Fréttablaðið - 12.10.2017, Qupperneq 26

Það er munur á vinstri og hægri. Jafnaðarmenn hugsa í grundvallaratriðum öðruvísi
um þjóðfélagsmál en markaðs­
hyggjumenn eða aðrir fulltrúar
afmarkaðra hagsmuna. Jafnaðar­
menn hafa hag heildarinnar að
leiðarljósi. Það er hugsunin bak
við norræna samfélagsmódelið:
heilbrigt atvinnulíf með raunveru­
legri verðmætasköpun og öflugt
velferðarkerfi þar sem virðing fyrir
fólki ræður för. Þjóðfélag þar sem
allar leikreglur miðast við hags­
muni fjármagnseigenda frekar en
almennings, framleiðenda frekar
en neytenda, fyrirtækjaeigenda
frekar en verkafólks – það er ekki
gott samfélag, ekki réttlátt og endar
í þjófræði eins og dæmin sanna.
Það er munur á vinstri og hægri.
Sjálfstæðisflokkurinn er stór og
öflugur flokkur hægri manna, vel
skipulagður og vanur því að ráða,
með sitt fólk á völdum stöðum
í kerfinu. Það getur vel verið að
sumum okkar finnist það ágætt að
hann stjórni þessu bara – það hafi
reynst vel og honum hafi tekist
vel upp í undanförnum tilraunum
sínum til stjórnarmyndunar. Þá
kjósum við hann. En ef við erum
ekkert ánægð með völd Sjálf­
stæðisflokksins og viljum vinstri
stjórn sem starfar í almannaþágu
þá vandast málið. Dæmin sanna að
atkvæði greidd miðflokkabanda­
laginu leiða til stjórnar með Sjálf­
stæðisflokknum. Og dæmin sanna
líka að þeim mun veikari sem Sam­
fylkingin er þeim mun ólíklegri er
vinstri stjórn. Innan VG eru sterk
öfl sem sjá sinn samherja í Sjálf­
stæðisflokknum en slíku er ekki að
heilsa innan Samfylkingarinnar.
Það er grundvallarmunur á
vinstri og hægri. Það getur verið
varasamt að kjósa eftir einstökum
upphlaupsmálum. Við ættum líka
að varast að láta hatur og heift ráða
atkvæðinu. Vænlegast er að kjósa
eftir grundvallarlífsviðhorfi okkar
– að kjósa jafnaðarmenn ef við eru
jafnaðarmenn í hjarta okkar. Það er
ágætt að láta hjartað ráða för.
Vinstri og hægri
Forseti Íslands tók í júlí 2015 við undirskriftum 53.571 kosningabærs Íslendings þar
sem skorað var á hann að „… vísa í
þjóðaratkvæðagreiðslu hverjum
þeim lögum sem Alþingi samþykkir
og úthlutar fiskveiðiauðlindinni til
lengri tíma en eins árs á meðan ekk­
ert ákvæði um þjóðareign á auð­
lindum hefur verið sett í stjórnar­
skrá og þjóðinni hefur ekki verið
tryggt fullt gjald fyrir afnot þeirra“.
Frá því að þessi áskorun var
afhent hefur Alþingi hvorki sett
ákvæði um þjóðareign á auðlind­
inni í stjórnarskrá (sem 80% kjós­
enda kröfðust í þjóðaratkvæða­
greiðslunni 20. okt. 2012) né tryggt
með öðru móti að þjóðin fái fullt
gjald fyrir afnot fiskimiðanna við
landið. Í komandi kosningunum
gefst kjósendum enn eitt tæki­
færið til að krefja stjórnmálaflokk­
ana svara um hvernig þeir hyggjast
halda á hagsmunum þjóðarinnar í
þessu máli.
Stjórnmálaflokkarnir hafa allir
í orði kveðnu sagst vilja tryggja
þjóðareign auðlindanna, en
mestu skiptir að ákvæðið sem fer í
stjórnar skrá kveði skýrt á um eign
þjóðarinnar, þannig að allur afnota­
réttur auðlinda sé í umboði hennar
og honum verði einungis ráðstafað
tímabundið og þá gegn fullu gjaldi.
