Dagblaðið Vísir - DV - 21.08.2015, Blaðsíða 14

Helgarblað 21.–24. ágúst 201514 Fréttir
Erfitt að aðlagast íslEnsku samfélagi
n Deila reynslu sinni af því hvernig er að vera ungur innflytjandi í íslensku samfélagi n Ekki alltaf auðvelt n Íslenskukunnáttan mikilvæg
C
ezary Jykut er 16 ára gamall
strákur frá Póllandi. Hann
kom hingað til lands fyrir sjö
árum þegar foreldrar hans
hófu störf í Kassagerðinni.
„Ég segi samt alltaf að ég hafi
verið hér í sex ár því mér finnst ís-
lenskan mín ekki nógu góð miðað
við hve lengi ég hef verið hér,“ seg-
ir Cezary alvörugefinn eftir að hafa
fengið sér sæti á kaffihúsi nokkru
með blaðamanni. Hann leggur frá
sér bók, pólska skáldsögu.
„Helstu áhugamál mín eru
bækur og kvikmyndir. Ég les mik-
ið en ekki á íslensku, bara pólsku.
Bráðum mun ég fara að lesa á ís-
lensku,“ segir hann og bætir því við
að hann langi að verða leikstjóri í
framtíðinni, geti ekki hugsað sér
neitt annað.
Raunar hefur Cezary nýlok-
ið fyrsta viku sinni sem nýnemi
í framhaldsskóla en hann er við
nám í Fjölbrautaskólanum í Ár-
múla á nýsköpunar- og listabraut.
Gat ekki verið hann sjálfur
Þegar Cezary kom til landsins byrj-
aði hann í Vesturbæjarskóla en
þaðan lá leiðin í Hagaskóla.
„Þegar ég byrjaði í Vesturbæjar-
skóla kunni ég hvorki ensku né ís-
lensku. Ég kynntist pólskri stelpu
sem hjálpaði mér heilmikið og ég
var alltaf með. Síðan fékk ég sérað-
stoð frá einum kennara í sumum
fögum. Það var í rúm tvö ár. Hún
talaði bara íslensku við mig og ég
hlustaði, fannst íslenskan erfið.“
Þegar Cezary komst á tánings-
aldur fór hann í Hagaskóla en hann
segir þann tíma hafa verið erfið-
an. „Þá fór ég bara beint í djúpu
laugina, fékk enga sérstaka aðstoð.
Ég reyndi að láta eðlilega og aðlag-
ast aðstæðum eins og ég væri bara
pólskur strákur í Póllandi. Kynnt-
ist íslenskum krökkum og var vel
tekið en mér fannst það ekki ganga
nógu vel því ég gat ekki verið ég
sjálfur. Fannst íslenskan mín ekki
nógu góð. Núna, þegar verið er
að taka viðtal við mig, finnst mér
íslenskan mín léleg og mér líður
heimskulega,“ segir hann en rétt
er að taka fram að Cezary talar af-
bragðsgóða íslensku.
Í kjölfarið hafi hann dregið sig
út úr félagslífinu í skólanum. „Ég
varð svolítið einmana og í hrein-
skilni sagt man ég lítið eftir þess-
um tíma. Það var ekki fyrr en ég
fór í Pólska skólann að ég eignað-
ist góða vini og fór að líða betur.
Þau eru öll unglingar frá Póllandi.
Þá gat ég allt í einu bara verið ég
sjálfur og talað án þess að hugsa of
mikið.“
Hrædd við að krakkar séu
ólíkir
Hann segir krakka af sama upp-
runa gjarnan halda sig saman
og að íslenskir og pólskir krakk-
ar séu sjaldan í sama hópi. „Mín
kenning er sú að fólk sé alltaf svo
hrætt. Ástæðan fyrir því að íslensk-
ir krakkar taka Pólverja ekki inni í
hópinn er sú að þeir eru hræddir
við að þeir séu ólíkir þeim. Og öf-
ugt.“
Cezary segist hafa liðið betur
þegar hann hafi eignast góða vini
en einhverjir þeirra voru með hon-
um í skóla. „Þetta skánaði allt eftir
því sem á leið og ég átti fína pólska
vini í skólanum og einhverja ís-
lenska. Ég mætti hins vegar lítið á
félagsviðburði, fannst betra að vera
heima og horfa á góða mynd.“
Kærustur og kvikmyndir
Cezary segir að þrátt fyrir að grunn-
skólaárin hafi ekki alltaf verið auð-
veld sé hann fullur tilhlökkunar
til komandi tíma. „Það er frábært
að vera að byrja í framhaldsskóla.
Ég ætla að taka þátt í félagslífinu,
kynnast íslenskum krökkum, mæta
á böll, einbeita mér að kvikmynd-
um og kannski eignast kærustu,“
segir hann hikandi.
