Morgunblaðið - 15.12.2017, Síða 26

26 MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 15. DESEMBER 2017
✝ Sigurbjörgfæddist 15.
apríl 1925 í Graf-
arholti í Mosfells-
sveit. Hún lést 4.
desember 2017.
Foreldrar henn-
ar voru Helga Sig-
urdís Björnsdóttir
frá Grafarholti og
Hreiðar Gott-
skálksson frá
Vatnshól í Land-
eyjum, seinna bændur á Engi,
Þormóðsdal, og svo á Huldu-
hólum í Mosfellssveit.
Sigurbjörg var næstelst
fjögurra systkina sem eru
Kristrún, f. 1923, Gunnfríður,
f. 1932, d. 2016, og Sigurður
Hreiðar, f. 1938.
Hinn 23. okt. 1943 giftist
hún Einari Hallgríms., f. 26.2.
1922, d. 2.6. 1986, garð-
yrkjubónda í Garði í Hruna-
mannahreppi, og eignuðust
þau fjögur börn. 1) Helga
Ragnheiður, gift Sigurdóri
Karlssyni og eiga þau Einar
Örn, Guðbjörgu Helgu og Guð-
mund Karl. 2) Örn, kvæntur
Marit Einarsson og eiga þau
Örn Kristján og Erlu Björgu.
kaupakona að Hvammi í
Hrunamannahreppi.
Þar kynntist hún Einari,
sem hafði komið úr Reykjavík
að Hvammi ungur drengur.
Einar var garðyrkjumennt-
aður og þau byggðu sér bú á
bakka Litlu-Laxár, garð-
yrkjustöð sem þau nefndu
Garð og ráku af myndarskap í
fjörutíu og þrjú ár. Sigurbjörg
vann við garðyrkjuna ásamt
því sem hún hugsaði um heim-
ilið og börnin. Hún var mikil
félagsmálamanneskja, var í
kvenfélaginu og var þar for-
maður í mörg ár. Hún var í
áratugi burðarás í leiklist-
arstarfi ungmennafélagsins og
hún starfaði í nær öllum kór-
um í sveitinni og endaði þann
feril 90 ára gömul. Hún var í
sóknarnefnd Hrunakirkju og
formaður kirkjukórsins í mörg
ár.
Eftir lát Einars 1986 bjó
Sigurbjörg áfram í Garði í tvö
ár, hún tók bílpróf 61 árs
gömul og keypti sér nýjan bíl.
Þegar hún hætti búskap í
Garði flutti hún í nýbyggða
íbúð fyrir eldri Hrunamenn í
Heimalandi, þar sem hún bjó í
nærri 20 ár.
Í desember 2015 flutti Sig-
urbjörg á Dvalar- og hjúkr-
unarheimilið Lund á Hellu.
Útför Sigurbjargar fer fram
frá Hrunakirkju í dag, 15. des-
ember 2017, klukkan 14.
Fyrir átti Örn
Helgu Móeiði. 3)
Björn Hreiðar,
kvæntur Margréti
Óskarsdóttur og
eiga þau Arnar
Þór, Björn Hreið-
ar og Einar
Hrafn. 4) Hall-
grímur, kvæntur
Elísabetu Reyn-
isdóttur, eiga þau
Einar Örn Hall-
gríms og Tinnu Sigurbjörgu.
Fyrir átti Hallgrímur Krist-
jönu og Davíð Þór. 5) Systur-
sonur Sigurbjargar, Eiður
Örn Hrafnsson, kom að Garði
barnungur og ólst upp hjá
þeim síðan. Hann er kvæntur
Hrönn Sigurðardóttur og þau
eiga Vigni Má og Val Frey.
Langömmubörnin eru orðin
30 og langalangömmubörnin
fimm.
Sigurbjörg ólst upp í Mos-
fellssveitinni og lauk barna-
skólaprófi frá Brúarlands-
skóla, en síðan fór hún í
Kvennaskólann í Reykjavík.
Hún vann um tíma við
verslunarstörf í Reykjavik, en
sautján ára gömul fór hún
Hún mamma er farin frá okk-
ur og nú eru bara eintómir
„krakkar“ eftir í fjölskyldunni.
Pabbi og mamma saman í Sum-
arlandinu og engin ráð hægt að
sækja til þeirra lengur.