Útboð tryggir sátt
um sjávarútveginn
Gjald fyrir afnot af auðlindum er
ekki skattur sem er lagður á eftir
efnum og aðstæðum. Þvert á móti
er auðlindagjald eins og hvert það
gjald sem þarf að inna af hendi fyrir
önnur aðföng. Engum dytti í hug
að kalla greiðslu fyrir olíu á skipin
skatt, jafnvel þótt þjóðin ætti olí­
una, eins og tilfellið er hjá Norð­
mönnum.
Um mikilvægi þess að sátt ríki um
sjávarútveginn þarf ekki að fjölyrða.
Hlutverk sjávarútvegs í íslensku
samfélagi er óumdeilt og mikið til
vinnandi að friður ríki um atvinnu­
greinina. Útboð aflaheimilda er eina
færa leiðin til að komast að raun um
hvað telst fullt gjald. Aðrar leiðir til
gjaldtöku munu ávallt valda deilum
og ósætti, sem er afar óheppilegt
fyrir þessa mikilvægu atvinnugrein.
Með útboðum greiðir útgerðin það
sem henni þykir sjálfri viðráðanlegt
gjald, og væntanlega réttlátt, fyrir
afnot af auðlindinni. Slíkt stuðlar
að sátt um sjávarútveginn.
Aðstandendur undirskriftasöfnun-
arinnar Þjóðareign.
Fullt gjald fyrir afnot fiskimiðanna
Í 33. gr. íslensku stjórnarskrárinnar segir:Kosningarrétt við kosningar til
Alþingis hafa allir sem eru 18 ára eða
eldri þegar kosning fer fram og hafa
íslenskan ríkisborgararétt.
Íslenska ríkið fullgilti samning Sam­
einuðu þjóðanna um réttindi fatlaðra
á síðasta ári og skuldbatt sig þar með
til að framfylgja ákvæðum samnings­
ins í íslenskum lögum og stjórnsýslu­
framkvæmd. 29. gr. samningsins ber
yfirskriftina „Þátttaka í stjórnmálum
og opinberu lífi“. Þar segir:
Aðildarríkin skulu tryggja fötluðum
stjórnmálaleg réttindi og tækifæri til
þess að njóta þeirra til jafns við aðra
og skulu jafnframt:
a) tryggja að fötluðu fólki sé gert
kleift að taka virkan og fullan þátt í
stjórnmálum og opinberu lífi til jafns
við aðra, með beinum hætti eða fyrir
atbeina fulltrúa eftir frjálsu vali, þar
með talið er réttur og tækifæri til þess
að kjósa og vera kosinn, meðal annars
með því:
…
iii. að fatlað fólk geti tjáð frjálst vilja
sinn sem kjósendur og að heimilað sé
í þessu skyni, þar sem nauðsyn krefur
og að ósk þess, að það njóti aðstoðar
einstaklinga að eigin vali við að greiða
atkvæði.
Í 1. mgr. 86. gr. laga nr. 24/2000, um
kosningar til Alþingis, eins og henni
var breytt með lögum nr. 111/2012,
segir:
Ef kjósandi skýrir kjörstjórn svo
frá að hann sé eigi fær um að kjósa á
fyrirskipaðan hátt sakir sjónleysis eða
þess að honum sé hönd ónothæf skal
sá úr kjörstjórninni er kjósandi nefnir
til veita honum aðstoð til þess í kjör­
klefanum, enda er sá sem aðstoðina
veitir bundinn þagnarheiti um að
segja ekki frá því sem þeim fer þar á
milli. Um aðstoðina skal bóka í kjör­
bókina, að tilgreindum ástæðum.
Aðstoð skal því aðeins veita að kjós­
andi geti sjálfur skýrt þeim er aðstoð­
ina veitir ótvírætt frá því hvernig hann
vill greiða atkvæði sitt. Óheimilt er að
bjóða þeim aðstoð er þannig þarfnast
hjálpar.
Í 2. mgr. 86. gr. er síðan heimild,
bundin ýmsum skilyrðum, fyrir ein­
stakling til að fá aðstoð fulltrúa sem
hann hefur sjálfur valið við að greiða
atkvæði ef hann þarf aðstoð „sakir
sjónleysis eða þess að honum sé hönd
ónothæf“.
