérkenni-
legt ef flokkarnir eru ekki að
mynda ríkisstjórn og skipta
með sér verkum,
enda eins og Óttarr
Proppé, formaður
Bjartrar framtíðar,
sagði eftir fundinn,
þá þekkja flokk-
arnir vel hver til
annars.
Af einhverjum ástæðum er
allt á huldu um þær umræður
sem fram fara á fundum þess-
ara flokka og fulltrúi Pírata á
fundinum á sunnudag sagði
beinlínis að ákveðið hefði verið
að gefa ekki neitt út um þau
málefni sem sett yrðu á oddinn.
Auðvitað blasir við að fulltrú-
ar vinstriflokkanna sátu ekki á
löngum fundi á sunnudag til að
hlusta hver á annan lesa upp úr
stefnuskrám flokkanna. Sú
staðreynd að þeir ákváðu sér-
staklega, eins og fulltrúi Pírat-
anna sagði, að ekkert yrði gefið
upp um það sem sett yrði á odd-
inn bendir til þess að rætt hafi
verið um málefni sem ekki hafi
verið talin hljóma vel í kosn-
ingabaráttunni, svo sem skatta-
hækkanir og umsókn um aðild
að ESB, auk þess sem verka-
skipting vinstristjórnar hafi
verið til umræðu.
En þegar þessir flokkar hitt-
ast sérstaklega, að eigin sögn,
til að auðvelda kjósendum að
taka afstöðu, væri þá ekki
hreinlegra að veita kjósendum
aðgang að því sem rætt er um,
hvaða mál flokkarnir hafa sam-
einast um og hvar skilur á
milli? Þegar það er ekki gert
eru slíkir fundir ekki til þess
fallnir að skýra línur, aðeins til
að búa til spuna og villa um
fyrir kjósendum.
Vinstriflokkarnir
ákváðu að segja ekki
frá því hvað þeir
ræddu á fundi sínum}
Felufundir í
nafni gagnsæis
Athyglisverðurgreinaflokkur
eftir Ingveldi
Geirsdóttur blaða-
mann um tækifæri í
íslenskum land-
búnaði hefur birst í Morgun-
blaðinu undanfarna daga. Þar
kemur fram að vaxandi straum-
ur ferðamanna hafi haft mikil
áhrif á neyslu. Aukningin virð-
ist vera á öllum sviðum, hvort
sem það er kjöt, grænmeti eða
skyr.
Sindri Sigurgeirsson, for-
maður Bændasamtaka Íslands,
segir að Íslendingar geti nýtt
sér hreinleika íslensks matar og
haslað sér völl í matartengdri
ferðaþjónustu líkt og Svíar.
Friðrik Pálsson, framkvæmda-
stjóri Hótel Rangár, kveðst
finna fyrir því að ferðamenn
vilji mat framleiddan hér á
landi.
Hollusta í íslenskum land-
búnaði ætti ekki að vefjast fyrir
neinum. Í greina-
flokknum fjallar
Ingveldur um vand-
ann sem skapast
hefur vegna ofnotk-
unar á sýklalyfjum í
landbúnaði og þátt hennar í út-
breiðslu sýklalyfjaónæmis, sem
er ein helsta lýðheilsuvá okkar
tíma. Hér á landi eru sýklalyf
aðeins gefin ef fyrir liggur sjúk-
dómsgreining.
Í Morgunblaðinu í dag kemur
fram að framleiðsla í landbún-
aði þurfi að aukast um 60% til
ársins 2050 eigi að metta alla
jarðarbúa. Á Íslandi eru tæki-
færi til að auka sjálfbærni á
ýmsum sviðum landbúnaðar,
þótt seint verðum við sjálfum
okkur nóg. Það væri ráð að ýta
undir það frekar en krefjast
þess sýknt og heilagt að ís-
lenskir bændur eigi óstuddir að
keppa við innfluttar landbún-
aðarafurðir, sem neytendur í
öðrum löndum hafa greitt niður.
Vexti í ferðaþjón-
ustu fylgja tækifæri
í landbúnaði}
Möguleikar í landbúnaði
Á
rið 1982 varð vinsælt lag Þursa-
flokksins Hver vill elska? Þar
spyr sig 49 ára gamall maður sem
safnar þjóðbúningadúkkum hvort
það finnist einhver kona sem gæti
elskað sig. Maðurinn var sagður fráskilinn,
reglusamur, átti íbúð og bíl. Svar óskast sent,
merkt einkamál.
Lagið fannst mér fyndið en þarna var ég
fimmtán ára og fannst það afar ólíklegt að
svona maður myndi finna sér konu. Auk þess
var hann á grafarbakkanum.
