Morgunblaðið - 15.12.2017, Qupperneq 16

16 FRÉTTIRViðskipti | Atvinnulíf
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 15. DESEMBER 2017
Sæbjúgu innihalda mikið kollagen og yfir 50
tegundir af næringarefnum sem hafa öll mjög
jákvæð áhrif á lífeðlisfræðilega starfsemi
mannslíkamans
ÍSLENSKA FRAMLEIÐSLA: Framleiðandi sæbjúgna er Arctic Star ehf.
Allar nánari upplýsingar fást á arcticstar.is
.
Arctic Star sæbjúgnahylki fást í flestum apótekum og heilsubúðum og í Hagkaupum.
Arctic Star Sæbjúgnahylki
Sæbjúgu
eru þekkt fyrir:
• Hátt prótíninnihald og lágt fituinnihald
• Að minnka verki í liðum og liðamótum
• Að byggja upp brjósk og draga úr tíðni
liðskemmda
• Að bæta ónæmiskerfið og mótstöðu
líkamans gegn ýmsum sjúkdómum
• Að auka blóðflæði sem minnkar líkur á blóðtappa
• Að koma í veg fyrir æðakölkun
• Að auka orku líkamans, stuðla
að myndun húðpróteins
og insúlíns
15. desember 2017
Gengi Kaup Sala Mið
Dollari 104.44 104.94 104.69
Sterlingspund 139.35 140.03 139.69
Kanadadalur 81.09 81.57 81.33
Dönsk króna 16.478 16.574 16.526
Norsk króna 12.483 12.557 12.52
Sænsk króna 12.377 12.449 12.413
Svissn. franki 105.27 105.85 105.56
Japanskt jen 0.9206 0.926 0.9233
SDR 147.19 148.07 147.63
Evra 122.66 123.34 123.0
Meðalgengi/Viðskiptavog þröng 148.9292
Hrávöruverð
Gull 1255.6 ($/únsa)
Ál 1996.5 ($/tonn) LME
Hráolía 63.8 ($/fatið) Brent
Skannaðu kóð-
ann til að sjá
gengið eins og
það er núna á
● Domino’s í Bret-
landi, stærsta
pitsukeðja Bret-
lands, hefur keypt
44,3% hlut ís-
lenskra fjárfesta í
rekstri Domino’s á
Íslandi og á nú
95,3% í fyrirtæk-
inu. Í tilkynningu
frá breska félaginu
segir að það hafi
upphaflega keypt 51% í Domino’s á
Íslandi haustið 2016 og fylgdi með í
kaupunum réttur til að eignast fyrir-
tækið í heild sinni eftir annað hvort þrjú
eða sex ár. Kaupin nú eru því nokkuð á
undan áætlun, að því er haft er eftir
David Wild, forstjóra Domino’s í Bret-
landi, í tilkynningunni. Seljendur eru
Framtakssjóðurinn Edda, Högni Sig-
urðsson og fjárfestingarfélagið Eyja,
sem er í eigu Birgis Þórs Bieltvedt og
eiginkonu hans, Eyglóar Kjartansdóttur.
Domino’s á Íslandi nú
95% í breskri eigu
Domino’s Keypt af
bresku fyrirtæki.
STUTT
BAKSVIÐ
Helgi Vífill Júlíusson
helgivifill@mbl.is
„Við erum á toppi hagsveiflunnar og
því hefðu Samtök atvinnulífsins kos-
ið að sjá meira aðhald í fjárlagafrum-
varpinu fremur en 54 milljarða út-
gjaldaaukningu frá fjárlögum 2017,“
segir Ásdís Kristjánsdóttir, for-
stöðumaður efnahagssviðs samtak-
anna.
„Hafa verður í að huga að umsvif
hins opinbera og skattheimta á Ís-
landi er meðal því allra mesta innan
OECD. Verði útgjöld og umsvif rík-
isins aukin eins og frumvarpið gerir
ráð fyrir er erfitt að sjá að nokkurt
svigrúm myndist til að lækka álögur
á fólk og fyrirtæki,“ segir hún.