„Það er gott að kunna íslensk-
una vel núna þegar nýr kafli er að
hefjast. Ég veit að það verður mér
til framdráttar.“
Aðspurður segist hann ekki vita
hvað taki við eftir menntaskóla.
„Ég mun annaðhvort vera hér og
fara í Kvikmyndaskólann eða fara
annað, til Bretlands, Frakklands
eða Bandaríkjanna.“
Hann er ekki spenntur fyrir því
að fara aftur til Póllands. „Pólland
er frábært en þar er mikil fátækt. Á
Íslandi og í öðrum löndum hefur
maður meiri tækifæri, möguleika,“
segir hann að lokum og horfir
hugsi út í loftið.
„Finnst íslenskan mín léleg
og mér líður heimskulega“
Nýverið greindi DV frá því að nokkrar pólskar kon-
ur hygðust starfrækja félagsmiðstöðina Væng
fyrir unga innflytjendur á Íslandi en markmiðið er
að þjóna ungmennum sem tala ekki íslensku og
eiga á hættu að vera félagslega einangraðir. Í ljósi
þessa tók DV nokkra unga Pólverja tali sem allir
búa yfir þeirri sameiginlegu reynslu að vera ungir
innflytjendur í íslensku samfélagi. birna@dv.is
„Þá gat ég allt í
einu bara verið ég
sjálfur og talað án þess
að hugsa of mikið.
V
ið fluttum til Reykjavík-
ur og ég byrjaði í Austur-
bæjarskóla 10 ára göm-
ul,“ segir Anna Sandra
Myssak, 18 ára menntaskólanemi
við Fjölbrautaskólann í Ármúla,
en hún vinnur í Pólsku búðinni í
Breiðholti og er að safna sér fyrir
bílprófi og eigin bíl.
Anna flutti til Íslands fyrir átta
árum síðan en foreldrar hennar
eru bæði frá Póllandi og er móð-
ur Önnu kokkur en faðir hennar
vinnur í byggingarvinnu.
Kunni ekki að bjóða góðan
daginn
„Þetta var erfiður tími og það var
ekki létt að eignast íslenska vini
enda gat ég ekki talað neina ís-
lensku. Ég gat ekki einu sinni
spurt kennarana mína hvort ég
mætti fara á klósettið eða boð-
ið þeim góðan daginn. Ég kom
því alltaf grátandi heim, vildi ekki
fara í skólann og langaði að fara
aftur til Póllands.“
Hún segir að á ákveðnum
tímapunkti hafi hún þó ákveðið
að leggja sig sérstaklega fram við
að læra sem mesta íslensku svo
ástandið yrði bærilegra.
„Ég lærði íslenskuna hægt og
rólega og gat þá loks talað við
kennarana mína og aðra krakka.
Þá skánaði allt töluvert og mér
fór að líða betur. Vinir mínir voru
samt mest útlenskir krakkar. Það
var erfiðara að kynnast íslensku
krökkunum.“
Bara hæ, hvað segist? og búið
Hún segir ekki auðvelt að segja
hvers vegna það hafi gengið erf-
iðlega að kynnast Íslendingum.
„Það var einhvern veginn erfitt í
grunnskóla enda margir með for-
dóma í garð Pólverja, Rússa og
annarra. Sögðu okkur stela, öll
vera eins og svo framvegis. Síðan
voru samræðurnar sem ég átti við
íslensku krakkana alltaf svo tak-
markaðar, bara hæ, hvað segist?
og búið.“
Í kjölfar lítilla samskipta við ís-
lensku krakkana bætti Anna ekki
miklu við kunnáttu sína í íslensku.
„Ég var of feimin til að tala við Ís-
lendingana því ég var hrædd um
að vera asnaleg, að þeir myndu
hlæja að mér.“
Fólk vill tala við mann
Það var ekki fyrr en í mennta-
skóla sem Anna eignaðist ís-
lenska vini og í dag eru nær allir
vinir hennar íslenskir. Auk þess
á hún íslenskan kærasta. „Þegar
ég fór í menntaskóla þá breyttist
allt. Krakkarnir þar eru vinsam-
legri, tala við mann og vilja kynn-
ast manni og hjálpa. Þegar krakk-
ar eru orðnir eldri nenna þeir ekki
að gera grín hver að öðrum.“
Með því að eignast svo marga
íslenska vini segir Anna að sér hafi
farið mikið fram í tungumálinu
en hún segir mikilvægast að gef-
ast aldrei upp. „Maður má aldrei
gefast upp heldur verður maður
að reyna að læra tungumálið. Það
versta sem maður getur gert er að
læra það ekki. Fólk gerir vissulega
þær kröfur til manns að maður
tali íslensku en það er bara af því
að það vill tala við mann.“
Aldrei að gefast upp„Fólk gerir
vissulega þær
kröfur til manns að
maður tali íslensku en
það er bara af því að
það vill tala við mann.