Ég er þessi maður í dag. Fyrir utan að ég er
kona, löngu hætt að safna þjóðbúningadúkkum
og ég er alls ekki á grafarbakkanum. Og ég
þarf ekki að senda auglýsingu merkta einkamál
á blöðin því netsíður og stefnumótaöpp sjá um
samskipti kynjanna nú orðið. Sem er auðvitað
stórsniðugt því það er alls ekki smart að vera 49 ára gömul
og hanga á börunum.
Tinder hefur slegið í gegn hjá þjóðinni og eru þar ungir
sem aldnir að leita sér að maka, félaga eða skyndikynnum.
Og ef ekki til annars má skemmta sér vel yfir því að skoða
úrvalið á markaðinum. Er það vinsæl dægradvöl hjá
saumaklúbbum og á kvennamótum.
Varðandi myndbirtingu á Tinder þá mættu karlmenn
vanda sig betur. Hér eru nokkur ráð strákar. Ekki birta
mynd af þér með mömmu þinni, ömmu, börnum, vinum,
kærustu, fyrrverandi eða núverandi konu. Það er ekki væn-
legt til árangurs. Ekki heldur mynd af þér með hjálm eða
grímu og ekki með metralangan lax fyrir andlit-
inu. Ekki taka mynd af þér í spegli, berum að
ofan. Og alls ekki taka mynd af klofinu á þér.
Þótt þú sért í buxum er þetta bara ekki smart!
Önnur leið til að komast á stefnumót er að
skrá sig á einkamál eða aðrar sambærilegar
síður. Þar eru yfirleitt engar myndir og notuð
eru dulnefni. Þarna kennir ýmissa grasa og
misjafnt hverju fólk leitar eftir. Sumt er alls
ekki prenthæft og auðvitað er þetta vett-
vangur fyrir gifta sem vilja halda framhjá.
Enn aðrir vilja einfaldlega einhvern til að
ganga með lífsins veg. Eins og maðurinn sem
skrifar: „Gott væri að hún væri múskölsk, gæti
eldað mat og búið til vöfflur með rjóma á
sunnudögum, þá er ég ánægður.“ Annar segist
vera „gamall, þreyttur og hálf ómögulegur.
Farinn að láta á sjá og þarfnast því viðhalds“.
Ekki er alveg ljóst hvers konar viðhald hann á við. Svo eru
það mennirnir sem eru orðnir þreyttir á djamminu. „Ég
hef áttað mig á því að það að skræla ofurölvi konu af barn-
um er ekki rétta leiðin til að hitta konu sem hefur ein-
hverja framtíðarmöguleika.“ Sem er skarplega athugað
hjá honum.
Reyndar hef ég miklar áhyggjur af stafsetningu og ís-
lenskukunnáttu landsmanna eftir að hafa skoðað mig um
þarna. „Húmor er nauðsinlegur sem reindar skortir hér.
Vil bara rýða.“
Já. Þarna má finna eitthvað við allra hæfi. Eða þannig.
Ég held ég gangi bara í klaustur. asdis@mbl.is
Ásdís
Ásgeirsdóttir
Pistill
Held ég gangi í klaustur
STOFNAÐ 1913
Útgáfufélag: Árvakur hf., Reykjavík.
Ritstjóri:
Davíð Oddsson
Aðstoðarritstjóri:
Karl Blöndal
Ritstjóri og framkvæmdastjóri:
Haraldur Johannessen
Maríanna segir að margir
þættir hafi áhrif á launajafn-
rétti á vinnumarkaði.
„Í rannsóknarskýrslunni var
staða karla og kvenna á ís-
lenskum vinnumarkaði kort-
lögð og hinir mörgu þættir
sem staða kynjanna ræðst af
settir í samhengi.
Meðal þess sem kom fram
er að lagalegt jafnrétti sé mik-
ið en samt sem áður sýni
kannanir og rannsóknir fram á
viðvarandi kynbundinn launa-
mun sem er undantekning-
arlaust konum í óhag,“ segir
Maríanna.
Lagði hópurinn fram tillögu
á fundinum um að framkvæma
þurfi launarannsóknir reglu-
lega á vinnumarkaði. Maríanna
segir að nú sé til rannsókn-
argrunnur sem unninn var fyrir
aðgerðarhópinn. Hægt sé að
byggja á grunninum þannig að
eftirleikurinn ætti að vera auð-
veldari.
Viðvarandi
launamunur
RANNSÓKNIR MIKILVÆGAR