Sambærileg ákvæði er að finna í 63.
gr. laganna þar sem mælt er fyrir um
framkvæmd atkvæðagreiðslu utan
kjörfundar.
Af framangreindu leiðir að sam­
kvæmt kosningalögum er heimild
fatlaðs einstaklings til aðstoðar við
að greiða atkvæði bundin því skil­
yrði að þörf fyrir aðstoðina sé vegna
„sjónleysis eða þess að honum sé
hönd ónothæf“. Sé ástæða þess að
einstaklingur þarf aðstoð til að greiða
atkvæði annars konar fötlun, s.s.
þroskahömlun, á hann því ekki rétt
til aðstoðar samkvæmt íslenskum
lögum. Þetta er mismunun á grund­
velli fötlunar sem stangast á við
íslenska stjórnarskrá og framan­
greint ákvæði liðar iii. í a­lið 29. gr.
samnings Sameinuðu þjóðanna um
réttindi fatlaðs fólks og fleiri ákvæði
samningsins sem banna mismunun
á grundvelli fötlunar.
Landssamtökin Þroskahjálp hafa
margsinnis bent íslenskum stjórn­
völdum á þetta alvarlega mann­
réttindabrot og hafa krafist þess að
þau gerðu nauðsynlegar breytingar
á lögum og stjórnsýslu til að fólk
með þroskahömlun fái notið þeirra
mannréttinda og grundvallarréttar í
lýðræðisríki að geta greitt atkvæði í
kosningum eins og annað fólk og fái
þannig að taka þátt í því með öðrum
Íslendingum að velja fulltrúa til að
fara með vald fyrir sína hönd.
Íslensk stjórnvöld hafa ekki brugð­
ist við þessum áskorunum Þroska­
hjálpar. Og enn ganga landsmenn til
kosninga og enn verður einstakling­
um með þroskahömlun samkvæmt
lögum neitað um þau mannréttindi
að fá að taka þátt í því til jafns við aðra
landsmenn.
Lesa má um þessi mikilvægu
mannréttindamál og hvernig staðan í
þeim er almennt og hér á landi í grein
Rannveigar Traustadóttur prófessors
og James G. Rice lektors, Kosningar,
lýðræði og fatlað fólk, sem birtist fyrr
á árinu í vefritinu Stjórnmál og stjórn­
sýsla. Greinina má nálgast hér:
http://www.throskahjalp.is/is/sam-
tokin/frettir/category/1/kosningar-
lydraediogfatladfolk
Fá ekki að kjósa vegna fötlunar
Guðmundur
Andri
Thorsson
í 1. sæti Sam­
fylkingarinnar
í Suðvestur­
kjördæmi
2017
Vænlegast er að kjósa eftir
grundvallarlífsviðhorfi okk-
ar – að kjósa jafnaðarmenn
ef við eru jafnaðarmenn í
hjarta okkar. Það er ágætt að
láta hjartað ráða för.
Agnar K. Þorsteinsson
Bolli Héðinsson
Guðrún Pétursdóttir
Jón Sigurðsson
Jón Steinsson
Þorkell Helgason
2017
2017
Bryndís
Snæbjörnsdóttir
formaður
Þroskahjálpar
Árni Múli Jónas-
son
framkvæmda­
stjóri Þroska­
hjálpar
Landssamtökin Þroskahjálp
hafa margsinnis bent íslensk-
um stjórnvöldum á þetta
alvarlega mannréttindabrot.
1 2 . o k t ó b e r 2 0 1 7 F I M M t U D A G U r26 s k o ð U n ∙ F r É t t A b L A ð I ð
1
2
-1
0
-2
0
1
7

0
4
:2
3
F
B
0
7
2
s
_
P
0
4
7
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
7
2
s
_
P
0
4
2
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
7
2
s
_
P
0
2
6
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
7
2
s
_
P
0
3
1
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
1
D
F
4
-B
A
7
0
1
D
F
4
-B
9
3
4
1
D
F
4
-B
7
F
8
1
D
F
4
-B
6
B
C
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
8
B

F
B
0
7
2
s
_
1
1
_
1
0
_
2
0
1
C
M
Y
K