Morgunblaðið - 15.12.2017, Qupperneq 4

4 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 15. DESEMBER 2017
Guðmundur Sv. Hermannsson
gummi@mbl.is
Gert er ráð fyrir því, í nýju fjárlaga-
frumvarpi sem lagt var fram í gær,
að ríkissjóður verði rekinn með 35
milljarða króna afgangi á næsta ári.
Er þetta 9 milljörðum króna
minni afgangur en ráð var fyrir gert
í fjárlagafrumvarpi sem síðasta rík-
isstjórn lagði fram í september.
Bjarni Benediktsson, fjármála- og
efnahagsráðherra, sagði þegar hann
kynnti frumvarpið að þetta væri í
samræmi við nýja fjármálastefnu til
fimm ára sem lögð var fram á Al-
þingi í gær.
„Við teljum að umræðan á undan-
förnum árum hafi sýnt að það er
talsverð uppsöfnuð fjárfestingar-
þörf, sem reynt er að mæta í þessu
fjárlagafrumvarpi,“ sagði Bjarni.
Meira jafnvægi framundan
Gert er ráð fyrir því að tekjur
ríkisins á næsta ári aukist um 26
milljarða króna og verði rúmir 840
milljarðar króna. Fram kom hjá
Bjarna að útlit er fyrir að skatt-
stofnar ríkisins skili á þessu ári
rúmum 20 milljörðum króna meiri
tekjum en fjárlög gerðu ráð fyrir og
á næsta ári er gert ráð fyrir að
skatttekjurnar hækki um tæpa 40
milljarða króna. „Þetta leiðir af því
að við erum á hagvaxtarskeiði,“
sagði Bjarni.
Hann bætti við að allt benti til
þess að íslenska hagkerfið hefði náð
toppi hagsveiflunnar sem verið hef-
ur undanfarin misseri og búast
megi við eitthvað minni hagvexti á
komandi árum en verið hefur. „Mér
sýnist við vera að sigla inn í tímabil
þar sem verður meira jafnvægi al-
mennt í efnahagsmálunum.“
Áætlað er að útgjöld ríkisins
verði 818 milljarðar króna á næsta
ári. Svonefnd frumútgjöld, heildar-
útgjöld að frádregnum vaxtagjöld-
um, aukast um 66 milljarða króna
frá fjárlögum 2017. Þá er gert ráð
fyrir því að skuldir ríkissjóðs lækki
um 50 milljarða króna á næsta ári.
Minni afgangur
Í þingsályktunartillögu um fjár-
málastefnu ríkisstjórnarinnar til
ársins 2022, sem lögð var fram á Al-
þingi í gær, er gert ráð fyrir að af-
gangur verði af heildarjöfnuði hins
opinbera út tímabilið. Þessi afgang-
ur verði að lágmarki 1,4% af vergri
landsframleiðslu á næsta ári, 1,2%
árið 2019, 1,1% árið 2020 og síðan 1%
á ári eftir það. Þetta er aðeins minni
afgangur en gert var ráð fyrir í fjár-
málastefnu síðustu ríkisstjórnar,
sem samþykkt var á Alþingi í apríl
sl.
Í nýju tillögunni segir að umfang
og tímasetningar aðgerða í skatta-
málum verði að ráðast af ýmsum
þáttum, svo sem framvindu kjara-
samninga á vinnumarkaði, stöðu í
fjármálum hins opinbera og efna-
hagshorfum á hverjum tíma.
Þá segir að hafinn sé undirbún-
ingur að því að fram fari kerfisbund-
in greining og endurmat á útgjöld-
um ríkissjóðs og að það mat verði
innleitt í hefðbundið áætlanaferli
fyrir ríkissjóð. Meta þurfi árangur
og áhrif og skilgreina hvaða verkefni
séu þarfari fyrir samfélagið en önn-
ur og hvað megi gera betur. „Sjálf-
virkni í útgjöldum er ekki til þess
fallin að tryggja almenna velferð
heldur verður að forgangsraða verk-
efnum með virkum hætti í þágu skil-
greindra markmiða að undangeng-
inni pólitískri umfjöllun Alþingis.“
Skipting tekna ríkissjóðs Skipting útgjalda ríkissjóðs
Áherslumál ríkisstjórnarinnar, aukin fjárframlög milljarðar kr.
Sjúkrahússþjónusta styrkt 8,5
Framlög til lyfjakaupa 4,2
Framlög til háskóla- og fram-
haldsskólastigs hækkuð 3,8
Veruleg aukning í samgöngu
og fjarskiptamál 3,6
Innspýting í heilsugæsluna 1,9
Framlög til umhverfismála 1,7
Frítekjumark aldraðra vegna
atvinnu hækkað 1,1
Hærri framlög til barnabóta 0,9
Máltækniverkefni 0,5
Niðurgreiðsla á tannlækna-
kostnaði aldraðra og öryrkja 0,5
Aðgerðaáætlun vegna
kynferðisbrota 0,4
Fjárlagafrumvarp 2018, hlutfallsleg skipting tekna og útgjalda ríkissjóðs
Nýsköpun og rannsóknir
Utanríkismál
Umhverfismál
Almanna- og réttaröryggi
Samgöngu- og fjarskiptamál
Vaxtagjöld
Mennta- og menningarmál*
Annað
Heilbrigðismál*
Félags- , húsnæðis- og tryggingamál*
2%
2%
2%
3%
5%
7%
12%
16%
26%
26%
Virðisaukaskattur
Tekjuskattar einstaklinga
Tryggingagjöld
Skattar á fyrirtæki
Skattar á bíla og eldsneyti
Aðrir skattar
Sala á vöru og þjónustu
Vörugjöld á áfengi og tóbak
Arðgreiðslur
Vaxtatekjur
Veiðigjald
Aðrar tekjur
29%
26%
11%
11%
6%
4%
4%
3%
2%
2%
1%
1%
77% tekna ríkissjóðs
64% útgjalda ríkissjóðs
*Hér er skipting útgjalda miðuð við eftirfarandi málefnasvið: Félags-, húsnæðis- og tryggingamál:
málefnasvið 27-32. Heilbrigðismál: málefnasvið 23-26. Mennta- og menningarmál: málefnasvið 18-22.