Við mamma vorum „stelpurn-
ar“ á heimilinu í Garði, unnum
öll verk sem strákarnir gátu
ekki og þau voru alls konar. Ætli
ég hafi ekki verið tólf eða þrett-
án ára þegar hlé var gert á
kaupakonuráðningum og mér
ætlað að fylgja mömmu í öllum
útiverkum.
Í júní þurfti að grisja gulræt-
urnar og þá skriðum við á fjór-
um fótum hlið við hlið, margar
langar dagleiðir í gulrótagarðin-
um.
Ég var ekki sú allra viljugasta
á þessum tíma, langaði miklu
meira upp að Hvammi til að
leika mér í búskapnum þar, en
það gat ekki gengið. Við urðum
að ljúka við gulrótagarðinn svo
ég gæti „kannski“ fengið tveggja
daga frí til að reka á fjall.
Það herti á mér og mamma
kunni líka ráð til að drífa mig
áfram. Hún sagði mér sögur.
Það voru engar skáldsögur held-
ur sannar sögur, af kóngafólki í
útlöndum, sorgarsagan af rúss-
nesku keisarafjölskyldunni og
ástar- og örlagasögur af löngu
liðnum forfeðrum okkar.
Framhjáhaldssögur af bændum
og búaliði í uppsveitunum, hvort
einhver konan í sveitinni væri
ólétt og hverjir væru búnir að
trúlofa sig, eða ætluðu kannski
að gera það bráðum.
Forvitnin rak mig áfram, ég
herti mig allt hvað af tók til að
missa ekki af neinu.
Hún söng í kirkjukórnum og
alltaf þegar hún hafði farið til að
syngja í jarðarför varð ég að fá
að vita hverjir hefðu verið þar.
Var einhver úr Eystri-hreppnum
eða af Skeiðunum? Komu ein-
hverjir ríðandi?
Þegar ég stálpaðist tók hún
mig með sér í kirkjukórinn og
svo í leikritin á veturna. Og þeg-
ar ég loksins fékk að fara á böll-
in voru þau pabbi þar líka. Ekki
endilega með mér, en ég vissi af
þeim og það var gott.
Ég minnist þess best um hana
mömmu mína hvað hún var
óþreytandi að segja mér til, leið-
beina og ráðleggja. Hún hafði
ákveðnar skoðanir og sagði mér
gjarnan hvað væri við hæfi og
hvað ekki.
Þegar ég fór að búa á Selfossi
sagði hún að sér fyndist ekki við-
eigandi að húsmæður með börn
væru útivinnandi, þær ættu að
sinna börnunum. Sjálf vann hún
úti allan sinn búskap og sinnti
heimilinu aukalega, en fullkom-
lega þó.
Já, við vorum alveg ótrúlega
heppin með mömmu, og við vor-
um ekki þau einu sem fengu að
njóta hennar. Hvar sem hún var
og hvert sem hún fór eignaðist
hún vini. Hún var ráðgjafi og
skipuleggjandi, leiðtogi, sem var
valinn til forystu í hverjum þeim
félagsskap sem hún kom að.
Eftir að pabbi féll frá tók hún
bílpróf og keypti sér bíl. Þá hóf-
ust systraferðir. Þær systur
þrjár ferðuðust árlega um landið
á eigin bílum, gistu í tjöldum og
fóru stundum undarlegar leiðir.
Hún átti gott líf.
Við afkomendurnir viljum
þakka starfsfólkinu á Lundi allt
það góða sem hún fékk að njóta
þar. Þið eruð yndisleg öll sem
eitt.
Helga Ragnheiður
Einarsdóttir.
Í dag minnist ég úr fjarska
elsku ömmu minnar, Sigurbjarg-
ar Hreiðarsdóttur.
Í æsku átti ég mér griðastað í
Garði hjá ömmu og afa. Frá því
að ég var lítill drengur fékk ég
oft að fara þangað með Land-
leiðarútunni um helgar. Jón stóri
ók og leit eftir mér þangað til afi
tók á móti mér á Grund. Stund-
um var afi bara einn. Stundum
hljóp hundurinn Hringur á und-
an Cortínunni heim í Garð. Þar
tók við sveitasælan og hlýjan og
dekrið.
