SÍBS blaðið - 01.10.2008, Side 8

8
starfsemi þess. Einnig fögnuðu læknar tilkomu
þessa nýja bandamanns í baráttunni við berkl-
ana og aðstoðuðu eftir mætti, m.a. með fyr-
irlestrum og ýmissi aðstoð.
Allt frá upphafi var stefnt að því að koma upp
vinnuheimili fyrir berklasjúklinga. Í maí 1940
barst ályktun frá félaginu Sjálfsvörn á Víf-
ilsstöðum þar sem lagt er til að SÍBS beiti sér
fyrir því að stofnað verði vinnuhæli og heilsu-
verndarstöð fyrir útskrifaða berklasjúklinga
og einnig verði séð þar fyrir kennslu, eink-
um verklegri eftir því sem við verður komið.
Hælið verði rekið sem sjálfseignarstofnun SÍBS
en rekstrarfé fáist með greiðslu dvalargjalda,
frjálsum framlögum og opinberum framlögum.
Áhersla var lögð á að sambandsstjórn fyndi
sem fyrst hentugan stað fyrir starfsemina. Þessi
fundarályktun skilaði sér í samþykkt sambands-
þings um haustið þar sem samþykkt var: „að
einbeita kröftum SÍBS til fjársöfnunar fyrir
vinnuheimili útskrifaðra berklasjúklinga og
vinna að skjótum framgangi þess máls að öðru
leyti.“ Þessari samþykkt var síðan fylgt eftir
með birtingu í blöðum og kynningu á þessum
áformum. Í kjölfarið fylgdi margvíslegt fjár-
öflunarstarf og í árslok 1942 voru eignir sam-
bandsins orðnar 262 þúsund krónur, en það
ár var ákveðið að skilja á milli sjóðs SÍBS og
vinnuheimilissjóðs, sem fékk jafnframt ákveðna
tekjustofna.
Eftir landsþingið 1940 var farið að leita að
hentugum stað fyrir vinnuheimili. Kannaðir
voru ýmsir möguleikar, m.a. Laugarás í Bisk-
upstungum, Hagakot í nágrenni Vífilsstaða og
fleiri staðir. Niðurstaðan var að sú að í mars
árið 1944 var keypt 32 hektara spilda úr landi
Reykir eða Reykjalundur?
Jónas Jónsson frá Hriflu keypti Reyki í Ölfusi 1929 með
það fyrir augum að koma þar upp hressingarhæli fyrir
berklaveikt fólk í afturbata. Þar átti að rækta grænmeti
fyrir sjúkrahúsin í landinu og sjúklingarnir áttu að geta
stundað þar „hæga atvinnu, sem er við þess hæfi“. Land-
læknir hafði skoðað „berklaþorp“ í Papworth í Englandi
og hrifist mjög og Jónas lagði einnig leið sína þangað.
Þeir félagar höfðu greinilega í huga sömu hugmyndir og
þær sem urðu að veruleika með stofnun Reykjalundar
fimmtán árum síðar. Þær fyrri tókust þó ekki í þeim mæli
sem til stóð og Reykjahælið varð aldrei sú endurhæfing-
arstöð sem vonast hafði verið til. Hælið var rekið til árs-
ins 1938, lengst af sem venjulegt heilsuhæli fyrir berkla-
veika. Líklega kristallast þarna munurinn á framkvæmd
á vegum hins opinbera annars vegar og hins vegar fram-
kvæmd þar sem einstaklingar og samtök þeirra ganga til
verka með eldmóð og bjartsýni í farteskinu. Og það þó
tilgangurinn sé sá sami og löngun til góðra verka sé fyrir
hendi í báðum tilvikum.
Starfsfólk og vistmenn 1950-60.