Enn skattahækkanir frá hruni
Að sögn Ásdísar voru skattar
hækkaðir eftir fjármálahrunið 2008
til þess að brúa bilið í ríkisrekstrin-
um. „Þær skattahækkanir standa
flestar óhreyfðar frá þeim tíma,“
segir hún og nefnir að tekjuskattur á
einstaklinga og fyrirtæki hafi verið
hækkaður, tryggingagjaldið hækkað
og komið á sérstökum bankaskatti.
Ásta S. Fjeldsted, framkvæmda-
stjóri Viðskiptaráðs, vekur athygli á
því að tryggingagjaldið verði ekki
lækkað samkvæmt núverandi fjár-
lagafrumvarpi. „Hins vegar verður
forvitnilegt að sjá hvort því verði
ekki spilað út í komandi kjaraviðræð-
um,“ segir hún.
Fjármagnstekjuskattur verður
hækkaður um tvö prósentustig í
22%. Rætt hefur verið um að endur-
skoða þurfi skattstofninn, en það
liggur ekki fyrir hvenær það verður
gert eða með hvaða hætti. „Við höf-
um talað fyrir því að byggja skatt-
heimtuna á raunávöxtun. Hérlendis
hefur verðbólga verið hærri en í ná-
grannalöndunum. Skattheimtan er
því meira íþyngjandi en skatt-
prósentan gefur til kynna. Það dreg-
ur úr samkeppnishæfni fyrirtækja,“
segir Ásta.
Á að treysta á hagvaxtarspár?
Ásdís bendir á að vegna kröftugs
hagvaxtar hafi tekjustofnar ríkisins
farið vaxandi. Frá fjárlögum 2017 til
fjárlagafrumvarpsins nú aukist tekj-
urnar um 67 milljarða króna eða 9%.
„Það eru sterkar vísbendingar þess
efnis að nú hægi hratt á hagkerfinu.
Verði bakslag dragast tekjur hratt
saman en eftir standa útgjöldin. Ætl-
um við að treysta á að hagvaxtarspár
rætist eða viljum við hafa vaðið fyrir
neðan okkur og greiða niður skuldir
nú þegar tekjur ríkissjóðs hafa aldrei
verið meiri?“ segir hún.
Ásta segir að mikilvægt sé að opin-
berar stofnanir fylgi fjárheimildum.
„Það stefnir í að útgjöld á þessu ári
fari 16 milljarða fram úr fjárlögum.
Þetta jafngildir þeirri útgjaldaaukn-
ingu sem við sjáum nú í fjárlögum
milli síðustu tveggja ríkisstjórna.
Þetta eru verulegar upphæðir. Við
fögnum því að fjármálaráðherra
bendi á nauðsyn þess að vera með
innbyggða ferla í fjármálaráðuneyt-
inu til að koma í veg fyrir framúr-
keyrslu,“ segir hún.
Drjúgur hluti í laun
Ásta segir að drjúgur hluti auk-
inna útgjalda fari í launahækkanir og
verðlagsbreytingar. Af um 53 millj-
arða króna útgjaldaaukningu frá síð-
ustu fjárlögum til núverandi fjár-
lagafrumvarps eru um 18 millljarðar
vegna launahækkana og verðlags-
breytinga. Þegar rætt er um 35 millj-
arða króna útgjaldaaukningu milli
ára er litið framhjá þessum upphæð-
um. Af 21 milljarði í auknar fjárveit-
ingar til heilbrigðismála má rekja um
fjórðung til launakostnaðar og verð-
lagsbreytinga. Í menntamálum er
hlutfallið 39%. „Þetta vekur athygli á
höfrungahlaupinu á milli verðlags og
launahækkana. Það þarf að taka
vinnumarkaðsmálin föstum tökum.“
Hún bendir á að með öldrun þjóð-
arinnar og tilkomu nýrra og dýrari
lyfja og aðgerða muni kostnaður í
heilbrigðiskerfinu fara vaxandi. „Það
er mikilvægt að mótuð sé stefna í
heilbrigðismálum samhliða því sem
fjárveitingar aukast. Ætíð mun
þurfa aukið fé til að mæta auknum
rekstrarkostnaði ef ekki er fjárfest í
uppbyggingu sem dregur úr kostn-
aði til lengri tíma.“
Útgjaldaaukning
á toppi hagsveiflu
 Ef bakslag kemur dragast tekjur saman en útgjöldin ekki
Ásdís
Kristjánsdóttir
Ásta S.