Það var margt sem ég lærði af
ömmu minni. Að gefa hænunum,
að borða gulrætur beint úr
moldinni og að snúa upp á klein-
ur. Auðvitað líka alla hluti
tengda daglegum störfum á ann-
ríku garðyrkjubýli. Að prikla,
það er að endurplanta græðling-
um í bakka, var list sem ég til-
einkaði mér af talsverðri færni í
páskafríum. Helst þótti ömmu
ég eiga erfitt með að prikla og
tala samtímis. Skvaldrið kom
niður á afköstunum, en amma
var fyrir löngu búin að full-
komna þá list að vinna og segja
skemmtilegar sögur.
Ömmu minni var umhugað um
að kenna mér kurteisi, að þakka
fyrir mig og heilsa með þéttu
handabandi. Hreinlæti og góðir
borðsiðir voru líka mikilvægir.
Afi tók líka þátt í kennslunni en
oftast bara með tveimur orðum,
„hausinn óver“. Höfuðið átti að
vera yfir diskinum þegar borðað
væri. Þegar ég komst á ung-
lingsaldur hélt menntunin
áfram, til dæmis hvernig alltaf
ætti að leiða dömu götumegin á
gangstétt. Þegar frá leið varð
hún býsna ánægð með árangur
sinn í kurteisiskennslu og vildi
helst að ég yrði sendiherra.
Amma í Garði var bæði söng-
kona og leikkona. Það var eft-
irminnilegt að sjá hana á leik-
sviðinu á Flúðum, heltekna af
efnishyggju í Deleríum Búbónis.
Ekki síður þegar hún gekk alla
leið til himnaríkis til að hitta
Sankti Pétur með sálina hans
Jóns míns í skjóðu. Lítill dreng-
ur átti heimsfræga ömmu í upp-
sveitunum.
Afi minn var í mínum augum
mikið stórmenni og fyrirmynd.
Fullur af ástríðu og sköpunar-
gleði eignaðist hann vini hvert
sem hann fór. Stærri en lífið,
skapstór, kröfuharður, en með
afbrigðum hlýr, glaðvær og
skemmtilegur og með svo þykk-
ar og stórar hendur. Afi hafði
skömm á vettlingum. Ef maður
álpaðist til að vinna með þá voru
það rasshandarvinnubrögð.
Sömuleiðis var véltækni óþörf ef
hægt var að gera hluti betur
með höndunum. Afi var næmur
fyrir moldinni og gróðrinum,
enda gaf litla ræktarlandið hans
meira af sér en flestar jarðir í
sveitinni.
Afi kvaddi ömmu og okkur hin
allt of snemma. Hún lét ekki
hugfallast, tók bílpróf á sjötugs-
aldri og ók þaðan í frá glaðvær
og syngjandi um allar trissur.
Hún var dugleg að ferðast til út-
landa, með vinum og bændaferð-
um út um allan heim.
Það var líka alltaf gott að vera
hjá ömmu eftir að hún var orðin
ein, til að einangra sig við próf-
lestur og notalegheit í sveitinni.
Alltaf átti hún hlýju og bros fyrir
sífellt stærri hóp afkomenda.
Nú er hún amma aftur lögð af
stað til Sankti Péturs og nú er
ég viss um að afi stendur þar við
hlið hans tilbúinn eftir langa bið
með sinn stóra og hlýja faðm.
Við sem af henni komum get-
um aðeins vonað að okkar bíði
jafn löng og falleg ævi.
Einar Örn Sigurdórsson.
Okkur fækkar systkinunum.
Svo sem ekki af miklu að taka,
vorum ekki nema fjögur. Nú er-
um við Kristrún bara tvö eftir.
Sigurbjörg systir kvaddi nú í
byrjun desember. Hafði verið
ónóg sér um tíma og þegar ég
leit til hennar núna á haustdög-
um var deginum ljósara að henn-
ar tíma var í raun lokið. Hún tók
mér vel að vanda og var ekkert
að barma sér – held ég, því mál
hennar þá var mér óskiljanlegt.
En ég minntist orða föður okkar,
þeirra sem hann hvíslaði hvað
síðustum í eyra mér meðan hann
enn naut máls: Nú veit ég hvað
það er að vera saddur lífdaga.