8
6
4
2
0
8
6
4
2
0
8
6
4
2
0
**Hagstofan nóvember 2017
Einkaneysla
2,6%2,9%
3,1%
3,6%
5,3%
7,8%
2017 2018 2019 2020 2021 2022
Hagvöxtur
2017 2018 2019 2020 2021 2022
2,6%2,6%2,5%2,6%
3,1%
4,9%
Afgangur af viðskiptajöfnuði
2017 2018 2019 2020 2021 2022
3,3%3,4%
3,8%3,8%3,9%
5,5%
Heildarfjárfesting
2017 2018 2019 2020 2021 2022
3,8%3,6%
2,1%
2,9%3,1%
8,8%Þjóðhagsspá**
% af VLF
+2,0 milljarðar króna.
Helmingshækkun
kolefnisgjalds
+1,6 milljarðar króna. Hækk-
un fjármagnstekjuskatts
úr 20% í 22%
+1,5 milljarðar króna.
Afnám afsláttar af vöru-
gjaldi bílaleiga í tveimur
jöfnum skrefum
-2,0 milljarðar króna.
VSK undanþága fyrir
vistvæna bíla
Skattkerfisbreytingar
Áform í fjárlagafrumvarpi 2018
Heildarafkoma ríkissjóðs 2004-2018
’04 ’05 ’06 ’07 ’08 ’09 ’10 ’11 ’12 ’13 ’14 ’15 ’16 ’17 ’18
Heildarjöfnuður Heildartekjur Heildargjöld
Virðisaukaskattur, tekjuskattar einstaklinga,
tryggingagjöld og skattar á fyrirtæki:
Mennta- og menningarmál, heilbrigðismál,
félags- , húsnæðis- og tryggingamál:
Heildarafkoma
ríkissjóðs árið 2018 er
áætluð um 35 ma.kr.
eða sem nemur
1,3% af VLF
Reiknað með 35 milljarða afgangi
 Skatttekjur ríkissjóðs aukast mikið á næsta ári  Höfum náð toppi hagsveiflunnar, segir ráðherra
Morgunblaðið/Eggert
Fjárlög kynnt Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, kynnti
fjárlagafrumvarp fyrir árið 2018 á blaðamannafundi í gærmorgun.
Ásmundur Einar Daðason, félags-
og jafnréttismálaráðherra, mun á
næstu dögum leggja fyrir Alþingi
frumvörp um lög-
festingu not-
endastýrðrar
persónulegrar
aðstoðar (NPA)
við fatlað fólk.
Ríkisstjórnin
samþykkti tillögu
hans þessa efnis á
fundi sínum í
fyrradag.
Samkvæmt
upplýsingum
Morgunblaðsins er talið að þver-
pólitísk samstaða geti tekist á Al-
þingi um að frumvörp ráðherrans
verði að lögum fyrir áramót. „Það er
brýnt að þetta mál geti unnist sem
hraðast og í góðu samstarfi við
helstu hagsmunaaðila og þvert á
stjórnmálaflokka,“ segir Ásmundur
Einar Daðason, m.a. í fréttatilkynn-
ingu.
Fram kemur í fréttatilkynningu
frá velferðarráðuneytinu að annars
vegar muni ráðherra leggja fram
frumvarp til nýrra heildarlaga um
þjónustu við fatlað fólk með miklar
stuðningsþarfir og frumvarp um
breytingu á lögum um félagsþjón-
ustu sveitarfélaga. Þessi frumvörp
voru lögð fram á síðasta þingi og
verða því endurflutt. Gert er ráð fyr-
ir að lögfesting NPA á grundvelli
þessara frumvarpa geti tekið gildi
um mitt næsta ár. Fram að þeim
tíma verður NPA-þjónustan tryggð
með framlengingu bráðabirgða-
ákvæða laga þar að lútandi frá 1.
janúar næstkomandi. Í því skyni
leggur ráðherra því einnig fram
frumvarp til breytinga á lögum um
málefni fatlaðs fólks og laga um að-
búnað, hollustuhætti og öryggi á
vinnustöðum.
Í frumvarpi til fjárlaga næsta ár
er gert ráð fyrir tæplega 290 millj-
óna króna fjárheimild til samninga
um notendastýrða persónulega að-
stoð. Aukningin nemur samkvæmt
því um 70 milljónum króna frá þessu
ári og gerir kleift að fjölga samn-
ingum úr 55 í 80 árið 2018.
agnes@mbl.is
NPA samningar verði 80
 Félags- og jafnréttisráðherra leggur fram frumvörp á
næstu dögum  Framlög verði aukin um 70 milljónir 2018
Ásmundur Einar
Daðason