Fjeldsted
16 milljarða
fram úr fjárlögum
» Það stefnir í að útgjöld á
þessu ári fari 16 milljarða fram
úr fjárlögum. Það eru verulega
fjárhæðir að sögn Ástu S.
Fjeldsted.
Stefán E. Stefánsson
ses@mbl.is
Þær hækkanir sem fram koma í
heildsölugjaldskrá Landsvirkjunar
fyrir árið 2018, og fjallað var um
ViðskiptaMogganum í gær, koma
framkvæmdastjóra Samtaka iðnað-
arins í opna skjöldu. Segist hann
undrandi á því að fyrirtækið sjái
ástæðu á þessum tíma til þess að
hækka orkuverð.
„Staða miðlunarlóna Landsvirkj-
unar er með ágætum hvað vatns-
forða snertir samkvæmt upplýsing-
um fyrirtækisins og því ljóst að
enginn skortur á framboði orku er í
sjónmáli. Þá finnst manni skjóta
skökku við að ákveðið sé að hækka
verð á orku til þeirra fyrirtækja
sem svo selja hana áfram til neyt-
enda, bæði fyrirtækja og almenn-
ings,“ segir Sigurður Hannesson,
framkvæmdastjóri SI.
Breytt fyrirkomulag við söluna
Segir hann að horfa verði til þess
að hækkanir af þessu tagi lendi að
lokum á almenningi í landinu. „Auð-
vitað kemur þetta illa niður á mörg-
um fyrirtækjum, ekki síst félags-
mönnum okkar, en að lokum veltur
þetta út í vöruverðið og sá reikn-
ingur lendir á neytendum í landinu.
Þessar hækkanir koma svo einnig
fram í hækkun vísitölu neyslu-
verðs.“
Landsvirkjun sendi frá sér
fréttatilkynningu í gær í kjölfar
fréttar ViðskiptaMoggans. Þar
kemur fram að búast megi við því
að meðalverð fyrirtækisins til sölu-
fyrirtækja rafmagns muni hækka
að raunvirði um 2,2% á næsta ári.
Þrátt fyrir hækkunina sé áætlað að
meðalverðið til viðskiptavina verði
lægra en það var á árunum 2015 og
2016 á föstu verðlagi. Segir fyrir-
tækið í tilkynningunni að fyrir-
komulagi heildsölusamninga hafi
verið breytt um síðustu áramót með
það að markmiði að bæta nýtingu
vatnsaflsauðlindarinnar. Þetta hafi
verið gert með því að minnka svo-
kallaða aflskuldbindingu sölufyrir-
tækja og auka sölu á skammtíma-
rafmagni. Í frétt ViðskiptaMoggans
í gær kom hins vegar fram að svo-
kallaður aflliður verðskrárinnar
verður hækkaður um 13% sam-
kvæmt fyrirliggjandi verðskrá
næsta árs.
Þá segir fyrirtækið að hinar
miklu hækkanir yfir sumarmánuð-
ina, sem nema ríflega 50% í sumum
tilvikum, komi til af því að fyrir-
tækið vilji endurspegla í verðskrá
sinni betur kostnað við framleiðslu
á mismunandi árstímum og hækki
því verðið yfir sumarmánuðina en á
móti lækki það nokkuð á haustin.
Þessar breytingar komi einnig til
vegna bættrar nýtingar raforku-
kerfisins, þar sem auðveldara er að
miðla betur vatni í lónum milli árs-
tíða en verið hefur fram til þessa.
Morgunblaðið/Sigurður Bogi
Orkubúskapur Landsvirkjun hefur gefið út að vatnsforði miðlunarlóna
fyrirtækisins standi mjög vel. Voru þau öll full við upphaf vatnsárs, 1. okt.
SI gagnrýna
raforkuhækkun
 LV segir meðalverðið hækka um 2,2%