Sigurbjörg var næstelst okkar
systkina. 13 árum eldri en ég.
Ég man aðeins eftir henni sem
fullvaxinni. Að mestu í Reykja-
vík við nám og vinnu, heima um
helgar og á hátíðum. Mér var
stundum skákað til hennar þar
sem hún vann í voða fínni búð á
Skólavörðustíg sem hét því ill-
læsilega nafni Pfaff og þaðan
byrjaði ég að kanna stórborgina
upp á eigin spýtur – en aldrei
lengra en svo að ég næði vand-
ræðalaust að komast í öryggið til
Sigurbjargar.
Svo gerðist hún kaupakona
austur í hreppum og þar var
hann Einar fyrir þannig að segja
má að hún hafi ekki farið úr
þeirri sveit síðan meðan hún gat
ráðið sér sjálf. Þau fengu skika
úr landi jarðarinnar þar sem hún
var fyrst kaupakona og gerðu
sér þar sinn Garð, með hvera-
orkuna ólgandi á aðra hönd en
Litlu Laxá gjálfrandi á hina. Og
lifðu á því sem landið gaf.
Það var ævintýri að ferðast
austur til þeirra, framan af með
Sigurjóni á rútunni, ferðalag
sem tók 4-5 tíma og til að byrja
með varð að fara úr bílnum og
ganga yfir ræksnið af gömlu Ölf-
usárbrú sem hafði sligast
skömmu áður en verið hengd
upp aftur til bráðabirgða. Og
auðvitað til að gista, ekki um
annað að tala í svona langferð.
Og þau gistu gjarnan hjá okkur
þegar þau brugðu sér suður og
skipti engu þó að húsakostur
væri þröngur framan af, í kotinu
heima á Engi sem ekki er lengur
til fæddust tvö elstu börnin, mun
nær mér í aldri heldur en móð-
irin systir mín – og annað þeirra
m.a.s. á afmælisdaginn minn.
Getur nokkur systir sýnt litla
bróður meiri heiður?
Eins og gerist strjáluðust
samfundir þegar árum fjölgaði
en voru alltaf einstakir þegar
leiðir lágu saman. Ég kom tvisv-
ar til hennar eftir að hún fór á
Hellu. Í fyrra skiptið tók hún
forkunnarvel á móti mér og ég
kýs að líta á þann samfund sem
okkar kveðjustund.
Með þessum fátæklegu orðum
kveðjum við Kristrún aðra syst-
ur okkar á rúmu ári. Farðu vel,
Sigurbjörg systir, við biðjum þér
og þínum blessunar.
Sigurður Hreiðar.
Ég kveð þig, hugann heillar minning
blíð
hjartans þakkir fyrir liðna tíð
lifðu sæl á ljóssins friðarströnd
leiði sjálfur Drottinn þig við hönd.
(Guðrún Jóhannsdóttir)
Mín kæra Sigurbjörg hefur
kvatt og minningar um liðna tíð
koma fram í hugann sem fáein
orð ná ekki að fanga. Fyrir rúm-
um sextíu árum var mér, rétt 13
ára, boðin kaupavinna hjá hjón-
unum Sigurbjörgu og Einari í
Garði. Tilhlökkunin var mikil, en
einnig dálítill kvíði, því ég þekkti
þetta fólk ekki og vissi ekki hvað
biði mín. Ég vissi þó að þarna
var garðyrkja og því útivinna.
Það var svo á björtum sumar-
degi sem ég kom að Garði og
hitti þetta sómafólk sem varð
samferðafólk mitt þetta sumar;
Sigurbjörgu, Einar og börnin
þeirra; Helgu, Örn og tvíburana
Hallgrím og Hreiðar. Það tók
ekki langan tíma að finna þá
hlýju og elsku sem Sigurbjörg
og fjölskylda áttu nóg af. Þetta
varð strax fjölskyldan mín. Þetta
varð mitt besta sumar. Þau hjón-
in voru glaðlynd og höfðu góða
nærveru. Þegar sá gállinn var á
þeim tóku þau gítar í hönd og
spiluðu og sungu með okkur.
Sigurbjörg reyndi að kenna mér
á gítar en árangur varð lítill og
var það ekki hennar sök. Hún
sýndi mér mikið traust þegar
hún bað mig að fara með mat út í
hverinn þar sem hann var soð-
inn. Fyrir borgarbarnið var það
ævintýri. Á kvöldin var farið í
gufuhús. Það var ekta, því undir
gólfinu var opinn hver og fyrir
hurðargatinu var strigapoki til
að halda gufunni inni. Síðan var
synt í lauginni, þar sem ekki
mátti botna til að róta ekki upp
leirnum! Síðan var stokkið út í
ískalda Litlu-Laxá og skrokk-
arnir skolaðir! Nú er þarna flísa-
lögð ferðamannaparadís. Sigur-
björg og Einar unnu öll verk
með gleði, áhuga og samvisku-
semi. Hjá þeim voru öll verk
mikilvæg og þurfti að skila vel af
sér. Ef arfi var í gulrótaakrinum
þurfti að hreinsa hann – þótt
hellirigndi. Slíkar fyrirmyndir
eru ómetanlegar fyrir óharðnað-
an ungling, sem þótti stundum
að eitthvað væri bara nógu gott
og jafnvel hægt að gera seinna!
Eftir gott dagsverk fengum við í
verðlaun að fara í laugina á
Flúðum. Einar féll frá langt um
aldur fram. Þessi sómamaður
skildi eftir sig stórt skarð og
hans verður ætíð minnst með
vináttu og þakklæti í huga.
Fyrir þremur árum komu Sig-
urbjörg og Helga í heimsókn til
okkar Guðna þegar við vorum í
sumarhúsi á Flúðum. Þetta var
dýrmæt stund á fallegum sum-
ardegi. Við fórum í Mýrina og
skoðuðum yndisreitinn sem börn
og barnabörn Einars og Sigur-
bjargar njóta í dag. Þar vaxa ný-
ir sprotar upp af góðu fræi. Þeg-
ar við gengum um Mýrina var
ýmislegt rifjað upp; sumt kát-
broslegt. Við Helga vorum sam-
mála um að við hefðum skriðið í
moldinni í gegnum þetta sumar
mitt í Garði. Sigurbjörg sagðist
oft hefðu viljað eiga mynd af
moldarkerlingunum þegar þær
komu skælbrosandi og tilkynntu
að þær væru búnar að hreinsa!
Það er bjart yfir minningum um
þessara yndislegu vinkonu mína
sem nú hefur kvatt. Minningin
er ljós sem lifir. Börnum og fjöl-
skyldum þeirra óska ég Guðs
blessunar á erfiðum tímum.
Guðrún Snæbjörnsdóttir.
Þá er Sigurbjörg okkar öll.
Það saxast ört á samferðafólk-
ið þegar aldurinn færist yfir
mann, en það er gangur lífsins.
Ef til vill er ekki hægt að segja
að það sé mikil sorg þegar 92 ára
kona flytur yfir móðuna miklu,
en sorgin breytist í söknuð yfir
því sem var.
Það er með djúpum söknuði
sem ég kveð vinkonu mína Sig-
urbjörgu Hreiðarsdóttir. Það er
gæfa hvers manns að eiga góða
samferðamenn á lífsleiðinni og
þau jákvæðu áhrif sem þeir hafa
á allt samfélagið eru ómetanleg.
Mér finnst það eiga sérlega vel
við um Sigurbjörgu, hún hefur
ríkulega auðgað manlífið í okkar
sveit síðan hún kom 18 ára
kaupakona að Hvammi.
Hún giftist Einari Hallgríms-
syni og þau byggðu sér nýbýlið
Garð, sem var fyrsta býlið sem
hafði garðyrkju alfarið að sínu
lifibrauði. Við tengdumst
snemma vináttuböndum, það er
eitthvað það dýrmætasta og
besta sem manni auðnast á lífs-
leiðinni að eignast vini fyrir lífs-
tíð. Sigurbjörg var mikil félags-
málakona og tók þátt í
margvíslegu starfi sem laut að
menningarmálum, svo sem söng-
lífi, hún söng í kirkjukórnum og
öllum blönduðum kórum sem
störfuðu í sveitinni. Hún var 91
árs þegar hún söng síðast með
kór eldra fólksins, Tvennum tím-
um.
Okkar samstarf var mikið á
vegum Kvenfélagsins, en hún
var formaður þess í 12 ár og ég
var þar nokkur ár með henni í
stjórninni. En mest og best
störfuðum við saman í leiklist-
armálum, það samstarf náði yfir
rúm 65 ár og frá þeim árum er
margs að minnast. Hún var frá-
bær leikkona og oft var burð-
arhlutverkið í hennar höndum
sem hún fór ógleymanlega með.
Hver man ekki eftir henni í
hlutverki kerlingarinnar í Gullna
hliðinu, eða frúnni í Deleríum
Búbónis í leiksýningum Ung-
mannafélags Hrunamanna, svo
eitthvað sé nefnt. Hún var kjörin
heiðursfélagi ungmennafélagsins
fyrir gott starf.
Það má með sanni segja að
Sigurbjörg hafi verið einn mátt-
arstólpinn í menningarlífi þess-
arar sveitar um áratuga skeið.
Margs er að minnast frá þessu
tímabili sem gott er að ylja sér
við.
Þegar Einar maður Sigur-
bjargar dó langt um aldur fram
brá Sigurbjörg fljótlega búi og
flutti á Heimaland, íbúð fyrir
aldraða hér á Flúðum. Þá varð
styttra á milli okkar og það liðu
ekki margir dagar milli sam-
funda. Það var alltaf svo gaman
að hitta Sigurbjörgu, hún var
svo skemmtileg, hversdagslegir
atburðir fengu líf og lit í hennar
munni.
Við fórum margar styttri og
lengri ferðir saman um landið
okkar, austur, norður og vestur.
Þegar Karl, maðurinn minn, tók
það fyrir að spila alla golfvelli
landsins fylgdu því töluverð
ferðalög og oftar en ekki var
Sigurbjörg með í fö. Meðan Kalli
spilaði sitt golf könnuðum við
Sigurbjörg saman ókunna stigu
og gerðum ýmislegt skemmti-
legt.
Ég verð ævinlega þakklát fyr-
ir að hafa átt Sigurbjörgu sem
vinkonu og sálufélaga, lífið hefði
verið litlausara án hennar. Elsku
Sigurbjörg, hjartans þakkir fyrr
þitt liðna líf.
Merk kona er gengin. Inni-
legar samúðarkveðjur til barna
hennar og fjölskyldna þeirra.
Guðrún Sveinsdóttir.
Sigurbjörg
Hreiðarsdóttir
Morgunblaðið birtir minn-
ingargreinar endurgjalds-
laust alla útgáfudaga.
Skil | Þeir sem vilja senda
Morgunblaðinu greinar eru
vinsamlega beðnir að nota
innsendikerfi blaðsins. Smellt
á Morgunblaðslógóið í hægra
horninu efst og viðeigandi lið-
ur, „Senda inn minning-
argrein,“ valinn úr felliglugg-
anum. Einnig er hægt að slá
inn slóðina www.mbl.is/
sendagrein
Skilafrestur | Ef óskað er eft-
ir birtingu á útfarardegi verð-
ur greinin að hafa borist eigi
síðar en á hádegi tveimur
virkum dögum fyrr (á föstu-
degi ef útför er á mánudegi
eða þriðjudegi).
Þar sem pláss er takmarkað
getur birting dregist, enda
þótt grein berist áður en skila-
frestur rennur út.
Lengd | Minningargreinar
sem birtast í Morgunblaðinu
séu ekki lengri en 3.000 slög.
Ekki er unnt að senda lengri
grein. Lengri greinar eru ein-
göngu birtar á vefnum. Hægt
er að senda örstutta kveðju,
HINSTU KVEÐJU, 5-15 lín-
ur. Ekki er unnt að tengja við-
hengi við síðuna.
Formáli | Minningargreinum
fylgir formáli sem nánustu að-
standendur senda inn. Þar
koma fram upplýsingar um
hvar og hvenær sá sem fjallað
er um fæddist, hvar og hve-
nær hann lést og loks hvaðan
og klukkan hvað útförin fer
fram. Þar mega einnig koma
fram upplýsingar um foreldra,
systkini, maka og börn. Ætl-
ast er til að þetta komi aðeins
fram í formálanum, sem er
feitletraður, en ekki í minn-
ingargreinunum.
Minningargreinar